Người lao động không thể đóng BHXH bắt buộc và tự nguyện cùng lúc
Nhiều người lao động hiện nay mong muốn tăng thêm nguồn tích lũy để có mức lương hưu cao hơn khi về già nên đặt câu hỏi: đang tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc tại doanh nghiệp có thể tiếp tục đóng thêm BHXH tự nguyện hay không? Theo quy định của Luật BHXH năm 2024, điều này không được phép thực hiện trong cùng một thời gian.
Theo thông tin từ BHXH Việt Nam, Luật BHXH năm 2024 (có hiệu lực từ ngày 1.7.2025) quy định rõ người lao động không được đồng thời tham gia BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện trong cùng khoảng thời gian.
Khoản 4 Điều 2 của Luật quy định, người tham gia BHXH tự nguyện là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Điều này đồng nghĩa, khi người lao động đã ký hợp đồng lao động thuộc diện phải đóng BHXH bắt buộc thì sẽ không còn thuộc nhóm được tham gia BHXH tự nguyện.
BHXH tự nguyện được thiết kế chủ yếu dành cho lao động tự do, nông dân, người làm việc không theo hợp đồng lao động hoặc những người đã nghỉ việc nhưng muốn tiếp tục tích lũy thời gian đóng để hưởng lương hưu sau này.
Theo quy định hiện hành, mỗi cá nhân chỉ có một mã số BHXH duy nhất để theo dõi toàn bộ quá trình tham gia và hưởng chế độ. Vì vậy, người lao động không thể cùng lúc đóng hai loại BHXH nhằm tăng thời gian tham gia hoặc nâng mức hưởng.
Dù không được đóng song song, pháp luật cho phép người lao động chuyển đổi linh hoạt giữa hai hình thức tham gia BHXH.
Cụ thể, khi nghỉ việc tại doanh nghiệp và không còn thuộc diện đóng BHXH bắt buộc, người lao động có thể tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện để duy trì quá trình đóng. Ngược lại, khi quay trở lại làm việc theo hợp đồng lao động, người tham gia sẽ chuyển sang BHXH bắt buộc.
Toàn bộ thời gian tham gia ở cả hai hình thức sẽ được cộng dồn để tính hưởng các chế độ BHXH, trong đó có lương hưu và tử tuất.
 |
| Luật BHXH năm 2024 (có hiệu lực từ ngày 1.7.2025) quy định rõ người lao động không được đồng thời tham gia BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện trong cùng khoảng thời gian. Ảnh minh họa. |
Luật BHXH năm 2024 cũng quy định rõ trường hợp người lao động làm việc cho nhiều doanh nghiệp cùng lúc và đều ký hợp đồng lao động từ đủ 1 tháng trở lên.
Theo khoản 5 Điều 2 của Luật, việc tham gia BHXH bắt buộc sẽ thực hiện theo hợp đồng lao động được giao kết đầu tiên. Các doanh nghiệp còn lại không phải đóng BHXH cho người lao động nhưng có trách nhiệm chi trả thêm một khoản tiền tương đương mức đóng BHXH bắt buộc cùng kỳ trả lương.
Quy định này nhằm tránh việc một người phải đóng BHXH trùng thời gian ở nhiều nơi, đồng thời bảo đảm nguyên tắc công bằng trong hệ thống an sinh xã hội.
Theo khuyến nghị của BHXH Việt Nam, nếu muốn nâng mức hưởng lương hưu hoặc có thêm nguồn tài chính khi về già, người lao động có thể lựa chọn đóng BHXH trên mức tiền lương cao hơn thay vì tham gia đồng thời BHXH tự nguyện.
Ngoài ra, người lao động cũng có thể tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung. Đây là loại hình bảo hiểm tự nguyện hoạt động theo nguyên tắc thị trường, cho phép người lao động và người sử dụng lao động cùng đóng góp vào tài khoản hưu trí cá nhân để tạo thêm nguồn thu nhập ngoài lương hưu từ BHXH bắt buộc.
Hiện nay, Nhà nước cũng đang khuyến khích người dân tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung thông qua các chính sách ưu đãi về thuế, hướng tới đa dạng hóa nguồn an sinh cho người lao động khi nghỉ hưu.
Đọc nhiều
Liên quan
Tin tức khác
Nộp hồ sơ thai sản trễ nhiều tháng, người lao động có mất quyền lợi?
Không ít lao động nữ sau khi nghỉ sinh con mới bắt đầu hoàn thiện thủ tục hưởng chế độ thai sản và băn khoăn liệu việc nộp hồ sơ muộn có bị mất quyền lợi bảo hiểm xã hội hay không. Theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, người lao động vẫn có thể được xem xét giải quyết chế độ trong trường hợp nộp hồ sơ trễ hạn, tuy nhiên phải thực hiện thêm thủ tục giải trình theo quy định.
Người lao động thuộc nhóm nào được hưởng bảo hiểm hưu trí bổ sung từ 10.5?
Từ ngày 10.5.2026, Nghị định 85/2026/NĐ-CP về bảo hiểm hưu trí bổ sung chính thức có hiệu lực, mở thêm một kênh tích lũy an sinh dài hạn cho người lao động bên cạnh chế độ hưu trí của bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Quốc khánh 2.9.2026: Cán bộ, công chức, người lao động được nghỉ liên tục 5 ngày
Theo Thông báo 9441/TB-BNV của Bộ Nội vụ về lịch nghỉ lễ Quốc khánh năm 2026, cán bộ, công chức, viên chức và nhiều nhóm người lao động sẽ được nghỉ liên tục 5 ngày trong dịp Quốc khánh 2.9. Đây là một trong những kỳ nghỉ dài đáng chú ý trong năm 2026, tạo điều kiện để người lao động nghỉ ngơi, tái tạo sức lao động và sắp xếp thời gian cho gia đình.
Có thể “đóng bù” BHXH tự nguyện cho thời gian gián đoạn để nhận lương hưu sớm hay không?
Nhiều người tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện cho rằng khi bị gián đoạn quá trình đóng có thể “đóng bù” phần còn thiếu để nhanh đủ điều kiện hưởng lương hưu. Tuy nhiên, theo quy định mới của pháp luật, việc truy đóng cho thời gian bỏ trống không được chấp nhận, trừ một số trường hợp rất đặc biệt.
Quy định nghỉ thai sản mới: Lao động nữ cần nắm rõ để không thiệt quyền lợi
Từ ngày 1.7.2026, Luật Dân số 2025 chính thức có hiệu lực, mang theo nhiều điều chỉnh quan trọng liên quan đến quyền lợi của người lao động, đặc biệt là lao động nữ trong thời kỳ mang thai và sinh con. Những thay đổi này không chỉ mở rộng thời gian nghỉ thai sản mà còn bổ sung các chính sách hỗ trợ thiết thực, hướng tới mục tiêu ổn định dân số và bảo đảm an sinh xã hội.
Nhiều hành vi vi phạm về bảo hiểm y tế sẽ bị xử phạt nặng từ ngày 15.5
Từ ngày 15.5.2026, Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế chính thức có hiệu lực, với nhiều điểm mới đáng chú ý liên quan đến bảo hiểm y tế (BHYT). Các quy định này không chỉ siết chặt kỷ cương pháp luật mà còn góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động, đảm bảo tính minh bạch và bền vững của quỹ BHYT.