Người lao động không may qua đời, gia đình vẫn được hưởng bảo hiểm xã hội

Theo quy định hiện hành, thân nhân của người lao động qua đời được hưởng chế độ tử tuất gồm hai khoản chính là trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất (tuất hằng tháng hoặc tuất một lần), tùy điều kiện cụ thể.

Thứ nhất, người lo mai táng cho người lao động qua đời, nếu người lao động đã đóng BHXH từ đủ 12 tháng trở lên, sẽ được nhận trợ cấp mai táng một lần. Mức trợ cấp bằng 10 lần mức lương cơ sở tại tháng người lao động mất. Hiện nay, khoản tiền này tương đương 23,4 triệu đồng.

Khoản hỗ trợ này có ý nghĩa thiết thực, giúp gia đình trang trải chi phí tang lễ trong thời điểm khó khăn, giảm bớt gánh nặng tài chính phát sinh đột ngột.

Thứ hai, trường hợp người lao động qua đời khi đã đóng BHXH đủ 15 năm trở lên và chưa hưởng BHXH một lần, thân nhân đủ điều kiện sẽ được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng. Chính sách này hướng tới việc bảo đảm cuộc sống lâu dài cho những người phụ thuộc trực tiếp vào người lao động đã mất.

Theo quy định, tối đa có 4 thân nhân thuộc các nhóm như con chưa đủ 18 tuổi, cha mẹ hết tuổi lao động, vợ hoặc chồng không còn khả năng lao động… được nhận trợ cấp tuất hằng tháng. Mức trợ cấp đối với mỗi thân nhân bằng 50% mức lương cơ sở, hiện tương ứng 1.170.000 đồng/tháng. Trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng, mức trợ cấp tăng lên bằng 70% mức lương cơ sở, tương đương 1.638.000 đồng/tháng.

Khoản trợ cấp này giúp bảo đảm chi phí sinh hoạt tối thiểu cho con nhỏ, người già hoặc người mất khả năng lao động trong gia đình, góp phần ổn định đời sống sau biến cố.

Trong trường hợp người lao động không may qua đời khi đang tham gia BHXH hoặc đang bảo lưu thời gian đóng BHXH, toàn bộ số tiền đã đóng không mất đi mà được chuyển sang chế độ tử tuất để chi trả cho thân nhân.

Trong trường hợp thân nhân không thuộc diện hưởng trợ cấp tuất hằng tháng, hoặc dù đủ điều kiện nhưng có nguyện vọng không nhận trợ cấp hằng tháng, gia đình có thể lựa chọn hưởng trợ cấp tuất một lần. Tuy nhiên, một số đối tượng như con dưới 6 tuổi, con hoặc vợ/chồng bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên vẫn bắt buộc hưởng trợ cấp tuất hằng tháng theo quy định.

Mức trợ cấp tuất một lần được tính dựa trên số năm người lao động đã đóng BHXH, tương tự cách tính BHXH một lần. Cụ thể, mỗi năm đóng BHXH trước năm 2014 được tính bằng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH; mỗi năm đóng từ năm 2014 trở đi được tính bằng 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.

Đáng chú ý, trong trường hợp này, thân nhân người lao động không chỉ nhận trợ cấp tuất một lần mà còn được hưởng thêm khoản trợ cấp mai táng 23,4 triệu đồng. Tổng số tiền nhận được vì vậy thường cao hơn so với việc người lao động rút BHXH một lần khi còn sống.

Chế độ tử tuất của BHXH thể hiện rõ tính nhân văn của chính sách an sinh xã hội, bảo đảm quyền lợi cho người lao động không chỉ trong thời gian làm việc mà cả khi không may qua đời. Việc tham gia BHXH đầy đủ, liên tục chính là “tấm lá chắn” tài chính cho gia đình người lao động, giúp giảm thiểu rủi ro và hướng tới an sinh bền vững lâu dài.