Điều kiện hưởng BHXH một lần năm 2026: Hiểu đúng để không mất quyền lợi

Theo Luật BHXH năm 2024, từ ngày 1.7.2025, thời gian đóng BHXH tối thiểu để đủ điều kiện hưởng lương hưu là 15 năm. Quy định này nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận lương hưu cho người lao động, nhất là nhóm có thời gian làm việc ngắn hoặc tham gia BHXH muộn. Tuy nhiên, việc giảm số năm đóng BHXH để hưởng lương hưu không đồng nghĩa với việc cấm hoặc hạn chế người lao động rút BHXH một lần.

Bước sang năm 2026, điều kiện hưởng BHXH một lần được thực hiện theo Khoản 1 Điều 70 Luật BHXH năm 2024. Theo đó, người lao động đã chấm dứt tham gia BHXH và có đề nghị thì vẫn được giải quyết hưởng BHXH một lần nếu thuộc một trong các trường hợp luật định.

Không ít ý kiến cho rằng, khi thời gian đóng BHXH tối thiểu để hưởng lương hưu giảm từ 20 năm xuống còn 15 năm thì người lao động đã đóng đủ hoặc vượt 15 năm sẽ không còn được rút BHXH một lần. Ảnh minh họa.

Cụ thể, thứ nhất là người lao động đã đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH. Với nhóm này, nếu không lựa chọn hưởng BHXH một lần, người lao động có thể cân nhắc phương án hưởng trợ cấp hằng tháng theo quy định.

Thứ hai, người lao động ra nước ngoài để định cư vẫn được quyền rút BHXH một lần khi có yêu cầu. Đây là quy định nhằm bảo đảm quyền lợi cho người lao động không còn sinh sống, làm việc lâu dài tại Việt Nam.

Thứ ba, người lao động đang mắc các bệnh hiểm nghèo như ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng hoặc AIDS cũng thuộc diện được hưởng BHXH một lần, nhằm kịp thời hỗ trợ tài chính trong giai đoạn khó khăn về sức khỏe.

Thứ tư, trường hợp người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng cũng được giải quyết hưởng BHXH một lần theo quy định.

Thứ năm, người lao động có thời gian đóng BHXH trước ngày 1/7/2025, sau 12 tháng không còn thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc và cũng không tham gia BHXH tự nguyện, đồng thời tổng thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm, vẫn có quyền rút BHXH một lần.

Cuối cùng là trường hợp người lao động công tác trong quân đội, công an, dân quân thường trực khi phục viên, xuất ngũ hoặc thôi việc mà không tiếp tục tham gia BHXH và không đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Như vậy, có thể khẳng định, từ năm 2026, BHXH một lần không bị “xóa bỏ” hay “đóng cửa” như nhiều người lo ngại. Điều quan trọng là người lao động cần nắm rõ các điều kiện cụ thể để lựa chọn phương án phù hợp, cân nhắc giữa lợi ích trước mắt và quyền lợi lâu dài, tránh quyết định vội vàng làm ảnh hưởng đến an sinh về sau.