Cách tính lương hưu với người tham gia BHXH tự nguyện từ năm 2026

Theo quy định mới, từ năm 2026, người tham gia BHXH tự nguyện đủ tuổi nghỉ hưu và có thời gian đóng từ đủ 15 năm trở lên sẽ được hưởng lương hưu hằng tháng. Trước đây, điều kiện về thời gian đóng là 20 năm, khiến không ít lao động lớn tuổi, tham gia muộn khó có cơ hội tiếp cận lương hưu. Việc giảm số năm đóng tối thiểu được đánh giá là bước tiến quan trọng nhằm mở rộng diện bao phủ an sinh xã hội.

Cụ thể, để được hưởng lương hưu từ BHXH tự nguyện, người lao động cần đáp ứng đủ hai điều kiện. Thứ nhất là về độ tuổi: lao động nam phải đủ 61 tuổi 6 tháng, lao động nữ đủ 57 tuổi. Thứ hai là về thời gian tham gia: có từ đủ 15 năm đóng BHXH trở lên. Khi đáp ứng đủ hai điều kiện này, người lao động sẽ được giải quyết hưởng lương hưu theo quy định.

Từ năm 2026, chính sách lương hưu đối với người tham gia BHXH tự nguyện sẽ có nhiều điểm mới quan trọng, tạo điều kiện để người lao động khu vực phi chính thức, lao động tự do sớm tiếp cận và thụ hưởng lương hưu khi về già.

Mức lương hưu hằng tháng được tính dựa trên mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng BHXH và tỷ lệ hưởng tương ứng với số năm tham gia. Với lao động nam, nếu đóng đủ 20 năm thì được hưởng 45% mức bình quân thu nhập. Mỗi năm đóng thêm sau đó được tính thêm 2%, mức hưởng tối đa không quá 75%. Trường hợp lao động nam đóng từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm, tỷ lệ hưởng được xác định ở mức 40% tương ứng với 15 năm, sau đó mỗi năm đóng thêm được tính thêm 1%.

Đối với lao động nữ, cách tính có phần thuận lợi hơn. Khi đóng đủ 15 năm BHXH tự nguyện, lao động nữ được hưởng 45% mức bình quân thu nhập. Sau đó, mỗi năm đóng thêm được cộng thêm 2%, với mức hưởng tối đa cũng không vượt quá 75%. Quy định này nhằm bảo đảm sự công bằng, đồng thời ghi nhận đặc thù về tuổi nghỉ hưu và thời gian lao động của nữ giới.

Ngoài lương hưu hằng tháng, người tham gia BHXH tự nguyện khi đủ điều kiện còn được hưởng thêm nhiều quyền lợi khác. Trong đó, người lao động được nhận trợ cấp một lần nếu có thời gian đóng vượt định mức. Cụ thể, nam đóng trên 35 năm và nữ đóng trên 30 năm sẽ được giải quyết trợ cấp một lần cho phần thời gian đóng vượt. Trường hợp người lao động đã đủ điều kiện hưởng lương hưu nhưng vẫn tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện, mỗi năm đóng vượt sẽ được tính trợ cấp bằng hai lần mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng.

Đáng chú ý, người đang hưởng lương hưu từ BHXH tự nguyện sẽ được cấp thẻ bảo hiểm y tế trong suốt thời gian hưởng lương hưu. Đây là quyền lợi rất quan trọng, giúp người lao động yên tâm hơn về chăm sóc sức khỏe khi tuổi cao, thu nhập giảm.

Bên cạnh đó, theo các nghị quyết của Quốc hội về việc sử dụng nguồn tích lũy cải cách tiền lương để điều chỉnh chính sách an sinh xã hội, dự kiến trong năm 2026, Nhà nước có thể xem xét tăng lương hưu và các khoản trợ cấp BHXH từ ngân sách Trung ương. Nếu được thực hiện, đây sẽ là tin vui đối với hàng triệu người đang và sẽ hưởng lương hưu, trong đó có người tham gia BHXH tự nguyện.

Nhìn chung, các quy định mới từ năm 2026 cho thấy chính sách BHXH tự nguyện ngày càng linh hoạt, nhân văn, hướng mạnh hơn tới việc bảo đảm an sinh lâu dài cho người lao động, nhất là những người không có quan hệ lao động ổn định.