Những bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội mà người lao động cần biết

Theo Thông tư số 60/2025/TT-BYT của Bộ Y tế, danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH gồm 35 bệnh, chia thành 6 nhóm lớn, bao phủ hầu hết các rủi ro sức khỏe phát sinh trong quá trình lao động ở nhiều ngành, nghề.

Cụ thể, nhóm bệnh bụi phổi và đường hô hấp; bệnh nhiễm độc hóa chất và kim loại nặng; bệnh do yếu tố vật lý; bệnh da nghề nghiệp; bệnh truyền nhiễm liên quan đến nghề nghiệp; và nhóm bệnh ung thư, bệnh đặc biệt.

Danh mục 35 loại bệnh nghề nghiệp được quy định tại Thông tư 60/2025/TT-BYT như sau:

Việc mở rộng, cập nhật danh mục bệnh không chỉ phù hợp với thực tiễn lao động hiện nay mà còn tạo điều kiện để người lao động được bảo vệ tốt hơn trước các nguy cơ về sức khỏe.

Thông tư 60 nhấn mạnh, ngay khi có kết quả chẩn đoán xác định mắc bệnh nghề nghiệp, người lao động cần hạn chế tiếp xúc với nguồn gây bệnh. Việc chủ động tránh xa hoặc giảm thiểu tiếp xúc với các yếu tố có hại là yêu cầu quan trọng nhằm ngăn ngừa bệnh tiến triển nặng hơn, đồng thời bảo đảm an toàn cho chính người lao động và cộng đồng làm việc xung quanh.

Bên cạnh đó, người lao động phải tuân thủ nghiêm phác đồ điều trị, thực hiện điều trị theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế. Đối với các trường hợp nhiễm độc nghề nghiệp, việc thải độc, giải độc cần được tiến hành kịp thời, đúng quy trình để hạn chế tối đa tổn thương lâu dài đối với sức khỏe và khả năng lao động.

Một nội dung quan trọng khác của Thông tư 60 là quy định rõ trách nhiệm của người sử dụng lao động. Theo đó, người sử dụng lao động có trách nhiệm giới thiệu người lao động đi khám giám định y khoa. Đây là bước bắt buộc nhằm xác định mức độ suy giảm khả năng lao động, làm căn cứ để giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội như trợ cấp bệnh nghề nghiệp, điều dưỡng, phục hồi chức năng theo đúng quy định của pháp luật.

Thông tư cũng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người lao động trong quá trình giám định. Đối với một số bệnh không có khả năng điều trị ổn định, người lao động được chuyển khám giám định ngay, không phải chờ bệnh ổn định như trước đây, nhằm bảo đảm quyền lợi được giải quyết kịp thời.

Đặc biệt, trong trường hợp chẩn đoán các bệnh nhiễm độc nghề nghiệp, không nhất thiết phải có xét nghiệm xác định độc chất trong cơ thể nếu các tiêu chí khác đã đáp ứng giới hạn tiếp xúc tối thiểu theo quy định.

Người lao động khám sức khỏe định kỳ để có thể phát hiện sớm bệnh nghề nghiệp. Ảnh: ĐVCC.

Các chuyên gia khuyến nghị, khi có triệu chứng hoặc nghi ngờ mắc bệnh nghề nghiệp, người lao động nên chủ động đến khám tại các cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán xác định và hướng dẫn làm thủ tục hưởng quyền lợi bảo hiểm xã hội. Đồng thời, người lao động cần mạnh dạn đề nghị đơn vị sử dụng lao động tổ chức khám, chẩn đoán bệnh nghề nghiệp theo đúng trách nhiệm pháp lý.

Có thể khẳng định, Thông tư 60/2025/TT-BYT không chỉ góp phần giảm bớt gánh nặng tài chính cho người lao động thông qua các chế độ bảo hiểm xã hội, mà còn thúc đẩy việc xây dựng môi trường lao động an toàn, bền vững. Việc hiểu rõ quyền lợi và chủ động bảo vệ sức khỏe sẽ giúp người lao động được hưởng đầy đủ, kịp thời các chính sách an sinh xã hội mà pháp luật đã quy định.