Người lao động hưởng lợi gì từ các quy định bảo hiểm xã hội mới?
Từ năm 2026, hàng loạt quy định mới liên quan đến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và tiền lương chính thức có hiệu lực, tác động trực tiếp đến thu nhập và các chế độ an sinh của người lao động.
Đáng chú ý, việc điều chỉnh tăng lương tối thiểu vùng theo Nghị định số 293/2025/NĐ-CP không chỉ giúp nâng mặt bằng tiền lương mà còn kéo theo nhiều quyền lợi bảo hiểm được điều chỉnh theo hướng có lợi hơn.
 |
| Hàng loạt quy định mới liên quan đến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và tiền lương chính thức có hiệu lực từ 2026. Ảnh: ĐVCC. |
Dưới đây là bốn thay đổi quan trọng người lao động cần nắm rõ để chủ động bảo vệ quyền lợi của mình:
1. Tăng lương tối thiểu vùng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội
Theo Nghị định số 293/2025/NĐ-CP, từ ngày 1.1.2026, mức lương tối thiểu tháng tại 4 vùng được điều chỉnh tăng so với hiện hành. Cụ thể, vùng I đạt 5.310.000 đồng/tháng (tăng 350.000 đồng), vùng II là 4.730.000 đồng/tháng (tăng 320.000 đồng), vùng III đạt 4.140.000 đồng/tháng (tăng 280.000 đồng) và vùng IV là 3.700.000 đồng/tháng (tăng 250.000 đồng).
Theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm công việc hoặc chức danh giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường. Do đó, khi lương tối thiểu vùng tăng, mức lương tối thiểu làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội cũng tăng theo, kéo theo mức đóng bảo hiểm của người lao động và người sử dụng lao động tăng tương ứng.
Tuy mức đóng tăng có thể khiến chi phí trước mắt của cả hai bên cao hơn, nhưng về lâu dài, đây là cơ sở quan trọng để nâng mức hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hưu trí. Nói cách khác, lương tối thiểu tăng không chỉ mang ý nghĩa cải thiện thu nhập hiện tại mà còn góp phần bảo đảm an sinh bền vững cho người lao động trong tương lai.
Bên cạnh lương tối thiểu tháng, Nghị định 293 cũng điều chỉnh mức lương tối thiểu theo giờ, áp dụng đồng thời từ đầu năm 2026. Quy định này đặc biệt có ý nghĩa với người lao động làm việc bán thời gian, làm việc theo ca hoặc hình thức linh hoạt, giúp bảo vệ tốt hơn quyền lợi của nhóm lao động này.
2. Mức hưởng chế độ thai sản tăng theo tiền lương đóng bảo hiểm
Một trong những chế độ được người lao động quan tâm nhiều nhất là thai sản. Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, tiền trợ cấp thai sản của lao động nữ sinh con được tính bằng 100% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của 6 tháng liền kề trước khi nghỉ sinh, nhân với thời gian nghỉ 6 tháng.
Đối với lao động nam khi vợ sinh con, mức hưởng chế độ thai sản được xác định bằng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của 6 tháng trước khi nghỉ, chia cho 24 ngày và nhân với số ngày nghỉ theo quy định. Như vậy, khi mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tăng theo lương tối thiểu vùng, mức hưởng chế độ thai sản của cả lao động nữ và lao động nam đều được điều chỉnh tăng tương ứng.
Điều này không chỉ giúp người lao động có thêm nguồn tài chính trong giai đoạn sinh con, chăm sóc gia đình mà còn góp phần giảm bớt áp lực kinh tế, nhất là với những gia đình trẻ, thu nhập còn hạn chế.
3. Trợ cấp thất nghiệp tối đa được nâng lên
Luật Việc làm năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1.1.2026, tiếp tục khẳng định mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 6 tháng gần nhất trước khi chấm dứt hợp đồng lao động. Tuy nhiên, mức hưởng này không vượt quá 5 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng.
Khi lương tối thiểu vùng tăng, trần hưởng trợ cấp thất nghiệp cũng được nâng lên tương ứng. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh thị trường lao động còn tiềm ẩn nhiều biến động, giúp người lao động có thêm nguồn hỗ trợ tài chính trong thời gian tìm kiếm việc làm mới.
Bên cạnh đó, mức tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm thất nghiệp tối đa vẫn không vượt quá 20 tháng lương tối thiểu vùng theo Quyết định số 595/QĐ-BHXH. Quy định này nhằm bảo đảm sự cân đối, an toàn cho quỹ bảo hiểm thất nghiệp, đồng thời duy trì tính bền vững của chính sách an sinh xã hội.
4. Tiền lương ngừng việc cũng được điều chỉnh tăng
Theo Điều 99 Bộ luật Lao động năm 2019, trong trường hợp người lao động phải ngừng việc do lỗi của người lao động khác hoặc do các nguyên nhân khách quan như sự cố điện, nước, thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm, người lao động vẫn được trả lương trong thời gian ngừng việc.
Cụ thể, nếu ngừng việc do lỗi của người lao động khác, tiền lương ngừng việc không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng. Trường hợp ngừng việc do nguyên nhân khách quan, trong 14 ngày đầu, người lao động cũng được trả lương ít nhất bằng mức lương tối thiểu vùng. Vì vậy, khi lương tối thiểu vùng tăng từ năm 2026, mức lương ngừng việc tối thiểu mà người lao động được hưởng cũng tăng theo.
Quy định này góp phần bảo đảm thu nhập tối thiểu cho người lao động trong những tình huống bất khả kháng, thể hiện rõ vai trò của chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động.
Có thể thấy rằng, những thay đổi về bảo hiểm xã hội và tiền lương từ năm 2026 đều gắn chặt với việc điều chỉnh tăng lương tối thiểu vùng. Dù mức đóng bảo hiểm có thể tăng, nhưng đổi lại là sự cải thiện rõ rệt về mức hưởng và mức bảo đảm an sinh.
Người lao động cần chủ động tìm hiểu, nắm chắc các quy định mới để kịp thời bảo vệ quyền lợi của mình, đồng thời phối hợp với doanh nghiệp và tổ chức Công đoàn trong việc thực hiện đầy đủ, đúng quy định các chính sách liên quan.
Liên quan
Tin mới hơn
Bảo hiểm hưu trí bổ sung: Thêm “khoản để dành” cho người lao động khi về già
Một chính sách mới về bảo hiểm hưu trí bổ sung vừa được Chính phủ ban hành được kỳ vọng sẽ mở ra thêm cơ hội để người lao động cải thiện mức thu nhập khi nghỉ hưu.
Công tác tuyên giáo công đoàn năm 2026: Tăng tốc đổi mới, lan tỏa nghị quyết vào thực tiễn
Năm 2026 là năm có ý nghĩa đặc biệt khi nhiều sự kiện chính trị quan trọng của đất nước và tổ chức Công đoàn diễn ra. Trên cơ sở đó, Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã định hướng một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tuyên giáo, yêu cầu các cấp công đoàn chủ động, đổi mới nội dung, phương thức triển khai, bảo đảm đưa chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và nghị quyết của tổ chức Công đoàn đi vào cuộc sống.
Khám thai vẫn được hưởng chế độ thai sản: Quyền lợi thiết thực cho lao động nữ cần biết
Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, lao động nữ mang thai không chỉ được hưởng chế độ thai sản khi sinh con mà ngay trong quá trình thai kỳ, quyền lợi này đã được bảo đảm rõ ràng. Trong đó, việc nghỉ đi khám thai định kỳ là một quyền lợi quan trọng, giúp người lao động chăm sóc sức khỏe mà vẫn đảm bảo thu nhập.
Tin tức khác
Nghỉ thai sản năm 2026: Người lao động cần biết để không thiệt quyền lợi
Từ năm 2026, quy định về thời gian nghỉ thai sản của lao động nữ có sự điều chỉnh đáng chú ý, đặc biệt trong bối cảnh Luật Dân số năm 2025 bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1.7.2026. Những thay đổi này tác động trực tiếp đến quyền lợi của người lao động, vì vậy việc nắm rõ quy định là rất cần thiết để chủ động trong kế hoạch sinh con và nghỉ việc.
Đề xuất giảm thuế thu nhập cá nhân: Người lao động có thêm cơ hội giảm gánh nặng chi phí
Một đề xuất mới liên quan đến chính sách thuế thu nhập cá nhân đang thu hút sự quan tâm của đông đảo người lao động, đó là cho phép khấu trừ thêm chi phí học tập và khám chữa bệnh trước khi tính thu nhập chịu thuế. Nếu được thông qua, quy định này không chỉ giúp giảm số thuế phải nộp mà còn góp phần bảo đảm công bằng hơn trong chính sách thuế.
4 điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp từ năm 2026 mà người lao động cần biết
Từ ngày 1.1.2026, Luật Việc làm năm 2025 chính thức có hiệu lực với nhiều quy định mới liên quan đến bảo hiểm thất nghiệp. Trong đó, điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp là nội dung quan trọng mà người lao động cần đặc biệt lưu ý để bảo đảm quyền lợi khi không may mất việc.
Hỗ trợ học nghề cho người lao động: Đảm bảo chi trả kịp thời, đúng quyền lợi từ năm 2026
Nhằm bảo đảm quyền lợi cho người lao động trong giai đoạn chuyển tiếp chính sách, Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam đã ban hành hướng dẫn tạm thời về việc chi trả kinh phí hỗ trợ tham gia đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề. Đây là bước đi cần thiết trong bối cảnh Luật Việc làm năm 2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 1.1.2026 với nhiều điểm mới quan trọng liên quan đến bảo hiểm thất nghiệp.
Nhiều thay đổi quan trọng về bảo hiểm y tế từ năm 2026, người lao động cần nắm rõ
Từ năm 2026, chính sách bảo hiểm y tế (BHYT) tại Việt Nam dự kiến có nhiều điều chỉnh theo hướng mở rộng quyền lợi và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Những thay đổi này không chỉ giúp người dân, đặc biệt là người lao động tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn mà còn góp phần giảm đáng kể chi phí khám chữa bệnh.
Người lao động sắp nghỉ việc, cần biết gì về chính sách bảo hiểm thất nghiệp mới?
Từ ngày 1.1.2026, Luật Việc làm 2025 chính thức có hiệu lực, mang đến nhiều thay đổi quan trọng trong chính sách bảo hiểm thất nghiệp (BHTN). Đối với người lao động đang hoặc chuẩn bị chấm dứt hợp đồng lao động, việc nắm rõ các quy định mới sẽ giúp chủ động hơn trong quá trình chuyển việc và đảm bảo quyền lợi an sinh.