Những trường hợp mất việc không được nhận trợ cấp thất nghiệp từ năm 2026

Người lao động được hướng dẫn làm hồ sơ nhận trợ cấp thất nghiệptheo quy định mới. Ảnh minh họa.

Theo Điều 38 Luật Việc làm năm 2025, để được hưởng trợ cấp thất nghiệp, người lao động đang tham gia bảo hiểm thất nghiệp phải đồng thời đáp ứng đủ 4 điều kiện theo quy định của pháp luật.

Thứ nhất, người lao động chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc chấm dứt làm việc theo đúng quy định của pháp luật. Điều này đồng nghĩa với việc việc nghỉ việc phải hợp pháp, không vi phạm các quy định của Bộ luật Lao động.

Thứ hai, người lao động đã đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc chấm dứt làm việc. Riêng đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 1 tháng đến dưới 12 tháng, điều kiện được áp dụng là đóng đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 36 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng.

Thứ ba, người lao động đã nộp đầy đủ hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp trong thời hạn 3 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc chấm dứt làm việc theo quy định. Nếu quá thời hạn này, người lao động sẽ không được giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp cho đợt nghỉ việc đó.

Thứ tư, trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nộp đủ hồ sơ, người lao động chưa có việc làm và không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Đây là mốc thời gian quan trọng để cơ quan chức năng xác định tình trạng việc làm thực tế của người lao động.

Nếu không đáp ứng đủ cả 4 điều kiện nêu trên, người lao động sẽ không được hưởng trợ cấp thất nghiệp, dù đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp trong thời gian dài.

Không chỉ dừng lại ở đó, Luật Việc làm năm 2025 còn quy định rõ: ngay cả khi đã đủ 4 điều kiện, người lao động vẫn không được hưởng trợ cấp thất nghiệp nếu rơi vào một trong 8 trường hợp loại trừ.

Thứ nhất, người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật theo quy định của Bộ luật Lao động. Đây là trường hợp phổ biến khiến nhiều người lao động bị từ chối hưởng trợ cấp thất nghiệp do chưa nắm rõ quy định pháp luật khi nghỉ việc.

Thứ hai, người lao động nghỉ việc khi đã đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội. Trong trường hợp này, người lao động sẽ chuyển sang hưởng chế độ hưu trí thay vì trợ cấp thất nghiệp.

Thứ ba, trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nộp đủ hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp, người lao động thực hiện nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân hoặc dân quân thường trực.

Thứ tư, trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nộp đủ hồ sơ, người lao động đi học tập có thời hạn trên 12 tháng. Việc tham gia các khóa học dài hạn được xem là đã có định hướng ổn định khác, không thuộc diện hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Thứ năm, trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nộp đủ hồ sơ, người lao động chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc cơ sở cai nghiện bắt buộc theo quy định của pháp luật.

Thứ sáu, trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nộp đủ hồ sơ, người lao động bị tạm giam hoặc chấp hành hình phạt tù.

Thứ bảy, trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nộp đủ hồ sơ, người lao động ra nước ngoài để định cư.

Thứ tám, trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nộp đủ hồ sơ, người lao động qua đời.

Những quy định trên cho thấy, trợ cấp thất nghiệp không chỉ gắn với việc “mất việc”, mà còn phụ thuộc chặt chẽ vào tình trạng pháp lý, việc làm và nghĩa vụ của người lao động tại thời điểm giải quyết hồ sơ.

Việc nắm rõ các điều kiện và trường hợp không được hưởng trợ cấp thất nghiệp từ năm 2026 sẽ giúp người lao động chủ động hơn trong quá trình nghỉ việc, làm hồ sơ, đồng thời bảo vệ tốt nhất quyền lợi an sinh của mình khi tham gia bảo hiểm thất nghiệp.