Tạm dừng đóng BHXH khi doanh nghiệp khó khăn: Người lao động cần biết gì?

Theo Luật Phục hồi, phá sản năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1.3.2026 (riêng khoản 3 Điều 38 có hiệu lực từ 1.7.2026), trường hợp người sử dụng lao động gặp khó khăn phải tạm dừng sản xuất, kinh doanh dẫn đến không có khả năng đóng BHXH, hoặc đang được áp dụng thủ tục phục hồi theo quy định pháp luật, thì người sử dụng lao động và người lao động được tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất trong thời gian tối đa 12 tháng.

Quy định này được xây dựng thống nhất với Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn trước mắt, đồng thời giúp người lao động không bị gián đoạn hoàn toàn quá trình tham gia BHXH bắt buộc.

Pháp luật cũng quy định rõ trách nhiệm sau khi hết thời gian tạm dừng. Theo đó, người sử dụng lao động và người lao động phải tiếp tục tham gia BHXH bắt buộc và đóng bù toàn bộ số tiền tương ứng với thời gian đã tạm dừng.

Thời hạn đóng bù chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng liền kề sau khi kết thúc thời gian tạm dừng. Số tiền đóng bù được xác định bằng đúng mức phải đóng của các tháng trước đó, không phát sinh tiền lãi chậm đóng trong thời gian được phép tạm dừng. Đây là điểm quan trọng, giúp người lao động yên tâm rằng thời gian tạm dừng không làm mất đi quyền lợi hưu trí về lâu dài.

Một trong những chính sách đáng chú ý là việc cho phép tạm dừng đóng BHXH vào quỹ hưu trí và tử tuất trong thời gian nhất định. Ảnh minh họa.

Không chỉ áp dụng với doanh nghiệp gặp khó khăn, quy định tạm dừng đóng BHXH còn áp dụng trong trường hợp người lao động đang tham gia BHXH bắt buộc nhưng bị tạm giam hoặc tạm đình chỉ công việc. Khi đó, cả người lao động và người sử dụng lao động được tạm dừng đóng BHXH.

Nếu sau này người lao động được kết luận không vi phạm và được truy lĩnh đầy đủ tiền lương, hai bên phải thực hiện đóng bù BHXH cho thời gian bị tạm giam hoặc tạm đình chỉ, theo đúng mức đóng quy định. Điều này bảo đảm quyền lợi BHXH của người lao động không bị ảnh hưởng do các yếu tố khách quan.

Căn cứ Nghị định 158/2025/NĐ-CP, các trường hợp doanh nghiệp được xem là gặp khó khăn phải tạm dừng sản xuất, kinh doanh bao gồm: thay đổi cơ cấu, công nghệ; khủng hoảng, suy thoái kinh tế; thực hiện chính sách của Nhà nước khi tái cơ cấu nền kinh tế hoặc thực hiện cam kết quốc tế; hoặc gặp thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, mất mùa.

Để được tạm dừng đóng BHXH vào quỹ hưu trí và tử tuất, người sử dụng lao động phải đáp ứng các điều kiện cụ thể như: tạm dừng sản xuất, kinh doanh từ 30 ngày trở lên và không bố trí được việc làm cho người lao động, trong đó số lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc phải tạm thời nghỉ việc từ 50% trở lên so với tổng số lao động trước thời điểm tạm dừng. Trường hợp thiệt hại do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, mất mùa, mức thiệt hại phải trên 50% tổng giá trị tài sản, không kể giá trị đất.

Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, chính sách tạm dừng đóng BHXH là giải pháp mang tính nhân văn, vừa hỗ trợ doanh nghiệp vượt khó, vừa bảo đảm quyền lợi an sinh cho người lao động và gia đình họ trong dài hạn.