Bài 3: Một số vấn đề trao đổi từ thực tiễn đại hội công đoàn cơ sở

Đại hội CĐCS Công ty Cổ phần May xuất nhập khẩu Tân Định, Công đoàn ngành Công thương tỉnh Quảng Trị. Ảnh:TS

Trao đổi về vấn đề này, đồng chí Hoàng Liên, Chủ tịch Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) tỉnh Lâm Đồng cho biết, sau đại hội điểm do LĐLĐ tỉnh tổ chức vào đầu tháng 1/2023, tất cả các công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở thuộc đơn vị này đã chỉ đạo đại hội điểm ở đơn vị mình để rút kinh nghiệm trong tổ chức đại hội công đoàn cơ sở (CĐCS) nhiệm kỳ 2023 – 2028.

“Đại hội điểm được chúng tôi chỉ đạo tổ chức tại CĐCS Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Lâm Đồng. Ngay sau đại hội này chúng tôi tổ chức hội nghị đánh giá, rút kinh nghiệm từ công tác chuẩn bị đến công tác điều hành, cả về nội dung và hình thức tổ chức đại hội”, đồng chí Hoàng Liên nói.

Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Lâm Đồng cũng cho biết, tại Lâm Đồng, đến nay đã có một đơn vị công đoàn cấp trên chỉ đạo hoàn thành 100% đại hội CĐCS, các đơn vị còn lại đều đạt trên 50%. Quá trình theo dõi, chỉ đạo và tổng hợp ý kiến từ các cấp công đoàn cũng cho thấy một số vấn đề cần trao đổi, làm rõ để đại hội diễn ra đúng Điều lệ Công đoàn Việt Nam, phù hợp với tình hình cơ sở và đạt hiệu quả.

Cụ thể, về ban thẩm tra tư cách đại biểu và báo cáo thẩm tra tư cách đại biểu tại đại hội CĐCS, hiện nay không ít cán bộ công đoàn và đoàn viên còn cho rằng chỉ có hình thức đại hội đại biểu mới bầu ban thẩm tra tư cách đại biểu và chuẩn bị báo cáo thẩm tra tư cách đại biểu; còn hình thức đại hội toàn thể đoàn viên thì không phải thực hiện các nội dung này.

Điều này là không phù hợp với Điều lệ Công đoàn Việt Nam (khóa XII) và Hướng dẫn số 03/DH-TLĐ ngày 20/02/2020 của Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLLĐ Việt Nam hướng dẫn thi hành Điều lệ Công đoàn Việt Nam. Mục 6.7 Hướng dẫn số 03/DH-TLĐ quy định về trình tư, nội dung chính của đại hội công đoàn các, trong đó bầu ban thẩm tra tư cách đại biểu và báo cáo thẩm tra tư cách đại biểu là 2 trong số những nội dung trong quy trình tổ chức đại hội công đoàn. Đồng thời, tại Điểm d Mục 6.8 Hướng dẫn số 03/DH-TLĐ cũng quy định rõ về Ban thẩm tra tư cách đại biểu là do đại hội bầu ra bằng hình thức biểu quyết.

Đại hội CĐCS Cơ quan Mặt trận - đoàn thể thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế. Ảnh: TS

Cùng quan điểm về vấn đề này, đồng chí Hoàng Văn Tuân, Chủ tịch Công đoàn ngành Công thương tỉnh Quảng Trị chia sẻ, cũng cần hiểu đúng về từ “đại biểu” trong đại hội toàn thể đoàn viên để phân biệt với “đoàn viên”. Có thể hiểu một cách đơn giản là chỉ có những đoàn viên đủ tiêu chuẩn, được Ban Chấp hành CĐCS triệu tập tham dự đại hội mới là “đại biểu” chính thức dự đại hội. Như vậy, quá trình tham dự đại hội, “đại biểu” chính thức dự đại hội phải được xem xét (thẩm tra) tư cách đại biểu theo quy định của Điều lệ Công đoàn Việt Nam.

Chủ tịch Công đoàn ngành Công thương tỉnh Quảng Trị cũng cho biết thêm, việc lựa chọn hình thức bầu cử Ban Chấp hành CĐCS là “bầu tròn” hay “bầu dôi” cũng là vấn đề được nhiều cán bộ, đoàn viên quan tâm và còn có những cách hiểu, cách triển khai thực hiện chưa thống nhất. Vì vấn đề này liên quan trực tiếp đến công tác chuẩn bị nhân sự đại hội, công tác ứng cử và đề cử tại đại hội và cả khâu chuẩn bị phiếu bầu, biên bản bầu cử…

Theo Điều 10, Điều lệ Công đoàn Việt Nam và Mục 8 Hướng dẫn số 03/DH-TLĐ về nguyên tắc, hình thức bầu cử tại đại hội, hội nghị công đoàn không quy định bầu cử Ban Chấp hành CĐCS là “bầu tròn” hay “bầu dôi”. Đồng thời tại Điểm b Mục 4 Phần II Hướng dẫn số 56/HD-TLĐ ngày 28/4/2022 của Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLLĐ Việt Nam chỉ quy định về số dư khi chuẩn bị đề án nhân sự Ban Chấp hành đối với công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở trở lên.

Như vậy, việc quyết định hình thức bầu cử Ban Chấp hành CĐCS là “bầu tròn” hay “bầu dôi” là do đại hội quyết định. Vì thế sau khi đề án nhân sự Ban Chấp hành khóa mới đã được đại hội biểu quyết thông qua, Đoàn Chủ tịch đại hội cần điều hành đại hội thảo luận và biểu quyết hình thức bầu cử Ban Chấp hành CĐCS là “bầu tròn” hay “bầu dôi” trước khi tiến hành quy trình ứng cử, đề cử, chốt danh sách bầu cử. Có như vậy đại hội mới diễn ra đúng Điều lệ Công đoàn Việt Nam và thực sự dân chủ.

Đại hội CĐCS Công ty Cổ phần May xuất nhập khẩu Tân Định, Công đoàn ngành Công thương tỉnh Quảng Trị. Ảnh:TS

Đồng chí Nguyễn Bình Định, Chủ tịch LĐLĐ huyện Di Linh, tỉnh Lâm Đồng thì chia sẻ về kinh nghiệm trong chỉ đạo, hướng dẫn các CĐCS tổ chức và điều hành đại hội sao cho hợp lý, đảm bảo cả về nội dung và thời gian.

Theo Chủ tịch LĐLĐ huyện Di Linh, thường thì đại hội CĐCS chỉ tổ chức trong một buổi, vì vậy để đại hội diễn ra liền mạch, không bị dán đoạn, chúng ta nên bố trí phần thảo luận của đại biểu và biểu quyết một số chỉ tiêu, nội dung quan trọng (nếu có) trong thời gian kiểm phiếu bầu cử đại biểu dự đại hội công đoàn cấp trên. Thời gian đại hội giải lao cũng nên bố trí vào lúc Ban Chấp hành CĐCS nhiệm kỳ 2023 – 2028 tổ chức hội nghị lần thứ nhất, vì khi đó thường một số ủy viên Ban Chấp hành là thành viên Đoàn Chủ tịch sẽ tham gia hội nghị này.

Hay việc bầu đại biểu dự đại hội công đoàn cấp trên nên lựa chọn hình thức “bầu tròn”, đồng thời tiến hành bầu cử đại biểu chính thức và đại biểu dự khuyết cùng một lúc với hai phiếu bầu riêng để tiết kiệm thời gian. Việc chuẩn bị nhân sự tham gia Ban bầu cử tại đại hội hay trong hội nghị Ban Chấp hành cũng phải tính toán hợp lý để có thể sử dụng một Ban bầu cử cho các lần bầu cử, như vậy giảm được thời gian bầu Ban bầu cử, đồng thời Ban bầu cử sẽ làm việc chuyên nghiệp hơn, hiệu quả hơn.

Đại hội CĐCS Trường Tiểu học Đoàn Kết, thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng. Ảnh: Thùy Dương

Còn đồng chí Đinh Thị Thùy Dương, Phó chủ tịch LĐLĐ thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng thì bày tỏ sự băn khoăn khi CĐCS nơi có dưới 10 đoàn viên bầu chức danh Chủ tịch (không bầu ban chấp hành) theo quy định tại Điểm a Mục 9.1 Hướng dẫn số 03/DH-TLĐ. Bởi Điều lệ và hướng dẫn thi hành Điều lệ Công đoàn Việt Nam hiện nay chỉ quy định nhiệm vụ, quyền hạn của Ban Chấp hành, Ban Thường vụ công đoàn các cấp. Đồng thời hiện nay các CĐCS đều được cơ quan chức năng cấp mẫu dấu và sử dụng con dấu của Ban Chấp hành, vì vậy khi CĐCS chỉ có Chủ tịch mà không có Ban Chấp hành thì sẽ gặp khó khăn trong hoạt động, nhất là trong quản lý, giao dịch tài chính công đoàn.

“Tôi mong rằng Tổng LĐLĐ Việt Nam sẽ sớm có hướng dẫn cụ thể về trường hợp này để sau đại hội nhiệm kỳ 2023 – 2028 các CĐCS nơi có dưới 10 đoàn viên sớm ổn định hoạt động”, đồng chí Đinh Thị Thùy Dương nói.

Bài 1: Chuẩn bị chu đáo là cơ sở quan trọng để tổ chức đại hội “Đổi mới - Dân chủ - Đoàn kết – Phát triển” là phương châm của đại hội công đoàn các cấp nhiệm kỳ 2023 - ...

Bài 2: Điều hành khoa học - yếu tố quyết định thành công của đại hội Nếu công tác chuẩn bị là cơ sở quan trọng để tổ chức đại hội thì yếu tố quyết định để đại hội thành công ...