Dự kiến tiền lương đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ ngày 1/7

Theo đó, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc là tiền lương tháng, bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác.

Cũng theo dự thảo nghị định, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc không bao gồm các chế độ và phúc lợi khác như: Thưởng, tiền thưởng sáng kiến; tiền ăn giữa ca; các khoản hỗ trợ xăng xe, điện thoại, đi lại, tiền nhà ở, tiền giữ trẻ, nuôi con nhỏ; hỗ trợ khi người lao động có thân nhân bị chết, người lao động có người thân kết hôn, sinh nhật của người lao động, trợ cấp cho người lao động gặp hoàn cảnh khó khăn khi bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp…

Như vậy, so với dự thảo trước đây, cơ quan soạn thảo đã tiếp thu góp ý và nêu rõ những khoản phụ cấp không tính đóng bảo hiểm xã hội trên cơ sở kế thừa quy định hiện hành.

Dự thảo Nghị định cũng quy định tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với một số nhóm được bổ sung vào đối tượng phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc từ ngày 1/7.

Cụ thể, nhóm người lao động làm việc theo hợp đồng nhưng không đủ thời gian, có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất.

Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với nhóm này, là tiền lương tính trong tháng theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động.

Đối với nhóm người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố thì tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với nhóm này là mức phụ cấp hằng tháng của người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố.

Đối với dân quân thường trực, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được thực hiện như nhóm hạ sĩ quan, binh sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ công an nhân dân; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí...

Bên cạnh những quy định dự thảo đang được hoàn thiện, việc xác định rõ căn cứ tiền lương dùng để đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ ngày 1/7 sẽ ảnh hưởng sâu rộng đến quyền lợi của hàng triệu người lao động và chi phí của doanh nghiệp. Đây không chỉ là vấn đề “kỹ thuật” mà còn là câu chuyện về công bằng xã hội, ổn định thu nhập và niềm tin vào chính sách bảo hiểm.

Việc loại trừ những khoản hỗ trợ này được cho là nhằm đảm bảo tính ổn định và minh bạch trong đóng, hưởng bảo hiểm. Bởi nếu tính phụ cấp, trợ cấp biến động, sẽ rất khó xác định mức đóng chính xác, dễ dẫn đến tranh chấp giữa người lao động và đơn vị sử dụng lao động.

Để chính sách mới đi vào thực tế suôn sẻ, cần có giai đoạn chuyển tiếp để người lao động và doanh nghiệp có thời gian điều chỉnh lộ trình chi trả lương và xác định các khoản phụ cấp, hỗ trợ. Mỗi loại phụ cấp, hỗ trợ cần được liệt kê rõ ràng trong nghị định, để người lao động và doanh nghiệp biết khoản nào được tính Bảo hiểm xã hội, khoản nào không. Điều này giảm tranh chấp sau này.

Đối với một số ngành sẽ có phụ cấp đặc thù (như công tác phí, trợ cấp vùng, đi lại), cần có ví dụ mẫu, bảng tính cụ thể để các đơn vị áp dụng cho phù hợp. Cơ quan Bảo hiểm xã hội, thanh tra lao động cần phối hợp để theo dõi việc đóng Bảo hiểm xã hội theo quy định mới, phát hiện sai sót kịp thời và xử lý vi phạm.

Nhiều lao động chưa nắm rõ khái niệm “căn cứ đóng Bảo hiểm xã hội” sẽ dễ hiểu lầm. Do vậy, cần có tài liệu, hướng dẫn, video minh họa, đường dây hỗ trợ để họ hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm của mình.

Nếu dự thảo được ban hành và thực thi đúng thời điểm, chính sách này có thể hỗ trợ mở rộng độ bao phủ Bảo hiểm xã hội, bảo đảm nhiều người hơn được tham gia an sinh xã hội. Nhưng nếu triển khai thiếu thận trọng, có nguy cơ gây “vỡ mộng” cho người lao động khi quyền lợi thực tế thấp hơn kỳ vọng.

Việc dự thảo Nghị định tiếp tục làm rõ các khoản thu nhập tính và không tính đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, đặc biệt là việc kế thừa các khoản loại trừ như hiện hành, thể hiện sự lắng nghe và tiếp thu ý kiến, tạo sự ổn định và giảm thiểu xáo trộn cho doanh nghiệp và người lao động.

Đồng thời, quy định cụ thể cách xác định tiền lương đóng bảo hiểm xã hội cho các nhóm đối tượng mới được bổ sung từ ngày 1/7 là rất cần thiết, đảm bảo tính khả thi khi triển khai Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi, mở rộng phạm vi bao phủ và bảo vệ quyền lợi an sinh cho nhiều nhóm lao động hơn. Sự rõ ràng này sẽ góp phần giảm thiểu vướng mắc và tranh chấp trong quá trình thực thi chính sách.