Hướng dẫn mới về quản lý lao động, lương thưởng trong doanh nghiệp nhà nước
Bộ Nội vụ vừa ban hành Thông tư 003/2025/TT-BNV, hướng dẫn chi tiết việc quản lý lao động, tiền lương, thù lao, tiền thưởng trong doanh nghiệp nhà nước. Thông tư mới sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 15/6/2025, tuy nhiên, các chế độ quy định tại đây sẽ được áp dụng từ ngày 1/1/2025.
Lương thưởng phải gắn với năng suất và hiệu quả
Thông tư 003 tái khẳng định và chi tiết hóa các nguyên tắc quản lý đã được nêu tại Điều 3 Nghị định số 44/2025/NĐ-CP. Điểm nổi bật là việc xác định tiền lương phải dựa trên chỉ tiêu lợi nhuận trước thuế thu nhập doanh nghiệp. Đối với các doanh nghiệp hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, chỉ tiêu này được thay thế bằng "tổng doanh thu trừ tổng chi phí" sau khi đã loại trừ các yếu tố khách quan.
Bên cạnh đó, năng suất lao động và tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (hoặc vốn góp của chủ sở hữu) là những chỉ số then chốt, được xác định cụ thể theo Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư.
 |
| Năng suất lao động là một trong những chỉ số then chốt. Ảnh minh họa: Internet. |
Một điểm đáng chú ý là quy định về việc lượng hóa và loại trừ các yếu tố khách quan (theo Điều 4 Nghị định số 44/2025/NĐ-CP) khi xác định tiền lương, thù lao. Theo đó, nếu yếu tố khách quan làm tăng các chỉ tiêu (năng suất, lợi nhuận), doanh nghiệp phải giảm trừ; ngược lại, nếu làm giảm thì được cộng thêm. Việc này đòi hỏi sự tính toán minh bạch, cụ thể bằng giá trị, số liệu.
Thông tư cũng nhấn mạnh việc thực hiện tách bạch tiền lương, thù lao của Thành viên hội đồng, Kiểm soát viên với tiền lương của Ban điều hành, đảm bảo sự rõ ràng trong quản lý.
Quản lý lao động và xây dựng thang, bảng lương
Doanh nghiệp nhà nước được giao quyền chủ động trong việc xây dựng kế hoạch lao động, tổ chức tuyển dụng, sử dụng lao động và thực hiện các chế độ, chính sách theo quy định tại Nghị định số 44/2025/NĐ-CP.
Hằng năm, doanh nghiệp có trách nhiệm rà soát lại các mức lương. Nếu các mức lương hiện hành không còn đảm bảo quy định (tại khoản 2 Điều 6 Nghị định 44), doanh nghiệp bắt buộc phải sửa đổi, bổ sung hoặc xây dựng mới thang, bảng lương, phụ cấp lương cho phù hợp.
Xác định quỹ tiền lương
Đây là một trong những nội dung trọng tâm của Thông tư 003, hướng dẫn chi tiết cách xác định quỹ tiền lương của người lao động và Ban điều hành dựa trên các phương pháp tại Điều 7 và lựa chọn phương pháp tại Điều 8 của Nghị định số 44/2025/NĐ-CP.
Thông tư làm rõ việc xác định quỹ tiền lương thông qua mức lương bình quân, trong đó:
Quỹ tiền lương kế hoạch được xác định theo công thức sau: (1)
Qkh = TLbqkh x Lkhbq x t + Vđt
Trong đó:
- Qkh: Quỹ tiền lương kế hoạch.
- TLbqkh: Mức tiền lương bình quân kế hoạch, xác định theo quy định tại Điều 7 Thông tư này.
- Lkhbq: Số lao động bình quân kế hoạch, xác định theo Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư này.
- t: Số tháng doanh nghiệp hoạt động trong năm.
- Vđt: Khoản chênh lệch tiền lương của cán bộ chuyên trách đoàn thể do tổ chức đoàn thể trả lương, được tính trên cơ sở số cán bộ chuyên trách đoàn thể kế hoạch bình quân và khoản chênh lệch giữa mức tiền lương bình quân của cán bộ chuyên trách đoàn thể ở doanh nghiệp cao hơn và mức tiền lương bình quân do tổ chức đoàn thể trả.
Mức tiền lương bình quân của cán bộ chuyên trách đoàn thể ở doanh nghiệp được xác định trên cơ sở mức tiền lương bình quân dùng làm căn cứ để xác định khoản chênh lệch tiền lương năm trước liền kề của cán bộ chuyên trách đoàn thể theo quy định của Nhà nước và điều chỉnh theo năng suất lao động, lợi nhuận kế hoạch so với thực hiện của năm trước liền kề theo quy định.
 |
| Việc xác định quỹ tiền lương thông qua mức lương bình quân. Ảnh minh họa. |
Quỹ tiền lương thực hiện được xác định theo công thức sau: (2)
Qth = TLbqth x Lthbq x t + Vđt
Trong đó:
- Qth: Quỹ tiền lương thực hiện.
- TLbqth: Mức tiền lương bình quân thực hiện, xác định theo quy định tại Điều 8 Thông tư này.
- Lthbq: Số lao động bình quân thực tế sử dụng, xác định theo Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư này.
- t: Số tháng thực tế doanh nghiệp hoạt động trong năm.
- Vđt: Khoản chênh lệch tiền lương của cán bộ chuyên trách đoàn thể do tổ chức đoàn thể trả lương, xác định theo khoản (1).
Mức tiền lương bình quân thực hiện sẽ được xác định trên cơ sở mức lương bình quân kế hoạch, gắn với mức tăng/giảm năng suất lao động và lợi nhuận thực hiện so với kế hoạch.
Đặc biệt, đối với doanh nghiệp có lợi nhuận thực hiện vượt lợi nhuận kế hoạch, sẽ được tính thêm tiền lương vào quỹ tiền lương thực hiện. Nguyên tắc là: cứ vượt 1% lợi nhuận thì được tăng thêm tối đa 2% quỹ tiền lương thực hiện. Tuy nhiên, phần tiền lương tăng thêm này không được quá 20% phần lợi nhuận thực hiện vượt kế hoạch và không quá 02 tháng tiền lương bình quân thực hiện. Đây là một cơ chế khuyến khích rõ ràng, gắn liền lợi ích của người lao động với hiệu quả hoạt động chung của doanh nghiệp.
Thông tư 003/2025/TT-BNV ra đời là một bước cụ thể hóa quan trọng, thể hiện quyết tâm của Chính phủ và Bộ Nội vụ trong việc đổi mới cơ chế quản lý lao động và tiền lương tại khu vực doanh nghiệp nhà nước. Việc đưa ra các công thức tính toán quỹ lương cụ thể, đặc biệt là cơ chế thưởng khi vượt lợi nhuận kế hoạch, được kỳ vọng sẽ tạo động lực mạnh mẽ để thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp và năng suất của người lao động.
| Trước đó, ngày 28/2/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 44/2025/NĐ-CP quy định về quản lý lao động, tiền lương, thù lao, tiền thưởng trong doanh nghiệp nhà nước. Theo đó, Nhà nước thực hiện quản lý lao động, tiền lương, tiền thưởng đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thông qua giao nhiệm vụ, trách nhiệm cho cơ quan đại diện chủ sở hữu và người đại diện chủ sở hữu trực tiếp tại doanh nghiệp. Đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ hoặc tổng số cổ phần có quyền biểu quyết thì thông qua cơ quan đại diện chủ sở hữu giao nhiệm vụ, trách nhiệm cho người đại diện phần vốn nhà nước để tham gia, biểu quyết, quyết định tại cuộc họp của Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị hoặc Đại hội đồng cổ đông. Đồng thời, thực hiện tách bạch tiền lương, thù lao của Thành viên hội đồng, Kiểm soát viên với tiền lương của Ban điều hành. |
Liên quan
Tin mới hơn
3 người tử vong trên tàu ở Khánh Hòa: Nỗ lực cứu hộ xuyên đêm trong hầm kín
Vụ tai nạn nghiêm trọng xảy ra trên tàu hàng Trường Nguyên 18 khi đang neo đậu ngoài khu vực Cảng quốc tế Trung Nam Cà Ná, Khánh Hòa khiến 3 người tử vong, 2 người bị thương. Công tác cứu nạn, cứu hộ được triển khai xuyên đêm trong điều kiện hầm kín ngập nước, thiếu oxy.
Rộn ràng lì xì đầu xuân, người lao động hăng hái sản xuất
Khép lại kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nhiều doanh nghiệp tại miền Trung đã đồng loạt tổ chức ra quân, ổn định sản xuất, kinh doanh ngay từ những ngày đầu năm.
Từ ánh mắt đến trái tim: Hai tiến sĩ, bác sĩ và một hành trình phụng sự người bệnh
Từ hành lang bệnh viện đến mái ấm gia đình, câu chuyện về hai người thầy thuốc chọn đặt sinh mệnh người bệnh lên trên mọi kế hoạch riêng như một cách sống và làm nghề bền bỉ, lặng lẽ của những người lao động ngành Y.
Tin tức khác
Người giữ lửa ở nơi những tâm hồn lạc lối
Nhân Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2, Tạp chí Lao động Đoàn thể trân trọng giới thiệu chân dung Thạc sĩ, bác sĩ Lê Hữu Thuận - người đã hơn hai thập kỷ gắn bó với Trung tâm Chăm sóc và Phục hồi chức năng người tâm thần số 1 Hà Nội.
Giữ Tết cho người lao động trong cơn sóng gió thị trường
Khi trên 2.700 cán bộ, công nhân Panko Vina đứng trước nguy cơ mất việc ngay trước Tết, LĐLĐ TP Hồ Chí Minh đã kịp thời vào cuộc, bảo vệ quyền lợi, kết nối việc làm và chăm lo an sinh để người lao động không bị đứt gãy thu nhập và vẫn có Tết.
"Vua Thắng Cố" Si Ma Cai
Si Ma Cai là xã vùng cao biên giới, nơi thượng nguồn sông Chảy, tỉnh Lào cai. Nơi đây có chợ phiên Si Ma Cai nổi tiếng họp vào ngày Chủ nhật hằng tuần. Đến chợ phiên Si Ma Cai, hỏi ông Sùng Seo Hòa thì ai cũng biết. Hơn 40 năm qua, ông Hòa gắn bó với nghề nấu thắng cố ngựa, được bà con gọi là “Vua thắng cố” Si Ma Cai.
Ăn Tết an toàn: Chuyên gia dinh dưỡng lưu ý điều gì?
Để vừa giữ không khí sum vầy vui vẻ ngày Tết vừa tránh rủi ro sức khỏe, người lao động cần lưu ý từ khâu chọn mua, bảo quản thực phẩm đến kiểm soát khẩu phần ăn và dùng rượu, bia. Những khuyến cáo cụ thể của Thạc sĩ Đặng Thị Hoàng Khuê - Trưởng Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Quảng Nam, giúp mỗi gia đình chủ động bảo vệ sức khỏe trong những ngày nghỉ Tết.
Sắc xuân vùng phên dậu bên dòng Sê Pôn
Tôi gặp Pả May ngày cuối tháng Chạp, khi ông đang thong thả dọn lại vườn nhà bên dòng Sê Pôn (biên giới Việt – Lào, thuộc tỉnh Quảng Trị), chuẩn bị đón một cái Tết đủ đầy, vui tươi hơn những năm trước. Người đàn ông Vân Kiều nói rằng, từ ngày sáp nhập xã, tỉnh, cả vùng Lìa rộng lớn chỉ còn có hai xã, chỉ mới mấy tháng thôi nhưng bà con ai cũng thấy bản làng đang thay đổi và “khí thế” hơn trước nhiều lắm.
Hoa bừng nở vụ Xuân Đồng Dụ
Mới chớm xuân, nhiều người mê hoa đào cổ và hoa hải đường Đồng Dụ (Đặng Cương - An Dương - Hải Phòng) đã nhộn nhịp tìm hàng. Bởi lẽ trong năm cũng đã có không ít khách hàng tới đặt cọc tại những vườn có cây đào thế lạ mắt. Phải nói dân chơi hoa đất Cảng tinh đời và khó tính. Họ không chơi đào thế ở địa phương khác, kể cả giống đào nức tiếng Nhật Tân (Hà Nội) mà chỉ chọn chính gốc đào cổ làng Đồng Dụ.