Mâm cỗ và bài cúng giao thừa ngoài trời, trong nhà
Mâm cỗ cúng và bài cúng giao thừa là một nghi lễ rất quan trọng đối với mỗi gia đình người Việt, được cử hành vào đúng giây phút chuyển giao giữa năm cũ và năm mới (tức 12 giờ đêm ngày 30 Tết). Theo phong tục truyền thống, bài cúng giao thừa đầy đủ gồm bài cúng ngoài trời và bài cúng trong nhà.
| Cành lộc đền chùa đầu xuân Mâm cỗ ngày Tết hai miền Bắc - Nam có gì đặc biệt? Phong tục Tết cổ truyền: Những điều cần biết về bàn thờ cúng Thần Tài - Ông Địa |
 |
| Mâm cỗ cúng giao thừa đầy đủ phải có cỗ cúng ngoài trời và cỗ cúng trong nhà. Bài văn khấn cũng khác nhau. Tất cả được thực hiện một cách trang trọng, thành kính. Ảnh minh họa: baodautu.vn |
Lễ cúng giao thừa ngoài trời
Lễ giao thừa hay còn gọi là lễ trừ tịch, được cử hành vào thời khắc kết thúc năm cũ chuyển sang năm mới (hết giờ Hợi ngày 30 sang giờ Tý mở đầu ngày mùng 1 Tết).
Văn hoá dân gian quan niệm con người sống trong trời đất; ở thiên đình có quan quân trông coi hạ giới. Mỗi năm, đến phút giao thừa, thiên đình lại thay toàn bộ quan quân này, nên mỗi gia đình sửa một mâm cỗ cúng trời, tiễn người cũ, đón người mới, với hy vọng một năm làm ăn yên ổn, mưa thuận gió hoà.
 |
| Làm mâm cỗ cúng ngoài trời lúc giao thừa và khấn vái nhằm "tiễn cựu, nghênh tân", cảm ơn các vị thần linh, hành khiển năm cũ và chào đón các vị thần linh, hành khiển của năm mới. Ảnh minh họa: bnews.vn |
Người xưa quan niệm mỗi năm có một vị hành khiển trông coi việc nhân gian. Hết năm, vị thần năm cũ bàn giao công việc cho vị thần năm mới. Có 12 vị hành khiển và 12 vị phán quan giúp việc cho các vị hành khiển. Năm Tân Sửu 2021 này, trông coi hạ giới là Triệu vương Hành khiển, Tam thập lục thương hành binh chi thần, Khúc tào phán quan.
Lễ cúng giao thừa ngoài trời gồm ngũ quả, hương, hoa, đèn nến, trầu cau, muối gạo, trà, rượu, quần áo, mũ nón hàng mã; mâm lễ mặn với thủ lợn luộc, gà trống luộc, xôi, bánh chưng... nếu là phật tử có thể cúng mâm lễ chay. Tất cả được bày lên bàn trang trọng đặt ở trước cửa nhà (các vùng quê rộng rãi được làm ở giữa sân). Nhiều nơi, gần đến giao thừa, gia chủ mới bắt gà trống làm thịt cho món cúng được nóng. Vào đúng thời điểm giao thừa, chủ gia đình thắp đèn, nến, rót rượu, rót trà, thắp hương (hương cắm thẳng, không được cắm nghiêng) rồi khấn vái trước án.
 |
| Theo các chuyên gia, nếu ở chung cư thì chỉ nên cúng giao thừa và đọc bài văn khấn trong nhà; nếu muốn cúng ngoài trời thì cần thực hiện ở tầng trệt của chung cư. Ảnh minh họa: dienmayxanh.com |
Bài cúng giao thừa ngoài trời được ghi lại trong sách Văn khấn cổ truyền Việt Nam của Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin như sau:
Nam mô A-di-đà Phật (3 lần)
Kính lạy:
- Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
- Con kính lạy Đức Đương Lai Hạ Sinh Di Lặc Tôn Phật.
- Con kính lạy Đức Bồ Tát Quán Thế Âm cứu nạn cứu khổ chúng sinh.
- Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị tôn thần.
- Con kính lạy ngài cựu niên Hành khiển, cựu Hành binh chi thần, cựu Phán quan.
- Con kính lạy ngài đương niên Hành khiển, đương niên Hành binh chi thần, đương niên Phán quan.
- Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ hổ, Long mạch, Táo quân, chư vị tôn thần.
Nay là phút giao thừa năm Canh Tý với năm Tân Sửu.
Chúng con là:..., sinh năm:..., hành canh:... tuổi, cư ngụ tại số nhà:..., ấp/khu phố:..., xã/phường.., quận/huyện/ thành phố..., tỉnh/thành phố...
Nhân phút thiêng liêng giao thừa vừa tới, năm cũ qua đi, đón mừng năm mới, tam dương khang thái, vạn tượng canh tân.
Nay ngài Thái Tuế tôn thần trên vâng lệnh Ngọc Hoàng Thượng đế, giám sát vạn dân, dưới bảo hộ sinh linh tảo trừ yêu nghiệt. Quan cũ về triều cửa khuyết, lưu phúc, lưu ân. Quan mới xuống thay, thể đức hiếu sinh, ban tài tiếp lộc.
Nhân buổi tân xuân, tín chủ chúng con thành tâm, sửa biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dàng Phật, Thánh, dâng hiến tôn thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.
Chúng con kính mời: Ngài Cựu niên đương cai Thái tuế, ngài Tân niên đương cai Thái tuế chí đức tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị đại vương, ngài bản xứ thần linh Thổ địa, ngài Hỷ thần, Phúc đức chính thần, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, chư vị bản gia Táo quân, chư vị Thần linh cai quản ở trong xứ này, cúi xin giáng lâm trước án thụ hưởng lễ vật.
Nguyện cho tín chủ, minh niên khang thái, vạn sự tốt lành, bốn mùa tám tiết được chữ bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng, bách sự hanh thông, ngày ngày được hưởng ơn trời, Phật, chư vị tôn thần.
Chúng con kính cẩn tiến dâng lễ vật, thành tâm cầu nguyện. Cúi xin chín phương trời, mười phương chư Phật cùng chư vị tôn thần chứng giám phù hộ độ trì.
Nam mô A di đà Phật (3 lần, 3 lạy)
 |
| Đây là mâm cỗ cúng giao thừa trong nhà, được gia chủ bày biện và thành kính khấn vái vào đúng thời khắc chuyển giao năm cũ sang năm mới. |
Lễ cúng giao thừa trong nhà
Theo quan niệm truyền thống, gia chủ phải thực hiện lễ cúng giao thừa ngoài trời trước nhằm "nghênh tân, tiễn cựu", tức là đón quan hành khiển mới, tiễn quan hành khiển cũ. Sau đó mới làm lễ cúng giao thừa trong nhà.
Cúng giao thừa trong nhà nhằm cảm tạ, cầu xin tổ tiên những điều tốt lành sẽ đến với gia đình trong năm mới. Lễ vật cúng giao thừa trong nhà gồm: Mâm ngũ quả, hương, hoa, đèn nến, bánh kẹo, mứt Tết, rượu, bánh chưng, giò/chả hoặc thịt gà, xôi gấc. Mâm cỗ cúng giao thừa trong nhà không quá cầu kỳ, tùy theo điều kiện của gia chủ; cốt nhất ở tấm lòng thành kính, biết ơn.
Sau khi cung kính bày lễ lên bàn thờ gia tiên, đốt đèn nến, thắp hương, gia chủ thành kính đọc văn khấn. Bài cúng giao thừa trong nhà được ghi lại trong sách Văn khấn cổ truyền Việt Nam của Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin được nhiều người học thuộc và đọc:
 |
| Hiện có nhiều công nhân, người đi làm ăn xa ở trọ, điều kiện chật hẹp, nên việc bày biện mâm cỗ cúng giao thừa cũng được giản tiện nhiều. Song lòng thành kính, biết ơn các thần linh và tổ tiên thì không thay đổi. Ảnh minh họa: baodautu.vn |
- Nam mô A-di-đà Phật (3 lần).
- Nam mô Đương Lai Hạ Sinh Di Lặc Tôn Phật.
- Nam mô Đông Phương Giáo Chủ Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Phật.
- Nam mô Đức Bồ tát Quán Thế Âm cứu nạn cứu khổ chúng sinh.
- Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
- Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, Long mạch, Táo quân, chư vị tôn thần.
- Các cụ tổ tiên nội ngoại chư vị tiên linh.
Nay phút giao thừa năm Canh Tý với năm Tân Sửu.
Chúng con là:... sinh năm:..., hành canh:... tuổi, ngụ tại số nhà..., ấp/khu phố..., xã/phường..., quận/huyện/thành phố..., tỉnh/thành phố...
Phút giao thừa vừa điểm, nay theo vận luật, tống cựu nghênh tân, giờ Tý đầu xuân, đón mừng Nguyên đán, tín chủ chúng con thành tâm tu biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dàng Phật - Thánh, dâng hiến Tôn thần, tiến cúng tổ tiên, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.
Chúng con kính mời: Ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, Hỷ thần, Phúc đức chính thần, ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch Tài thần, các ngài bản gia Táo phủ thần quân và chư vị Thần linh cai quản ở trong xứ này. Cúi xin giáng lâm trước án, thụ hưởng lễ vật.
Con lại kính mời các cụ tiên linh, cao tằng tổ khảo, cao tằng tổ tỷ, bá thúc đệ huynh, cô dì tỷ muội, nội ngoại gia tộc, chư vị hương linh, cúi xin giáng phó linh sàng thụ hưởng lễ vật.
Tín chủ lại kính mời các vị vong linh tiền chủ, hậu chủ, y thảo phụ mộc ở trong đất này, nhân tiết giao thừa, giáng lâm trước án, chiêm ngưỡng tân xuân, thụ hưởng lễ vật.
Nguyện cho tín chủ, minh niên khang thái, vạn sự cát tường, bốn mùa được bình an, gia đạo hưng long, thịnh vượng.
Tâm thành cầu nguyện, lễ bạc tiến dâng, cúi xin chứng giám.
Nam mô A di đà Phật (3 lần, 3 lạy).
 Trốn tránh khai báo - Có tội với đồng bào Sáng nay (8/2), TP HCM bất ngờ công bố thêm 24 ca nhiễm Covid-19 và Hà Nội lại có thêm ca nhiễm mới được mô ... |
 Đề nghị tạo điều kiện thuận lợi để CNLĐ được hoàn tiền mua vé Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam vừa có văn bản số 1623/TLĐ gửi Bộ Giao thông – Vận tải về việc tạo điều kiện ... |
 Công nhân khủng hoảng tinh thần vì lo nhiễm Covid-19 tại một công ty ở Hải Dương Trong 3 ngày liên tiếp (5/2 - 7/2/2021), khoảng 3.000 công nhân lao động tại Công ty TNHH Vietory (Công ty Vietory) ở Hải Dương ... |
Đọc nhiều
Liên quan
Tin mới hơn
Nghỉ ốm dài ngày trước khi nghỉ thai sản, người lao động có mất quyền hưởng trợ cấp thất nghiệp?
Nhiều lao động nữ lo lắng việc nghỉ ốm dài ngày trước thời điểm nghỉ thai sản sẽ làm gián đoạn quá trình đóng bảo hiểm thất nghiệp và ảnh hưởng đến quyền hưởng trợ cấp thất nghiệp sau này. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành có quy định cụ thể để bảo đảm quyền lợi cho người lao động trong trường hợp này.
Khi công ty đổi tên pháp nhân, người lao động có được truy trả bảo hiểm thời gian thử việc?
Nhiều người lao động cho rằng, thời gian thử việc sẽ không được tính đến các chế độ liên quan đến bảo hiểm hay trợ cấp thôi việc. Tuy nhiên, khi doanh nghiệp thay đổi pháp nhân hoặc chuyển đổi mô hình hoạt động, không ít người băn khoăn quyền lợi của mình có bị ảnh hưởng hay không.
Lao động nữ xin tạm nghỉ để dưỡng thai có cần xác nhận của bệnh viện công?
Khi sức khỏe thai kỳ không ổn định, nhiều lao động nữ buộc phải xin tạm hoãn công việc để dưỡng thai theo chỉ định của bác sĩ. Vậy doanh nghiệp có được quyền từ chối giấy xác nhận của bệnh viện tư nhân và yêu cầu người lao động phải khám lại tại bệnh viện công hay không?
Tin tức khác
Tai nạn trên đường từ công ty về nhà có được xem là tai nạn lao động?
Tai nạn giao thông trên đường đi làm hoặc tan ca là tình huống không ai mong muốn, nhưng thực tế vẫn xảy ra với nhiều người lao động. Khi gặp sự cố trên tuyến đường từ nơi làm việc về nhà, không ít người băn khoăn liệu trường hợp của mình có được xem là tai nạn lao động để hưởng chế độ theo quy định hay không.
Người giữ ngọn lửa yêu thương nơi những mảnh đời yếu thế
Bằng đôi bàn tay tận tụy và trái tim đầy yêu thương, chị Nguyễn Thị Kim Ly đã trở thành điểm tựa tinh thần cho nhiều đối tượng yếu thế tại Làng Hòa Bình Quảng Nam. Câu chuyện về người nữ nhân viên chăm sóc âm thầm cống hiến không chỉ là tấm gương đẹp về tinh thần trách nhiệm mà còn làm sáng lên giá trị của lòng nhân ái giữa đời thường.
Phúc lợi kịp thời, Tết Bính Ngọ thêm ấm áp với công nhân Huế
Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ, khi tháng lương thứ 13 vừa “về tay”, không khí sắm sửa cuối năm đã rộn ràng hơn tại nhiều khu công nghiệp, nhà máy trên địa bàn thành phố Huế. Thu nhập tăng thêm, cùng các chế độ phúc lợi được triển khai kịp thời, đã tiếp thêm động lực để người lao động yên tâm chuẩn bị Tết, hướng về gia đình sau một năm làm việc vất vả. Với nhiều công nhân, Tết năm nay không cần cầu kỳ, chỉ cần đủ đầy, ấm áp và an tâm.
Giải pháp thực hiện truyền thông hiệu quả nhằm tăng cường nhận thức bảo vệ môi trường ở Bắc Ninh
Bắc Ninh đã và đang khẳng định vị thế là cực tăng trưởng năng động của miền Bắc, điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư, đặc biệt trong lĩnh vực đô thị thông minh, đô thị xanh, công nghệ cao, công nghiệp bán dẫn.
Người thân thẫn thờ ngóng tin, lực lượng chức năng nỗ lực tìm kiếm thuyền viên mất tích
Tỉnh Quảng Trị đã huy động hàng trăm cán bộ, chiến sĩ công an, quân sự, biên phòng triển khai tìm kiếm các thuyền viên mất tích trên biển, trong cơn bão số 10. Trên bờ, người thân của các thuyền viên mất tích đang thẫn thờ ngóng tin.
Công nhân ngành điều tại Bình Phước: Người giữ hồn cho nông sản Việt
Giữa những con số xuất khẩu hàng tỷ USD mỗi năm của ngành điều Việt Nam, ít ai để ý rằng đằng sau thành công ấy là những đôi tay chai sạn, những giọt mồ hôi rơi giữa xưởng nóng và những câu chuyện đời thầm lặng của người lao động. Từ những người phụ nữ ngồi bó gối bên rổ điều sống để tách vỏ, đến những công nhân vận hành dây chuyền sản xuất hiện đại, họ chính là những mắt xích bền bỉ góp phần đưa hạt điều Việt Nam có mặt tại hơn 90 quốc gia trên thế giới.