Người lao động hưởng lợi gì từ các quy định bảo hiểm xã hội mới?
Từ năm 2026, hàng loạt quy định mới liên quan đến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và tiền lương chính thức có hiệu lực, tác động trực tiếp đến thu nhập và các chế độ an sinh của người lao động.
Đáng chú ý, việc điều chỉnh tăng lương tối thiểu vùng theo Nghị định số 293/2025/NĐ-CP không chỉ giúp nâng mặt bằng tiền lương mà còn kéo theo nhiều quyền lợi bảo hiểm được điều chỉnh theo hướng có lợi hơn.
 |
| Hàng loạt quy định mới liên quan đến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và tiền lương chính thức có hiệu lực từ 2026. Ảnh: ĐVCC. |
Dưới đây là bốn thay đổi quan trọng người lao động cần nắm rõ để chủ động bảo vệ quyền lợi của mình:
1. Tăng lương tối thiểu vùng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội
Theo Nghị định số 293/2025/NĐ-CP, từ ngày 1.1.2026, mức lương tối thiểu tháng tại 4 vùng được điều chỉnh tăng so với hiện hành. Cụ thể, vùng I đạt 5.310.000 đồng/tháng (tăng 350.000 đồng), vùng II là 4.730.000 đồng/tháng (tăng 320.000 đồng), vùng III đạt 4.140.000 đồng/tháng (tăng 280.000 đồng) và vùng IV là 3.700.000 đồng/tháng (tăng 250.000 đồng).
Theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm công việc hoặc chức danh giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường. Do đó, khi lương tối thiểu vùng tăng, mức lương tối thiểu làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội cũng tăng theo, kéo theo mức đóng bảo hiểm của người lao động và người sử dụng lao động tăng tương ứng.
Tuy mức đóng tăng có thể khiến chi phí trước mắt của cả hai bên cao hơn, nhưng về lâu dài, đây là cơ sở quan trọng để nâng mức hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hưu trí. Nói cách khác, lương tối thiểu tăng không chỉ mang ý nghĩa cải thiện thu nhập hiện tại mà còn góp phần bảo đảm an sinh bền vững cho người lao động trong tương lai.
Bên cạnh lương tối thiểu tháng, Nghị định 293 cũng điều chỉnh mức lương tối thiểu theo giờ, áp dụng đồng thời từ đầu năm 2026. Quy định này đặc biệt có ý nghĩa với người lao động làm việc bán thời gian, làm việc theo ca hoặc hình thức linh hoạt, giúp bảo vệ tốt hơn quyền lợi của nhóm lao động này.
2. Mức hưởng chế độ thai sản tăng theo tiền lương đóng bảo hiểm
Một trong những chế độ được người lao động quan tâm nhiều nhất là thai sản. Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, tiền trợ cấp thai sản của lao động nữ sinh con được tính bằng 100% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của 6 tháng liền kề trước khi nghỉ sinh, nhân với thời gian nghỉ 6 tháng.
Đối với lao động nam khi vợ sinh con, mức hưởng chế độ thai sản được xác định bằng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của 6 tháng trước khi nghỉ, chia cho 24 ngày và nhân với số ngày nghỉ theo quy định. Như vậy, khi mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tăng theo lương tối thiểu vùng, mức hưởng chế độ thai sản của cả lao động nữ và lao động nam đều được điều chỉnh tăng tương ứng.
Điều này không chỉ giúp người lao động có thêm nguồn tài chính trong giai đoạn sinh con, chăm sóc gia đình mà còn góp phần giảm bớt áp lực kinh tế, nhất là với những gia đình trẻ, thu nhập còn hạn chế.
3. Trợ cấp thất nghiệp tối đa được nâng lên
Luật Việc làm năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1.1.2026, tiếp tục khẳng định mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 6 tháng gần nhất trước khi chấm dứt hợp đồng lao động. Tuy nhiên, mức hưởng này không vượt quá 5 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng.
Khi lương tối thiểu vùng tăng, trần hưởng trợ cấp thất nghiệp cũng được nâng lên tương ứng. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh thị trường lao động còn tiềm ẩn nhiều biến động, giúp người lao động có thêm nguồn hỗ trợ tài chính trong thời gian tìm kiếm việc làm mới.
Bên cạnh đó, mức tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm thất nghiệp tối đa vẫn không vượt quá 20 tháng lương tối thiểu vùng theo Quyết định số 595/QĐ-BHXH. Quy định này nhằm bảo đảm sự cân đối, an toàn cho quỹ bảo hiểm thất nghiệp, đồng thời duy trì tính bền vững của chính sách an sinh xã hội.
4. Tiền lương ngừng việc cũng được điều chỉnh tăng
Theo Điều 99 Bộ luật Lao động năm 2019, trong trường hợp người lao động phải ngừng việc do lỗi của người lao động khác hoặc do các nguyên nhân khách quan như sự cố điện, nước, thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm, người lao động vẫn được trả lương trong thời gian ngừng việc.
Cụ thể, nếu ngừng việc do lỗi của người lao động khác, tiền lương ngừng việc không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng. Trường hợp ngừng việc do nguyên nhân khách quan, trong 14 ngày đầu, người lao động cũng được trả lương ít nhất bằng mức lương tối thiểu vùng. Vì vậy, khi lương tối thiểu vùng tăng từ năm 2026, mức lương ngừng việc tối thiểu mà người lao động được hưởng cũng tăng theo.
Quy định này góp phần bảo đảm thu nhập tối thiểu cho người lao động trong những tình huống bất khả kháng, thể hiện rõ vai trò của chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động.
Có thể thấy rằng, những thay đổi về bảo hiểm xã hội và tiền lương từ năm 2026 đều gắn chặt với việc điều chỉnh tăng lương tối thiểu vùng. Dù mức đóng bảo hiểm có thể tăng, nhưng đổi lại là sự cải thiện rõ rệt về mức hưởng và mức bảo đảm an sinh.
Người lao động cần chủ động tìm hiểu, nắm chắc các quy định mới để kịp thời bảo vệ quyền lợi của mình, đồng thời phối hợp với doanh nghiệp và tổ chức Công đoàn trong việc thực hiện đầy đủ, đúng quy định các chính sách liên quan.
Đọc nhiều
Liên quan
Tin mới hơn
Doanh nghiệp phải trả đủ lương, thưởng Tết cho người lao động
Nhằm bảo đảm quyền lợi của người lao động trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành công điện yêu cầu các địa phương theo dõi, đôn đốc doanh nghiệp chi trả đầy đủ, kịp thời tiền lương, tiền thưởng Tết cho người lao động.
Lao động nam, nữ đều được hưởng lợi từ chính sách thai sản mới
Chế độ thai sản theo quy định mới của pháp luật bảo hiểm xã hội đang có nhiều điểm điều chỉnh quan trọng, theo hướng mở rộng đối tượng và tăng cường bảo đảm quyền lợi cho người lao động. Không chỉ lao động nữ sinh con, mà cả lao động nam, người nhận nuôi con nuôi và người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện đều được thụ hưởng các chính sách hỗ trợ thiết thực khi thực hiện thiên chức làm cha, làm mẹ.
Những khoản nào được điều chỉnh khi lương cơ sở tăng vào năm 2026?
Theo định hướng cải cách chính sách tiền lương, năm 2026 có thể ghi nhận việc điều chỉnh tăng mức lương cơ sở. Nếu được thực hiện, sự thay đổi này không chỉ tác động trực tiếp đến thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức mà còn kéo theo hàng loạt khoản khác liên quan đến bảo hiểm và an sinh xã hội.
Tin tức khác
Khi người lao động làm việc không hợp đồng, cần làm gì để tự bảo vệ mình?
Trong thực tế hiện nay, tại không ít doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước, đặc biệt là các công ty TNHH, vẫn tồn tại tình trạng người lao động làm việc nhiều tháng, thậm chí nhiều năm nhưng không được ký hợp đồng lao động. Việc này không chỉ trái với quy định của pháp luật lao động mà còn đẩy người lao động vào thế yếu, tiềm ẩn nhiều rủi ro về quyền lợi.
Phấn đấu phát triển ít nhất 1 triệu đoàn viên công đoàn trong năm 2026
Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam vừa ban hành Kế hoạch phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở năm 2026, đặt ra những mục tiêu cụ thể, giải pháp đồng bộ nhằm mở rộng độ bao phủ của tổ chức Công đoàn Việt Nam, đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn phát triển mới của đất nước và phong trào công nhân.
Thời điểm điều chỉnh lương cơ sở, lương hưu trong năm 2026
Năm 2026, việc điều chỉnh lương cơ sở, lương hưu và các khoản trợ cấp tiếp tục là nội dung được đông đảo cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và người hưởng chính sách an sinh xã hội quan tâm. Theo chỉ đạo của Chính phủ, các nội dung điều chỉnh này sẽ được triển khai ngay trong quý I/2026, bảo đảm kịp thời thực hiện các chủ trương lớn của Đảng và Quốc hội.
Quy định mới về quyết toán thuế thu nhập cá nhân với người có nhiều nguồn thu
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 373/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 126/2020/NĐ-CP về quản lý thuế, có hiệu lực từ ngày 14/2. Nghị định mới làm rõ nơi quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với người có nhiều nguồn thu, đồng thời bổ sung quy định xử lý trường hợp khai thuế TNCN theo quý không đúng điều kiện.
Nhận thưởng Tết bao nhiêu mới phải đóng thuế thu nhập cá nhân?
Cuối năm, khi nhiều doanh nghiệp công bố mức thưởng Tết, không ít người lao động băn khoăn liệu khoản thưởng này có phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) hay không và nếu có thì nộp từ mức bao nhiêu. Theo quy định hiện hành, tiền thưởng Tết là khoản thu nhập chịu thuế, song không phải cứ có thưởng là người lao động phải nộp thuế.
Thông tin tiền lương, tài sản của cán bộ, công chức sẽ được quản lý trực tuyến
Từ ngày 1.7.2026, việc quản lý thông tin về tiền lương, phụ cấp, tài sản và nhiều dữ liệu quan trọng khác của cán bộ, công chức, viên chức sẽ được thực hiện thống nhất trên môi trường số. Đây là nội dung đáng chú ý tại Nghị định số 27/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định về Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức, đánh dấu bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số công tác quản lý cán bộ, công vụ, viên chức.