Nhân sự kế toán trước “cơn lốc” AI: Chuyển mình hay chờ đợi?

80% nhân sự kế toán sẽ bị thay thế bởi AI trong 3 năm tới?

Mới đây, tại Đại hội Sales & Marketing toàn quốc (VSMCamp) và Hội nghị cấp cao các Giám đốc Sales & Marketing (CSMOSummit) lần thứ 8, ông Hoàng Nam Tiến - Phó Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học FPT, dự báo, trong vòng 3 năm tới, có thể 80% nhân sự kế toán sẽ bị thay thế bởi AI.

Ông Hoàng Nam Tiến - Phó Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học FPT.

Một nghiên cứu trên 37 kế toán viên tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ đã chứng minh cho quan điểm này. Theo đó, có đến 33 công việc kế toán bao gồm: kế toán tài sản, kế toán tiền lương, kế toán sản xuất có thể được tự động hóa hoàn toàn, chỉ còn lại 4 nhiệm vụ chính vẫn cần con người đảm nhận, chủ yếu liên quan đến thanh toán, làm việc với cơ quan thuế và kiểm toán.

Không thể phủ nhận, AI đang “xâm chiếm” những công việc lặp đi lặp lại, mang tính chất thủ công trong kế toán. Các phần mềm AI có thể tự động xử lý hóa đơn, đối soát chứng từ, phát hiện sai sót, phân tích dữ liệu tài chính và dự báo dòng tiền với tốc độ và độ chính xác vượt trội.

Anh Vũ Mạnh Việt, kế toán viên tại một công ty sản xuất ở Hà Nội, chia sẻ: "Trước đây, tôi mất cả tuần để đối chiếu hóa đơn, dò tìm sai sót. Giờ đây, phần mềm AI làm việc đó chỉ trong vài giờ. Tôi có nhiều thời gian hơn để tập trung vào những công việc đòi hỏi tư duy phân tích và đưa ra quyết định”.

Ngoài ra, anh Việt có thể ứng dụng tính năng Chatbot của Chat GPT để đẩy các tài liệu liên quan lên hệ thống, tiện cho các nhân sự tìm kiếm. Ngoài ra những công cụ như: Perplexity, Napkin,... cũng hỗ trợ anh Việt trong việc tìm các văn bản luật, tạo biểu đồ báo cáo, tra cứu thông tin,....

Tuy nhiên, nhiều người lao động cũng bày tỏ sự lo lắng về nguy cơ mất việc làm khi AI dần trở nên phổ biến hơn, thay thế được nhiều phần việc của con người. Đặc biệt, tại các doanh nghiệp có sự “chịu chơi” khi đầu tư mua các sản phẩm AI.

Ảnh minh họa.

Biến AI thành “trợ thủ” thay vì coi là “kẻ thay thế”

Anh Nguyễn Văn Tiệp - Giám đốc tư vấn, đào tạo chuyển đổi số và ứng dụng AI (Công ty CP Công nghệ trí tuệ nhân tạo Ces Global) cho biết, một số ứng dụng tiềm năng nhất tạo đột phá trong ngành kế toán bao gồm: Tự động hóa xử lý hóa đơn và chứng từ kế toán (AI có thể đọc, trích xuất dữ liệu từ hóa đơn, biên lai và tài liệu kế toán với độ chính xác cao, giúp giảm thiểu sai sót so với nhập liệu thủ công); Kiểm toán thông minh (AI có thể rà soát hàng nghìn giao dịch, phát hiện bất thường, gian lận tài chính và cải thiện tính minh bạch trong kiểm toán); Trợ lý ảo và chatbot (AI có thể cung cấp phản hồi nhanh chóng về các chính sách kế toán, hỗ trợ nhân viên kế toán trong việc tra cứu dữ liệu và thực hiện các nghiệp vụ cơ bản),...

Tuy nhiên, anh Tiệp cũng nhận định rằng, AI sẽ không hoàn toàn thay thế kế toán viên nhưng sẽ làm thay đổi bản chất công việc của họ. Các công việc cần tư duy phân tích, đánh giá chiến lược và xử lý những tình huống phức tạp như lập kế hoạch tài chính, tư vấn thuế và kiểm toán cấp cao vẫn cần sự tham gia của con người. Kế toán viên sẽ chuyển từ vai trò "ghi chép số liệu" sang "phân tích và ra quyết định dựa trên dữ liệu”.

Anh Nguyễn Văn Tiệp - Giám đốc tư vấn, đào tạo chuyển đổi số và ứng dụng AI. Ảnh: NVCC

Đồng quan điểm, là một chuyên gia trong lĩnh vực thuế, kế toán, kiểm toán, anh Nguyễn Văn Thức cũng đưa ra ý kiến rằng: “AI thay thế kế toán là điều không tưởng. AI hiện chỉ thay thế được kế toán nhập liệu và phân tích, còn lại vẫn đòi hỏi tư duy của con người”.

Để làm việc hiệu quả trong môi trường ứng dụng AI, chuyên gia Nguyễn Văn Tiệp đưa ra lời khuyên với các kế toán viên rằng, quan trọng nhất là nâng cao ứng dụng các kỹ năng mới. Theo đó, cần có kỹ năng làm việc với công nghệ AI và phần mềm kế toán tự động để hiểu và sử dụng các nền tảng, tối ưu hóa công việc.

Ngoài ra, cần biết cách sử dụng AI để khai thác thông tin tài chính và đưa ra các quyết định kinh doanh, học cách làm việc với các công cụ phân tích dữ liệu. Dù AI có thể tự động phát hiện sai sót, kế toán viên vẫn cần đánh giá rủi ro và đưa ra các biện pháp kiểm soát nội bộ. Vai trò của kế toán viên sẽ dịch chuyển từ xử lý nghiệp vụ sang tư vấn tài chính, đòi hỏi kỹ năng giao tiếp và trình bày số liệu một cách thuyết phục.

Các tổ chức, doanh nghiệp nếu muốn tối ưu việc sử dụng AI, giúp tăng năng suất lao động và hiệu quả công việc, cần có sự đầu tư đúng mức cho mua phần mềm, tổ chức các khóa đào tạo để nhân viên ứng dụng hiệu quả AI trong công việc.

“Kế toán viên cần tư duy linh hoạt và sẵn sàng học hỏi để tận dụng AI như một công cụ hỗ trợ, thay vì coi đó là mối đe dọa. Người nào biết cách làm chủ AI, người đó sẽ có lợi thế cạnh tranh mạnh mẽ trong ngành”, anh Nguyễn Văn Tiệp nhấn mạnh.

AI đang thay đổi ngành kế toán với tốc độ nhanh chóng, tạo ra cả thách thức và cơ hội. Thay vì lo sợ bị thay thế, kế toán viên nên chủ động học hỏi, rèn luyện các kỹ năng mới và tận dụng AI để nâng cao hiệu suất làm việc.