Phát huy nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách trong công tác xây dựng Đảng

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: “Tập thể lãnh đạo là dân chủ. Cá nhân phụ trách là tập trung. Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách tức là dân chủ tập trung. Làm việc mà không theo đúng cách đó, tức là làm trái dân chủ tập trung”.

Về mối quan hệ giữa tập thể lãnh đạo với cá nhân phụ trách, Người chỉ rõ: “Lãnh đạo không tập thể, thì sẽ đi đến cái tệ bao biện, độc đoán, chủ quan. Kết quả là hỏng việc. Phụ trách không do cá nhân, thì sẽ đi đến cái tệ bừa bãi, lộn xộn, vô chính phủ. Kết quả cũng là hỏng việc. Tập thể lãnh đạo và cá nhân phụ trách cần phải luôn luôn đi đôi với nhau”. Tập thể lãnh đạo là để bảo đảm và phát huy dân chủ trong Đảng nhưng nó xa lạ với kiểu dựa dẫm vào tập thể, không dám quyết đoán, không dám chịu trách nhiệm của cá nhân đảng viên trước nhiệm vụ mà tổ chức phân công. Đồng thời, cá nhân phụ trách cũng hoàn toàn khác với độc đoán, chủ nghĩa cá nhân.

Hội nghị học tập, quán triệt chuyên đề do Đảng bộ Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam tổ chức.

Trung thành với Chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, trong suốt quá trình xây dựng và hoạt động, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi trọng việc thực hiện nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách. Điều đó được thể hiện rõ trong các văn bản, nghị quyết, Điều lệ của Đảng.

Trong suốt 95 năm qua, nhờ thực hiện nguyên tắc này, Đảng ta đã phát huy trí tuệ của cán bộ, đảng viên trong Đảng đề ra đường lối cách mạng đúng đắn trong mỗi thời kỳ, phát huy vai trò, trách nhiệm của từng cán bộ, đảng viên trong hoạt động thực tiễn, đưa sự nghiệp cách mạng không ngừng tiến lên giành được những thắng lợi có ý nghĩa to lớn.

Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” chỉ rõ: “Nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách trên thực tế ở nhiều nơi rơi vào hình thức, do không xác định rõ cơ chế trách nhiệm, mối quan hệ giữa tập thể và cá nhân, khi sai sót, khuyết điểm không ai chịu trách nhiệm. Do vậy, vừa có hiện tượng dựa dẫm vào tập thể, không rõ trách nhiệm cá nhân, vừa không khuyến khích người đứng đầu có nhiệt tình, tâm huyết, dám nghĩ, dám làm, tạo kẽ hở cho cách làm việc tắc trách, trì trệ, hoặc lạm dụng quyền lực một cách tinh vi để mưu cầu lợi ích cá nhân”.

Từ thực trạng trên, Hội nghị Trung ương 4 (khóa XI) đã chỉ ra một vấn đề cấp bách là cần xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm cá nhân người đứng đầu cấp uỷ, chính quyền trong mối quan hệ với tập thể cấp uỷ, chính quyền, cơ quan, đơn vị.

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh và quán triệt Nghị quyết Trung ương 4, khóa XI, để thực hiện tốt nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, trong những năm qua, Đảng ủy Chi nhánh Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam Khu vực Bắc Trung Bộ đã tích cực triển khai thực hiện nhiều nội dung để phát huy hiệu quả nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách.

Một là, quy định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy; Đổi mới phương thức lãnh đạo của tổ chức đảng, cấp ủy đảng.

Đảng ủy Chi nhánh, Bí thư Đảng uỷ, cấp ủy chi bộ, Bí thư chi bộ phát huy tinh thần trách nhiệm, năng lực; bảo đảm vai trò hạt nhân và lãnh đạo toàn diện của Đảng bộ; thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình, giữ vững kỷ luật, kỷ cương, đoàn kết trong Đảng bộ. Cụ thể hoá chủ trương của Đảng ủy cấp trên phù hợp với thực tiễn và nhiệm vụ chính trị của Chi nhánh, giải quyết kịp thời những vấn đề phát sinh. Các đồng chí ủy viên BCH Đảng bộ được giao phụ trách trực tiếp nắm tình hình và tham gia sinh hoạt với các chi bộ, kịp thời chỉ đạo, thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện nhiệm vụ của chi bộ, của phòng được phân công phụ trách. Lấy hiệu quả công tác làm căn cứ để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Hai là, tập trung chỉ đạo và giám sát, kiểm tra việc kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ; Nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng.

Thực hiện nghiêm chế độ giám sát thường xuyên đối với công tác cán bộ theo quy định, chú trọng giám sát người đứng đầu cấp ủy, tập thể lãnh đạo cấp ủy, cá nhân làm công tác cán bộ. Chú trọng kiểm tra của cấp trên với cấp dưới, kiểm tra chuyên ngành việc thực hiện các nội dung công tác cán bộ. Công khai, minh bạch kết quả thực hiện các quy định về công tác cán bộ; kết quả thực hiện các khâu trong công tác cán bộ tại các hội nghị. Người đứng đầu và người trực tiếp tham mưu về công tác cán bộ chịu trách nhiệm về việc nhận xét, đánh giá, thẩm định hồ sơ và đề xuất quy hoạch, luân chuyển, điều động, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, giới thiệu ứng cử, khen thưởng, kỷ luật đối với cán bộ thuộc thẩm quyền.

Ba là, xây dựng đội ngũ đảng viên có chất lượng.

Hằng năm, công tác đào tạo, bồi dưỡng, bổ nhiệm, luân chuyển, điều động cán bộ được Đảng ủy Chi nhánh quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện đúng quy trình, đúng thẩm quyền, đảm bảo nguyên tắc tập trung dân chủ, công khai, minh bạch;

Công tác quy hoạch, rà soát, bổ sung quy hoạch, kiện toàn cấp ủy theo chỉ đạo của Đảng ủy Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam kịp thời và đảm bảo yêu cầu; Đảng ủy, Ban Giám đốc Chi nhánh luôn quan tâm chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý các cấp cả về lý luận chính trị và chuyên môn nghiệp vụ nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới, phát triển và hội nhập. Tăng cường tính chiến đấu tự phê bình và phê bình trong Đảng và ý thức rèn luyện về phẩm chất đạo đức, lối sống, “tự soi”, “tự sửa” của cán bộ, đảng viên trong Đảng bộ Chi nhánh; Tinh thần gương mẫu, ý thức trách nhiệm, tự nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, lý luận chính trị của cán bộ, đảng viên trong đơn vị đã được nâng lên rõ rệt, góp phần tích cực vào việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của Đảng bộ Chi nhánh, tăng cường sự đoàn kết thống nhất trong Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng bộ từ đó góp phần hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

Bốn là, thực hiện tốt Quy chế dân chủ ở cơ sở, tuyên truyền phổ biến các văn bản của Trung ương, của Đảng ủy và của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam về xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ cở cơ sở

Việc xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở đã phát huy tác dụng tích cực trong việc xây dựng đoàn kết nội bộ, xây dựng tổ chức cơ sở đảng, đoàn thể trong sạch, vững mạnh, xuất sắc. Hằng năm, khối đoàn kết nội bộ tại Chi nhánh tiếp tục được duy trì và phát huy sức mạnh, tập thể Chi nhánh luôn đồng sức, đồng lòng hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao. Trong tổ chức Đảng, đoàn thể luôn nhận được những góp ý thẳng thắn mang tinh thần xây dựng cao, tạo ra bầu không khí dân chủ, đoàn kết. Ban lãnh đạo Chi nhánh phối hợp với Công đoàn, Đoàn thanh niên kịp thời động viên cán bộ, viên chức và người lao động tham gia các phong trào thi đua hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn do Chi nhánh phát động. Luôn quan tâm thực hiện chế độ, chính sách, bảo đảm thu nhập, việc làm, quyền dân chủ của người lao động tại Chi nhánh.

Xác định rõ tầm quan trọng của nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác xây dựng Đảng, BCH Đảng bộ cần lãnh đạo, xây dựng, củng cố khối đoàn kết thống nhất hành động từ đảng viên, cán bộ viên chức trong Chi nhánh; coi trọng và tổ chức có hiệu quả công tác và giáo dục chính trị tư tưởng; thực hiện tốt công tác cán bộ và quy hoạch cán bộ cho từng thời kỳ. Cụ thể như sau:

Một là, cấp ủy, lãnh đạo cơ quan quan tâm giáo dục, nâng cao nhận thức của tập thể cấp ủy, lãnh đạo cơ quan và đội ngũ cán bộ, đảng viên về nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, đặc biệt là vai trò, trách nhiệm, thẩm quyền của tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách trong bàn bạc, quyết định và tổ chức thực hiện các quyết định của cơ quan, đơn vị cũng như thực hiện nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, của cấp trên.

Hai là, xây dựng quy chế, quy định để thực hiện và giám sát có hiệu quả việc thực hiện nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách. Quy chế, quy định cần làm rõ loại công việc nào phải do tập thể cấp ủy, tập thể lãnh đạo cơ quan bàn bạc quyết định; loại công việc nào do người đứng đầu cấp ủy, thủ trưởng cơ quan giải quyết...; làm rõ chế độ thông tin, báo cáo, kiến nghị, đề xuất khi được phân công phụ trách một nhiệm vụ nào đó.

Ba là, phát huy vai trò tiền phong gương mẫu, tinh thần dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, thủ trưởng cơ quan, đơn vị và cán bộ. Xác định rõ mối quan hệ trong giải quyết công việc giữa người đứng đầu với tập thể cấp ủy, tập thể lãnh đạo cơ quan, đơn vị. Đồng thời, thực hiện nghiêm túc chế độ tự phê bình và phê bình, nói đi đôi với làm, nêu gương về đạo đức, lối sống; kiên quyết phê phán các hiện tượng mất dân chủ, dân chủ hình thức.

Bốn là, các cấp ủy, cơ quan cấp trên cần duy trì thực hiện nghiêm quy định “lãnh đạo thì phải kiểm tra” để giúp tổ chức đảng, cơ quan chuyên môn cấp dưới hoạt động đúng hướng, kịp thời khắc phục các khuyết điểm, sai phạm và cốt để “cảnh tỉnh, răn đe”, để “trị bệnh cứu người”, lấy xây dựng để chủ động phòng ngừa, uốn nắn, giáo dục. Đồng thời, tạo điều kiện cho quần chúng tham gia giám sát tổ chức đảng, cán bộ và đảng viên trong quá trình thực thi công vụ.

Trong thực tiễn hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chủ tịch luôn là điển hình mẫu mực trong thực hiện nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách. Dù trên cương vị đứng đầu Đảng và Nhà nước nhưng Bác luôn tôn trọng ý kiến tập thể, không tự tiện ra quyết định. Đồng thời, Bác luôn đề cao trách nhiệm cá nhân trong công việc, tự phê bình, nhận trách nhiệm trước Đảng, Quốc hội và nhân dân khi có khuyết điểm. Thấm nhuần Tư tưởng Hồ Chí Minh, mỗi cán bộ, đảng viên phải luôn hiểu rõ bản chất và thực hiện nghiêm nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách gắn quan hệ mật thiết với nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng, góp phần xây dựng Đảng vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức, tạo nên sức mạnh để lãnh đạo nhân dân ta tiếp tục giành những thắng lợi mới công cuộc đổi mới, hội nhập và phát triển, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa.