Tại sao cúng ông Công, ông Táo không thể thiếu cá chép?
Đời sống
Phong tục ngày Tết:

Tại sao cúng ông Công, ông Táo không thể thiếu cá chép?

Dương Minh Hoàng
Tác giả: Dương Minh Hoàng
Mỗi người Việt đều quen với việc thả cá chép vào dịp cúng ông Công, ông Táo ngày 23 tháng Chạp; nhưng làm như vậy có ý nghĩa gì thì không phải ai cũng biết.
tai sao cung ong cong ong tao khong the thieu ca chep
Lễ cúng ông Công, ông Táo ngày 23 tháng Chạp không thể thiếu việc phóng sinh cá chép. Ảnh baomoi.com

Theo truyền thống người Việt, cứ đến 23 tháng Chạp hàng năm mọi gia đình làm mâm cúng tiễn ông Công ông Táo về trời. Mọi người tin rằng, Táo quân cưỡi cá chép bay về trời để báo cáo những việc đã làm và chưa làm được trong năm với Ngọc Hoàng. Sau đó, đến đêm giao thừa, các Táo trở lại trần gian tiếp tục công việc trông coi bếp lửa gia đình.

Nhưng tại sao dịp cúng ông Công ông Táo mọi người lại lựa chọn cá chép để thả? Có thể thay bằng con vật khác hay không? Điều này xuất phát từ sự tích cá chép vượt vũ môn hóa rồng. Theo quan niệm, trong tất cả các loài sống dưới nước, chỉ có cá chép là có thể vượt qua vũ môn lên trời và hoá được thành rồng.

Tương truyền, cá chép khi muốn trở thành rồng phải qua 3 kỳ thi. Mỗi kỳ thi như vậy sẽ phải qua những ghềnh thác cao và lên gần trời hơn một chút. Bài thứ nhất phải búng đuôi qua một thác cao, hiểm trở. Khi qua được thì đuôi thay đổi, có sức mạnh hơn. Bài thứ hai, sóng gió mưa vần vũ dữ dội nhưng cá chép vẫn phải vượt qua. Lúc này, một nửa mình cá chép đã hóa rồng. Sau khi búng qua được bài thi thứ ba thì toàn thân cá chép hóa thành rồng.

tai sao cung ong cong ong tao khong the thieu ca chep
Cúng ông Công, ông Táo cần tấm lòng thành và phóng sinh đúng cách. Trong ảnh; Phóng sinh cá chép với sự nhàng, nâng niu. Ảnh vietnamnet.vn

Quan niệm truyền thống cho rằng cá chép là phương tiện đi lại duy nhất để Táo quân về trời. Không thể thay cá chép bằng con vật khác. Cá chép còn là một biểu tượng văn hóa: Cá hóa long (hóa rồng), cá vượt vũ môn (tôn vinh sự học thành đạt), thể hiện sự từ bi của người Việt (phóng sinh)... Cũng theo quan niệm dân gian, cá chép phải được thả trước giờ Ngọ (12h trưa ngày 23 tháng Chạp) mới kịp lên thiên đình.

Thực tế những năm qua, việc thả cá chép dịp này diễn ra không ít lộn xộn, ảnh hưởng đến phong tục cổ truyền thiêng liêng. Bản thân ca chép phục vụ nhu cầu thả dịp này phần lớn là cá chép đỏ được nuôi; trong môi trường như vậy, khi được thả, chúng khó lòng tồn tại. Nhiều người cho rằng, có thể thay thế bằng cá chép giấy, còn nếu thả cá chép sống thì nên mua cá tự nhiên. Sau khi mua về nên thả vào một bát nước sạch, thả thêm một cọng rêu vào một chiếc chậu nhỏ (nếu mua cá trước thời gian cúng lâu). Khi cúng, chậu cá chép được để cạnh mâm cỗ cúng. Cá để dâng lên Táo quân không nhất thiết phải to, miễn sao cá khỏe mạnh, không bị trầy xước, mất vảy là được.

tai sao cung ong cong ong tao khong the thieu ca chep
Thả cá chép cùng với túi ni lon vừa ô nhiễm môi trường, vừa làm cá có thể không thoát ra ngoài được. Ảnh baomoi.com

Khi đi phóng sinh cần chọn những ao, hồ nước sạch, không gian rộng và không quá ô nhiễm. Khi thả, không đứng trên cao đổ xuống hay vứt cả túi cá xuống, làm như vậy cá có thể bị chết, gây ô nhiễm môi trường xung quanh. Cách tốt nhất để phóng sinh cá là chọn chỗ mép nước gần, nhẹ nhàng nghiêng bát hoặc túi để cá tự quẫy, bơi vào dòng nước. Hình ảnh phóng sinh đẹp là đặt cá trong lòng bàn tay, thả nhẹ nhàng xuống nước. Tránh việc đổ, ném, quăng cá mạnh tay từ xô, chậu, túi nylon xuống thẳng sông hồ. Hành động này không những xấu xí, thiếu văn minh mà còn ảnh hưởng đến môi trường. Đặc biệt, tuyệt đối không thả cá cùng cả túi nilon...

tai sao cung ong cong ong tao khong the thieu ca chep Tông vào xe tải, nam thanh niên điều khiển xe máy tử vong tại chỗ
tai sao cung ong cong ong tao khong the thieu ca chep Vụ bé trai trường Gateway tử vong: Bà Quy qua lời kể của hàng xóm
tai sao cung ong cong ong tao khong the thieu ca chep Gần 300 công nhân ở Kỳ Anh đình công, doanh nghiệp cam kết trả lương ngày 25 Tết?

Tin mới hơn

Cô giáo Lê Thị Thúy Kiều: Hoa hướng dương thầm lặng giữa đời thường

Cô giáo Lê Thị Thúy Kiều: Hoa hướng dương thầm lặng giữa đời thường

Không chỉ là một giáo viên tận tụy, cô giáo Lê Thị Thúy Kiều (Trường Tiểu học Hai Bà Trưng, phường Sơn Trà, TP. Đà Nẵng) còn được nhiều đồng nghiệp biết đến như một "sứ giả của lòng nhân ái". Gần bằng số tuổi đời là số lần cô hiến máu tình nguyện, cùng những đóng góp bền bỉ cho sự nghiệp giáo dục đã tạo nên hình ảnh đẹp về một nhà giáo luôn cống hiến bằng cả trái tim.
Chữ tình đọng lại giữa nền thực tiễn phong trào

Chữ tình đọng lại giữa nền thực tiễn phong trào

Hay tin nhà báo Nguyễn Trọng Hiền, nguyên Phó Tổng Biên tập Tạp chí Lao động và Công đoàn thanh thản rời cõi tạm ở tuổi 72, trong lòng tôi trào dâng một niềm xúc động khó tả.
Thử việc đạt yêu cầu nhưng không được ký hợp đồng, có đúng quy định?

Thử việc đạt yêu cầu nhưng không được ký hợp đồng, có đúng quy định?

Sau khi hoàn thành thời gian thử việc, nhiều người lao động tiếp tục làm việc bình thường nhưng chưa được doanh nghiệp ký hợp đồng lao động chính thức. Vậy trong trường hợp này, quan hệ lao động được xác định như thế nào và quyền lợi của người lao động có được pháp luật bảo vệ hay không?

Tin tức khác

Nghỉ ốm dài ngày trước khi nghỉ thai sản, người lao động có mất quyền hưởng trợ cấp thất nghiệp?

Nghỉ ốm dài ngày trước khi nghỉ thai sản, người lao động có mất quyền hưởng trợ cấp thất nghiệp?

Nhiều lao động nữ lo lắng việc nghỉ ốm dài ngày trước thời điểm nghỉ thai sản sẽ làm gián đoạn quá trình đóng bảo hiểm thất nghiệp và ảnh hưởng đến quyền hưởng trợ cấp thất nghiệp sau này. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành có quy định cụ thể để bảo đảm quyền lợi cho người lao động trong trường hợp này.
Khi công ty đổi tên pháp nhân, người lao động có được truy trả bảo hiểm thời gian thử việc?

Khi công ty đổi tên pháp nhân, người lao động có được truy trả bảo hiểm thời gian thử việc?

Nhiều người lao động cho rằng, thời gian thử việc sẽ không được tính đến các chế độ liên quan đến bảo hiểm hay trợ cấp thôi việc. Tuy nhiên, khi doanh nghiệp thay đổi pháp nhân hoặc chuyển đổi mô hình hoạt động, không ít người băn khoăn quyền lợi của mình có bị ảnh hưởng hay không.
Lao động nữ xin tạm nghỉ để dưỡng thai có cần xác nhận của bệnh viện công?

Lao động nữ xin tạm nghỉ để dưỡng thai có cần xác nhận của bệnh viện công?

Khi sức khỏe thai kỳ không ổn định, nhiều lao động nữ buộc phải xin tạm hoãn công việc để dưỡng thai theo chỉ định của bác sĩ. Vậy doanh nghiệp có được quyền từ chối giấy xác nhận của bệnh viện tư nhân và yêu cầu người lao động phải khám lại tại bệnh viện công hay không?
Tai nạn trên đường từ công ty về nhà có được xem là tai nạn lao động?

Tai nạn trên đường từ công ty về nhà có được xem là tai nạn lao động?

Tai nạn giao thông trên đường đi làm hoặc tan ca là tình huống không ai mong muốn, nhưng thực tế vẫn xảy ra với nhiều người lao động. Khi gặp sự cố trên tuyến đường từ nơi làm việc về nhà, không ít người băn khoăn liệu trường hợp của mình có được xem là tai nạn lao động để hưởng chế độ theo quy định hay không.
Người giữ ngọn lửa yêu thương nơi những mảnh đời yếu thế

Người giữ ngọn lửa yêu thương nơi những mảnh đời yếu thế

Bằng đôi bàn tay tận tụy và trái tim đầy yêu thương, chị Nguyễn Thị Kim Ly đã trở thành điểm tựa tinh thần cho nhiều đối tượng yếu thế tại Làng Hòa Bình Quảng Nam. Câu chuyện về người nữ nhân viên chăm sóc âm thầm cống hiến không chỉ là tấm gương đẹp về tinh thần trách nhiệm mà còn làm sáng lên giá trị của lòng nhân ái giữa đời thường.
Phúc lợi kịp thời, Tết Bính Ngọ thêm ấm áp với công nhân Huế

Phúc lợi kịp thời, Tết Bính Ngọ thêm ấm áp với công nhân Huế

Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ, khi tháng lương thứ 13 vừa “về tay”, không khí sắm sửa cuối năm đã rộn ràng hơn tại nhiều khu công nghiệp, nhà máy trên địa bàn thành phố Huế. Thu nhập tăng thêm, cùng các chế độ phúc lợi được triển khai kịp thời, đã tiếp thêm động lực để người lao động yên tâm chuẩn bị Tết, hướng về gia đình sau một năm làm việc vất vả. Với nhiều công nhân, Tết năm nay không cần cầu kỳ, chỉ cần đủ đầy, ấm áp và an tâm.
Xem thêm