Thêm người lao động thu nhập thấp vào diện được trợ giúp pháp lý miễn phí

Theo quy định mới, nhóm “người lao động có thu nhập thấp là người bị buộc tội, bị hại” chính thức được bổ sung vào diện được trợ giúp pháp lý. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong chính sách an sinh, giúp những người yếu thế có điều kiện tiếp cận dịch vụ pháp lý chuyên nghiệp mà không phải lo chi phí.

Quy định này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh không ít người lao động gặp khó khăn khi vướng vào các vụ việc pháp lý, nhất là trong tố tụng hình sự. Việc được hỗ trợ kịp thời sẽ góp phần bảo đảm quyền được bào chữa, quyền được bảo vệ và quyền tiếp cận công lý một cách bình đẳng.

Cùng với đó, luật cũng quy định rõ tiêu chí, điều kiện áp dụng đối với từng nhóm đối tượng, bảo đảm tính minh bạch, tránh lạm dụng chính sách. Đồng thời, bổ sung quy định mở về “người được trợ giúp pháp lý khác theo quy định của pháp luật” nhằm linh hoạt đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong từng giai đoạn.

Người lao động có thu nhập thấp khi tham gia tố tụng hình sự sẽ có thêm cơ hội được bảo vệ quyền lợi bằng dịch vụ pháp lý do Nhà nước bảo đảm. Ảnh minh họa.

Về phạm vi trợ giúp, cơ quan soạn thảo giữ nguyên định hướng hiện hành, không mở rộng sang lĩnh vực kinh doanh, thương mại. Điều này nhằm bảo đảm trợ giúp pháp lý tiếp tục là chính sách an sinh xã hội, tập trung hỗ trợ các nhóm yếu thế trong các vụ việc dân sự, hình sự và hành chính.

Cách tiếp cận này giúp nguồn lực được sử dụng đúng trọng tâm, ưu tiên những trường hợp thực sự cần hỗ trợ, trong đó có người lao động thu nhập thấp, nhóm dễ bị tổn thương khi xảy ra tranh chấp hoặc rủi ro pháp lý.

Bên cạnh việc mở rộng đối tượng thụ hưởng, luật mới cũng siết chặt tiêu chuẩn đối với đội ngũ trợ giúp viên pháp lý nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ.

Cụ thể, không bổ nhiệm trợ giúp viên pháp lý đối với người đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính hoặc chưa được xóa án tích. Quy định này nhằm bảo đảm tính liêm chính, đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ thực hiện trợ giúp pháp lý.

Ngoài ra, luật rút ngắn thời gian không tham gia tố tụng làm căn cứ miễn nhiệm từ 2 năm xuống còn 12 tháng, qua đó nâng cao tính trách nhiệm và sự tham gia thực chất của trợ giúp viên. Thẻ trợ giúp viên pháp lý cũng sẽ hết giá trị khi viên chức nghỉ hưu, thôi việc hoặc chuyển công tác, góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Luật mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1.1.2027, mở ra thêm “cánh cửa” bảo vệ quyền lợi cho người lao động, đặc biệt là nhóm có thu nhập thấp.

Để tận dụng chính sách này, người lao động cần chủ động tìm hiểu quy định, xác định mình có thuộc diện được trợ giúp hay không. Khi phát sinh vụ việc pháp lý, có thể liên hệ các trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tại địa phương để được hướng dẫn, hỗ trợ kịp thời.

Việc mở rộng đối tượng được trợ giúp pháp lý không chỉ giúp giảm gánh nặng chi phí mà còn góp phần bảo đảm công bằng trong tiếp cận pháp luật. Đây là bước tiến quan trọng, củng cố “tấm lưới” bảo vệ người lao động trong bối cảnh quan hệ lao động ngày càng đa dạng và phức tạp.

* Nghe Podcast Điểm tin Mặt trận và Đoàn thể ngày 22.3.2026