Việc quản lý lĩnh vực lao động và tiền lương thay đổi ra sao từ 1/7?

Tại Nghị định 128/2025/NĐ-CP và Nghị định 129/2025/NĐ-CP quy định phân quyền, phân cấp quản lý lĩnh vực lao động, tiền lương từ ngày 1/7 như sau:

1. Lao động, tiền lương

Thủ tướng Chính phủ: Quy định chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và hoạt động của Hội đồng tiền lương quốc gia theo quy định tại khoản 3 Điều 92 của Bộ Luật Lao động

Bộ trưởng Bộ Nội vụ: Thông báo cụ thể ngày nghỉ lễ, Tết hằng năm theo quy định tại khoản 3 Điều 112 của Bộ Luật Lao động.

2. An toàn, vệ sinh lao động

UBND cấp xã:

Nhiệm vụ, quyền hạn quy định tại Điều 6 và Điều 19 của Luật An toàn, vệ sinh lao động do Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện, gồm:

- Nhận thông báo của người lao động về nguy cơ mất an toàn lao động tại nơi làm việc trên địa bàn để có biện pháp ngăn chặn kịp thời các hành vi gây mất an toàn, vệ sinh lao động theo quy định tại điểm c, khoản 4 Điều 6;

- Nhận thông báo của người sử dụng lao động khi xảy ra sự cố gây mất an toàn, vệ sinh lao động nghiêm trọng, ứng cứu khẩn cấp và có biện pháp xử lý kịp thời theo quy định tại điểm a, khoản 2 Điều 19;

- Chủ động có biện pháp ứng phó ngay khi xảy ra sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động nghiêm trọng liên quan đến nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh tại địa phương và kịp thời báo cáo Sở Nội vụ theo quy định tại điểm c, khoản 2 Điều 19.

3. Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng

UBND cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính:

Nhiệm vụ, quyền hạn quy định tại Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính thực hiện, gồm:

- Nhận và ban hành văn bản chấp thuận chuẩn bị nguồn lao động cho doanh nghiệp dịch vụ theo quy định tại khoản 1, khoản 3 Điều 18;

- Nhận báo cáo và trả lời bằng văn bản cho doanh nghiệp trúng thầu, nhận thầu công trình, dự án ở nước ngoài theo quy định tại khoản 1, khoản 3 Điều 31;

- Nhận báo cáo sau khi doanh nghiệp hoàn thành hợp đồng trúng thầu, nhận thầu ở nước ngoài; yêu cầu doanh nghiệp trúng thầu, nhận thầu công trình, dự án ở nước ngoài báo cáo đột xuất theo quy định tại khoản 8 Điều 32;

- Nhận báo cáo và trả lời bằng văn bản cho tổ chức, cá nhân Việt Nam đầu tư ra nước ngoài theo quy định tại khoản 1, khoản 3 Điều 34;

- Nhận và trả lời bằng văn bản cho doanh nghiệp thực hiện đăng ký đưa người lao động Việt Nam đi đào tạo, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề ở nước ngoài có thời gian từ 90 ngày trở lên theo quy định tại điểm b, khoản 1 và khoản 2 Điều 39.

UBND cấp xã nơi thường trú của người lao động:

Có văn bản xác nhận việc đăng ký hợp đồng lao động theo quy định tại khoản 3 Điều 50 của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

UBND cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở:

- Ban hành văn bản chấp thuận đàng ký hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm giúp việc gia đình ở nước ngoài theo quy định tại Điều 21 Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng;

- Nhận danh sách và xác nhận danh sách người lao động Việt Nam đi làm giúp việc gia đình ở nước ngoài theo quy định tại Điều 22 Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng;

- Ban hành văn bản gửi ngân hàng nhận ký quỹ đề nghị trả tiền ký quỹ cho doanh nghiệp (đối với Hợp đồng đào tạo nghề có thời gian đào tạo, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề ở nước ngoài từ 90 ngày trở lên) theo quy định tại Điều 28 Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

4. Lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam

Chủ tịch UBND cấp tỉnh: Xác định chuyên gia là người lao động nước ngoài quy định tại điểm c khoản 3 Điều 3 của Nghị định số 152/2020/NĐ-CP

Chủ tịch UBND cấp tỉnh nơi người lao động dự kiến làm việc: Chấp thuận nhu cầu sử dụng người lao động nước ngoài; xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động; cấp, cấp lại, gia hạn và thu hồi giấy phép lao động đối với người lao động nước ngoài quy định tại điểm a, điểm b khoản 1 Điều 30 của Nghị định số 152/2020/NĐ-CP

Chủ tịch UBND cấp tỉnh: Xác định chuyên gia là người lao động nước ngoài quy định tại điểm c, khoản 3 Điều 3 của Nghị định số 152/2020/NĐ-CP

Chủ tịch UBND cấp tỉnh nơi người lao động dự kiến làm việc: Chấp thuận nhu cầu sử dụng người lao động nước ngoài; xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động; cấp, cấp lại, gia hạn và thu hồi giấy phép lao động đối với người lao động nước ngoài quy định tại điểm a, điểm b, khoản 1 Điều 30 của Nghị định số 152/2020/NĐ-CP.

5. Đăng ký nội quy lao động

Cơ quan chuyên môn thực hiện nhiệm vụ về lĩnh vực nội vụ thuộc UBND cấp xã: Đăng ký nội quy lao động trong trường hợp được ủy quyền của cơ quan chuyên môn thực hiện nhiệm vụ về lĩnh vực nội vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh theo quy định tại khoản 5 Điều 119 Bộ Luật Lao động.

6. Thông báo quyết định đóng cửa tạm thời nơi làm việc

UBND cấp xã có nơi làm việc dự kiến đóng cửa: Ít nhất 3 ngày làm việc trước ngày đóng cửa tạm thời nơi làm việc, người sử dụng lao động phải niêm yết công khai quyết định đóng cửa tạm thời nơi làm việc tại nơi làm việc và thông báo cho Ủy ban nhân dân cấp xã có nơi làm việc dự kiến đóng cửa.

7. Xử lý cuộc đình công không đúng trình tự, thủ tục

Chủ tịch UBND cấp xã nơi đặt trụ sở chính của doanh nghiệp chủ trì, phối hợp với Công đoàn cùng cấp, cơ quan, tổ chức có liên quan xử lý cuộc đình công không đúng trình tự, thủ tục: Trong thời hạn 12 giờ kể từ khi nhận được thông báo về cuộc đình công không tuân theo quy định tại các Điều 200, 201 và 202 của Bộ Luật Lao động.

8. Báo cáo sử dụng lao động

Người sử dụng lao động phải báo cáo tình hình thay đổi lao động đến Sở Nội vụ: Việc định kỳ báo cáo tình hình thay đổi về lao động theo quy định tại khoản 2 Điều 4 Nghị định số 145/2020/NĐ-CP.

9. Trách nhiệm quản lý lao động là người giúp việc gia đình

Cơ quan chuyên môn thực hiện nhiệm vụ về lĩnh vực nội vụ UBND cấp xã: Thực hiện tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật về lao động là người giúp việc gia đình; kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định về lao động là người giúp việc gia đình trên địa bàn theo hướng dẫn của Sở Nội vụ; phân công đầu mối theo dõi, quản lý, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định pháp luật về lao động về người giúp việc gia đình trên địa bàn thuộc quyền quản lý theo quy định tại Điều 91 Nghị định số 145/2020/NĐ-CP.

10. Giải quyết quyền lợi của người lao động khi hoãn, ngừng đình công

UBND cấp xã:

- Phối hợp với Liên đoàn Lao động cấp tỉnh, tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở có quyền tổ chức và lãnh đạo đình công, người sử dụng lao động nơi bị hoãn, ngừng đình công và các cơ quan liên quan hỗ trợ các bên thương lượng, hòa giải để giải quyết quyền lợi của người lao động và các bất đồng khác liên quan theo quy định tại khoản 1 Điều 112 Nghị định số 145/2020/NĐ-CP.

- Nhận thông báo bằng văn bản khi tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở có quyền tổ chức và lãnh đạo đình công tiếp tục tổ chức đình công theo quy định tại khoản 2 Điều 112 Nghị định số 145/2020/NĐ-CP.

Việc phân cấp, phân quyền quản lý lĩnh vực lao động và tiền lương từ ngày 1/7/2025 là bước điều chỉnh cần thiết trong bối cảnh cả nước triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Khi quyền hạn và trách nhiệm được giao rõ ràng hơn, sẽ góp phần giúp chính quyền địa phương chủ động hơn, kịp thời xử lý các tình huống thực tế phát sinh.

Tuy nhiên, phân quyền hiệu quả chỉ đạt được nếu đi kèm với nâng cao năng lực cán bộ và cơ chế phối hợp giữa các cấp. Việc quy định nhiều nhiệm vụ cụ thể cho UBND cấp xã cho thấy vai trò "tuyến đầu" của cơ sở trong quản lý lao động ngày càng quan trọng, nhưng cũng đặt ra yêu cầu về bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng và nguồn lực tương xứng.