Chuyển đổi số ngành Hoá chất: Lấy người lao động làm trung tâm

Quan điểm này của đồng chí Nguyễn Huy Thông, Chủ tịch Công đoàn Công nghiệp Hóa chất Việt Nam tại Hội nghị Tổng kết Tháng Công nhân và Tháng hành động về An toàn, vệ sinh lao động năm 2026 ngành Công Thương do Công đoàn Công Thương Việt Nam tổ chức vừa qua đã mở ra một góc nhìn khác trong công cuộc số hóa: Chuyển đổi số không đơn thuần là câu chuyện trang bị công nghệ, mà là cuộc cách mạng giải phóng và nâng tầm sức lao động.

Đồng chí Nguyễn Huy Thông, Chủ tịch Công đoàn Công nghiệp Hóa chất Việt Nam nhấn mạnh, ứng dụng công nghệ để giải phóng sức lao động nặng nhọc là mục tiêu, nhưng ứng dụng công nghệ để bảo vệ sự an toàn tối thượng của người lao động mới là đỉnh cao của quản trị trách nhiệm. Ảnh: Nguyễn Việt

Phát biểu tham luận tại Hội nghị, đồng chí Nguyễn Huy Thông đã phác họa một bức tranh về sự thay đổi diện mạo của một ngành công nghiệp vốn dĩ truyền thống và nặng nhọc.

Đột phá công nghệ nhà xưởng gắn với an toàn lao động

Không còn là những dự thảo nằm trên giấy, các chương trình hành động cốt lõi của Tập đoàn như Nghị quyết số 28 hay Kế hoạch số 88 về chuyển đổi số toàn diện giai đoạn 2026 - 2030 đã được cụ thể hóa bằng các giải pháp công nghệ đã được ứng dụng đồng bộ, hiệu quả tại các cơ sở sản xuất.

Những thương hiệu lớn như Bột giặt LIX, Bột giặt NET hay Đạm Ninh Bình hiện đang chứng kiến sự tiếp quản mạnh mẽ của những hệ thống cánh tay robot tự động hóa trong các khâu đóng gói thành phẩm - một hình ảnh hiện đại vốn trước đây chỉ hiện diện trên các bộ phim tư liệu về các nước phát triển. Tuy nhiên, giá trị cốt lõi từ góc nhìn của tổ chức Công đoàn không dừng lại ở những kết quả định lượng thuần túy.

Bình luận về vấn đề này, đồng chí Nguyễn Huy Thông nhấn mạnh đến việc ứng dụng công nghệ nhằm kiến tạo một môi trường lao động an toàn tuyệt đối. Trong một ngành đặc thù có tính chất độc hại và rủi ro tiềm ẩn cao như ngành Hóa chất, việc đưa công nghệ siêu âm đường ống tiên tiến từ châu Âu và Mỹ để tầm soát các vết ăn mòn ngầm là một bước đột phá.

Công nghệ đã thay thế mắt thường để phát hiện các nguy cơ bục nứt hệ thống chịu áp lực cao, giúp ngăn ngừa từ sớm, từ xa những sự cố hóa chất có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng của hàng trăm người lao động.

Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chuyển đổi số quản trị (ERP, quản lý kho tàng, vật tư, bảo trì thiết bị trực tuyến) với chuyển đổi số thương mại điện tử qua sàn Vinachem Market đã minh chứng cho một tư duy chuyển đổi toàn diện.

Theo phân tích của đồng chí Nguyễn Huy Thông, mô hình này không chỉ giúp duy trì tốc độ tăng trưởng ấn tượng hai con số với doanh thu chạm mốc 60.000 đến 70.000 tỷ đồng/năm mà quan trọng hơn, nó giảm tải áp lực hành chính, tiết kiệm chi phí vận hành để Tập đoàn tái đầu tư vào phúc lợi và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Đặc biệt, bước đột phá số hóa còn thể hiện rõ nét qua việc thay đổi các đơn pha chế, chủ động ứng dụng năng lượng sạch (năng lượng mặt trời, điện gió) để tối ưu chi phí và giải quyết triệt để bài toán môi trường nghiêm ngặt của ngành.

Đồng thời, chuyển đổi số đã phủ sóng toàn diện hoạt động nội bộ công đoàn từ quản lý đoàn viên, đào tạo trực tuyến đến tuyên truyền chính sách pháp luật trên nền tảng số, tiết kiệm tối đa chi phí hành chính.

Xác lập vị thế chủ thể và nuôi dưỡng động lực sáng tạo

Từ thực tiễn thành công trong giai đoạn 2024 - 2025 với hơn 30 Bằng Lao động sáng tạo được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam vinh danh, đồng chí Nguyễn Huy Thông đã đúc kết các bài học kinh nghiệm. Trước hết, công cuộc chuyển đổi số đòi hỏi sự đồng bộ trong quyết tâm chính trị.

Đồng chí Nguyễn Huy Thông (giữa), Chủ tịch Công đoàn Công nghiệp Hóa chất Việt Nam chụp ảnh lưu niệm tại Hội nghị. Ảnh: Nguyễn Việt

Đây là một cuộc chơi lớn cần vốn đầu tư khổng lồ và sự thay đổi toàn diện về thói quen quản trị. Do đó, đồng chí Nguyễn Huy Thông thẳng thắn chỉ ra phong trào thi đua của công đoàn sẽ chỉ là hình thức nếu thiếu đi sự lãnh đạo thống nhất của cấp ủy Đảng và sự chỉ đạo điều hành quyết liệt, dám chấp nhận rủi ro từ ban lãnh đạo chuyên môn của doanh nghiệp.

Chuyển đổi số là bài toán đan xen chặt chẽ giữa công nghệ và tài chính, chỉ phát động phong trào đơn thuần từ phía công đoàn thì không thể thành công. Bên cạnh đó, việc xác lập vị thế chủ thể của người lao động là yếu tố then chốt quyết định thành bại. Công nghệ chỉ là công cụ, con người mới là động cơ.

Đầu tư cho thiết bị mà quên đầu tư cho kỹ năng số của người công nhân là một sự lãng phí nghiêm trọng. Đồng thời, sự liền mạch của chiến lược số hóa không thể thiếu cơ chế nuôi dưỡng động lực sáng tạo. Những sáng kiến cải tiến kỹ thuật, hợp lý hóa sản xuất phải được ghi nhận và tưởng thưởng xứng đáng về mặt vật chất lẫn tinh thần. Cơ chế khen thưởng kịp thời chính là dung môi kích thích tinh thần tự chủ, biến mỗi người công nhân trực tiếp sản xuất thành một "nhà sáng tạo số" tại vị trí làm việc của mình.

Để phong trào lan tỏa mạnh mẽ hơn, đồng chí Nguyễn Huy Thông đã đưa ra bốn kiến nghị gửi tới Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và Công đoàn Công Thương Việt Nam.

Theo đó, các cấp cấp trên cần tiếp tục thiết kế các phong trào thi đua chuyên đề sát sườn với đặc thù từng ngành; tăng cường nguồn lực đào tạo kỹ năng số chuyên sâu, đặc biệt là kỹ năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích dữ liệu lớn cho người lao động.

Ngoài ra, cần thiết lập cơ chế tôn vinh các điển hình xuất sắc và hoàn thiện quy chế phối hợp chặt chẽ giữa công đoàn với chuyên môn nhằm tối ưu hóa nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy năng suất lao động.

Qua bài tham luận, đồng chí Nguyễn Huy Thông đã khẳng định một thông điệp: Tổ chức Công đoàn không đứng bên lề xu hướng số hóa. Ngược lại, Công đoàn đóng vai trò là người đồng hành và là lá chắn bảo vệ quyền lợi hợp pháp, nâng cao năng suất, kiến tạo hạnh phúc cho người lao động trong thời đại cách mạng công nghiệp mới.