Đề xuất nghiên cứu quy định mức giảm trừ gia cảnh theo khu vực hoặc theo vùng

Đề xuất mức giảm trừ gia cảnh theo khu vực hoặc theo vùng, đại biểu Trần Thị Kim Yến, (Đoàn TP Hồ Chí Minh) phản ánh thực tế chi phí sinh hoạt giữa đô thị, giữa thành thị với nông thôn, vùng sâu vùng xa có sự chênh lệch rõ rệt. Mặc dù đặt vấn đề này khiến việc triển khai quản lý thuế sẽ phức tạp, khó khăn hơn. Tuy nhiên, theo đại biểu mục tiêu của việc sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân lần này là cơ hội quan trọng để giải quyết những bất cập, hướng tới hệ thống thuế công bằng, nhân văn và phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội.

Đại biểu Trần Thị Kim Yến có những đề xuất về giảm trừ gia cảnh theo thu nhập từng vùng. Ảnh: QH.

Cũng cho ý kiến vào Điều 10 về giảm trừ gia cảnh, đại biểu Lê Thị Ngọc Linh, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau cho biết, dự thảo luật sửa đổi quy định về giảm trừ gia cảnh theo hướng giao Chính phủ quy định mức giảm trừ gia cảnh trên cơ sở căn cứ biến động của giá cả, thu nhập và giao Bộ Tài chính quy định về mức thu nhập để xác định các cá nhân là người phụ thuộc được giảm trừ gia cảnh.

Đại biểu cho rằng, quy định này là cần thiết và phù hợp với thực tiễn hiện nay, thể hiện tính linh hoạt trong quản lý điều hành chính sách thuế của nhà nước, giúp kịp thời phản ánh biến động kinh tế xã hội, nhất là trong bối cảnh lạm phát hay giá cả sinh hoạt và thu nhập của người dân thay đổi mạnh mẽ… Tuy vậy, trong thời gian qua, mức giảm trừ gia cảnh hiện hành chưa thật sự phù hợp với biến động giá cả và mức sống thực tế, đặc biệt là ở các đô thị lớn, nơi giá thuê nhà, chi phí học tập, y tế và tiêu dùng đều tăng nhanh.

Đại biểu đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu rà soát và có quy định cụ thể về mức sống và chi phí sinh hoạt giữa vùng đô thị và nông thôn, miền núi vì giữa các vùng, thu nhập và chi phí có sự chênh lệch đáng kể.

Giải trình các ý kiến về giảm trừ gia cảnh theo vùng, miền, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng khẳng định, mức giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế hay người phụ thuộc của người nộp thuế là mức cụ thể theo mặt bằng chung của xã hội, không phân biệt người có thu nhập cao hay thấp, với nhu cầu tiêu dùng khác nhau và ở các địa bàn khác nhau.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng.

Bộ trưởng cho biết, nếu đặt vấn đề quy định ngưỡng giảm trừ ở nông thôn thấp hơn ở đô thị thì vô hình đã đánh thuế vào những người có thu nhập thấp, điều kiện sống và làm việc khó khăn. Thêm vào đó, việc xác định một người nộp thuế ở khu vực nào cũng rất phức tạp, do sự di chuyển thường xuyên của một bộ phận lao động trong nền kinh tế.

Việc đặt vấn đề xác định các mức giảm trừ theo vùng cũng sẽ có những hạn chế cụ thể như: cá nhân sinh sống ở một nơi, làm việc ở nơi khác; người phụ thuộc ở nơi khác, phát sinh thu nhập tại nhiều nơi…

Đề xuất áp dụng mức giảm trừ gia cảnh theo vùng phản ánh mong muốn nâng cao tính công bằng và phù hợp với thực tế chênh lệch chi phí sinh hoạt giữa các địa phương. Tuy nhiên, những phân tích của cơ quan quản lý cũng cho thấy bài toán kỹ thuật và rủi ro bất bình đẳng ngược nếu áp dụng cứng nhắc. Bài toán đặt ra không chỉ là “tăng hay không tăng” mức giảm trừ, mà là xây dựng một cơ chế điều chỉnh linh hoạt, cập nhật thường xuyên, có khả năng bám sát biến động kinh tế - xã hội, từ đó bảo đảm quyền lợi chính đáng của người nộp thuế mà vẫn giữ được sự minh bạch và khả thi trong thi hành luật.