Không nhận bảo hiểm xã hội 1 lần sau năm 2020: "Thông tin hoàn toàn không chính xác"

Ông Vũ Ngọc Hà - Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật (LĐLĐ Đồng Nai). Ảnh: NVCC

Hiện nay thông tin về việc dừng chế độ hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần đang gây ra tâm lý lo lắng và bất an cho hàng triệu công nhân lao động. Để kịp thời có thông tin chính xác về vấn đề này, giúp cho công nhân lao động hiểu rõ về chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội, Tạp chí Lao động và Công đoàn xin được tham vấn ông Vũ Ngọc Hà - Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật (LĐLĐ Đồng Nai) về một số nội dung cụ thể như sau.

PV: Thưa ông, hiện nay xuất hiện thông tin về việc dừng chế độ hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần vào năm 2020. Vậy thông tin này liệu có chính xác hay không?

Ông Vũ Ngọc Hà: Trên một số trang mạng xã hội và người lao động thông tin với nhau về việc từ năm 2020 người lao động sẽ không được hưởng chế độ bảo hiểm xã hội một lần. Tôi phải khẳng định rằng thông tin không cho người lao động, bảo hiểm xã hội một lần như trên là hoàn toàn không chính xác. Việc giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội một lần được thực hiện theo quy định tại điều 60 của Luật Bảo hiểm Xã hội và nghị quyết số 93/2015/QH13 ngày 22 tháng 6 năm 2015 của Quốc hội. Hiện nay Quốc hội đang họp nhưng không có kế hoạch sửa đổi hoặc ban hành nghị quyết hủy bỏ nghị quyết số 93/2015/QH13 nên người lao động sẽ vẫn tiếp tục được hưởng chế độ bảo hiểm xã hội một lần sau ngày 01/01/2020.

PV: Xin ông cho biết, hiện nay chế độ hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần được quy định cụ thể như thế nào tại Luật Bảo hiểm xã hội? Khi người lao động có mong muốn hưởng chế độ bảo hiểm 1 lần thì cần chuẩn bị thủ tục, hồ sơ pháp lý như thế nào?

Ông Vũ Ngọc Hà: Về giải quyết chế độ BHXH một lần có 02 văn bản quy định:

-Theo điều 60 Luật BHXH có 04 trường hợp được hưởng BHXH một lần gồm:

+NLĐ đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội.

+NLĐ ra nước ngoài để định cư;

+NLĐ đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế;

-Theo điều 1 Nghị quyết 93/2015/QH13 quy định: Người lao động được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội để đủ điều kiện hưởng lương hưu nhằm bảo đảm cuộc sống khi hết tuổi lao động theo quy định của Luật bảo hiểm xã hội năm 2014. Trường hợp người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc sau một năm nghỉ việc, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện sau một năm không tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội khi có yêu cầu thì được nhận bảo hiểm xã hội một lần.

Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần được tính theo số năm đã đóng bảo hiểm xã hội, cứ mỗi năm được tính như sau:

-1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng trước năm 2014; -02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi;

-Trường hợp thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ một năm thì mức hưởng bảo hiểm xã hội bằng số tiền đã đóng, mức tối đa bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.

Hồ thủ tục hưởng BHXH một lần đối với người lao động hưởng BHXH một lần theo Nghị quyết 93/2015/QH13 rất đơn giản gồm: Sổ bảo hiểm xã hội, đơn đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần của người lao động, quyết định thôi việc của công ty hoặc hợp đồng lao động hết hạn. Đối với người lao động hưởng BHXH một lần theo quy định tại điều 60 Luật BHXH cần nộp giấy tờ gồm: Sổ bảo hiểm xã hội ; Đơn đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần của người lao động; Trích sao hồ sơ bệnh án.

Đối với người ra nước ngoài để định cư phải nộp thêm bản sao giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch Việt Nam hoặc bản dịch tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng một trong các giấy tờ sau đây: Hộ chiếu do nước ngoài cấp; thị thực của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp có xác nhận việc cho phép nhập cảnh với lý do định cư ở nước ngoài; Giấy tờ xác nhận về việc đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài; giấy tờ xác nhận hoặc thẻ thường trú, cư trú có thời hạn từ 05 năm trở lên của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp. Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định, cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm giải quyết và tổ chức chi trả cho người lao động; trường hợp không giải quyết thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

PV: Xin ông vui lòng cho biết, nếu 1 công nhân đã đóng bảo hiểm được 8 năm, nay muốn hưởng chế độ bảo hiểm 1 lần thì được quyền lợi như thế nào? Có công thức tính toán để biết cụ thể quyền lợi của mình hay không?

Ông Vũ Ngọc Hà: Người lao động có tám năm đóng bảo hiểm xã hội ví dụ đóng từ ngày 01/01/2011 đến 31/12/2018 thì cách tính chế độ bảo hiểm xã hội một lần cụ thể như sau:

1. Mức hưởng BHXH một lần: -Thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ 01/01/2011 đến 31/12/2013 là 3 năm. Theo quy định thì năm mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội được hưởng 1,5 tháng lương. Mức hưởng của người lao động trong thời gian này là : 3 năm x 1,5 tháng = 4,5 tháng. -Thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ ngày 01/01/2014 đến 31/12/2018 mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội là hai tháng lương. Mức hưởng của người lao động trong thời gian này là : 5 năm x 2 tháng = 10 tháng. Tổng cộng người lao động sẽ được hưởng 14,5 tháng lương.

2. Mức lương hưởng BHXH một lần: Tiền lương tháng làm căn cứ giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội là tiền lương trung bình của toàn bộ tám năm đóng bảo hiểm xã hội của người lao động. Tuy nhiên, để tránh thiệt thòi cho người lao động thì mỗi năm Bộ Lao động Thương binh và Xã hội có ban hành một thông tư quy định điều chỉnh mức tiền lương đóng bảo hiểm xã hội của người lao động (thường gọi là tiền trượt giá). Sau khi điều chỉnh tiền lương từng năm tiền lương của người lao động mới cộng chia trung bình sẽ ra mức lương NLĐ được hưởng.

PV: Khi người lao động không may gặp tai nạn lao động hoặc bệnh tật không thể làm việc được nữa thì quyền lợi hưởng chế độ bảo hiểm 1 lần có khác gì với trường hợp nghỉ việc và không tham gia bảo hiểm xã hội?

Ông Vũ Ngọc Hà: Các trường hợp cần chia làm các trường hợp sau:

- Đối với người lao động bị tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp thì tùy theo tỷ lệ suy giảm khả năng lao động của người lao động sẽ được hưởng chế độ trợ cấp tai nạn lao động (bây giờ gọi là bảo hiểm tai nạn) một lần hoặc hàng thángng cụ thể. Mức hưởng phụ thuộc vào tỷ lệ suy giảm khả năng lao động, thời gian đóng BHXH và mức lương đóng BHXH.

- Người lao động bị bệnh không thể lao động được mà chưa đủ điều kiện hưưởng lương hưu thì được hưởng BHXH một lần như cách tính bên trên.

PV: Với vấn đề hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần, ông có lời khuyên nào cho công nhân lao động hay không?

Ông Vũ Ngọc Hà: Hiện nay, người lao động chúng ta thường quan tâm đến vấn đề trước mắt mà không quan tâm đến vấn đề lâu dài. Đối với một người khi về gia có hai vấn đề cần nhất là tiền và sức khoẻ. Khi người lao động lãnh lương hưu thì có tiền lương hưu hàng tháng và có thẻ BHYT miễn phí. Nếu người lao động lãnh BHXH một lần sẽ không đủ điều kiện hưởng chế độ hưu trì khi về già sẽ gặp khó khăn.

Ngoài ra người lao động lãnh lương hưu sẽ có lợi hơn lãnh BHXH một lần, chưa kể việc người lao động lãnh BHXH một lần phải nghỉ việc không có việc làm hoặc nếu có xin việc lại thì tiền lương không cao bằng người có nhiều năm làm việc trong công ty. Do đó theo tôi, người lao động nên đóng BHXH để có đủ điều kiện lãnh lương hưu, không nên lãnh BHXH một lần.

Xin trân thành cảm ơn ông!

Bữa ăn đặc biệt cho nữ công nhân mang thai Từ đầu tháng 5/2018, suất ăn ca của các nữ công nhân mang bầu Công ty CP Đầu tư và Phát triển TDT Thái Nguyên ...

Hành trang tuổi già của những công nhân bị lấy đi tuổi trẻ Đang yên tâm với một công việc ổn định, 149 công nhân công ty VMEP (P. La Khê, Q. Hà Đông, Hà Nội) bỗng nhiên ...

Ròng rã tháng trời, công nhân vẫn đợi trước nhà máy để “đòi” đối thoại Phản đối quyết định chấm dứt hợp đồng của công ty VMEP (P. La Khê, Q. Hà Đông, Hà Nội) ban hành ngày 8/10, hơn ...