Luật BHXH năm 2024: Người lao động không phải "bán tương lai" để “cứu hôm nay"

Trong nhiều năm, số lượng người lao động nhận BHXH một lần tăng nhanh, nhất là ở nhóm công nhân trẻ, làm việc theo hợp đồng ngắn hạn tại các khu công nghiệp.

Trọng tâm của sửa đổi trong Luật BHXH 2024 là khuyến khích người lao động không rút BHXH một lần, mà giữ lại thời gian đã đóng để tiếp tục tham gia hoặc quay lại khi có điều kiện.

Họ là những người vất vả mưu sinh, thường xuyên thay đổi công việc, mất việc đột ngột vì cắt giảm lao động. Khi mất việc, không có thu nhập, không có quỹ tiết kiệm, họ buộc phải rút BHXH một lần vì cuộc sống hôm nay quan trọng hơn một tương lai chưa chắc chắn.

Luật BHXH năm 2024 ra đời với mục tiêu “đảo ngược” xu hướng này. Không chỉ bằng lời kêu gọi mà bằng chính sách cụ thể, như tăng quyền lợi nếu bảo lưu thời gian đóng, mở rộng đối tượng được hưởng lương hưu, nâng cao tính hấp dẫn của chế độ hưu trí. Đây là sự chuyển hướng cần thiết và đúng lúc, đặc biệt với nhóm lao động dễ tổn thương nhất: công nhân.

Trọng tâm của sửa đổi trong Luật BHXH 2024 là khuyến khích người lao động không rút BHXH một lần, mà giữ lại thời gian đã đóng để tiếp tục tham gia hoặc quay lại khi có điều kiện. Điều này giúp họ tích lũy đủ thời gian đóng để hưởng lương hưu. Vậy, tại sao đây là lựa chọn tốt hơn?

Thứ nhất, quyền lợi tăng theo thời gian đóng. Người lao động nếu tiếp tục tham gia hoặc rút BHXH, sẽ được cộng dồn thời gian về sau. Khi quay lại hệ thống BHXH, họ có thể tiếp tục đóng để đủ điều kiện hưởng lương hưu, với mức hưởng cao hơn do có thời gian đóng dài. Các chế độ ngắn hạn như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động... cũng sẽ được tính theo thời gian tham gia.

Thứ hai, thêm cơ hội để hưởng lương hưu. Luật mới mở rộng điều kiện hưởng lương hưu, giảm yêu cầu về thời gian đóng cho một số nhóm. Những người chưa đủ điều kiện có thể được hưởng trợ cấp hàng tháng, như một lối thoát thay vì nhận BHXH một lần và bị bỏ lại phía sau.

Thứ ba, được hỗ trợ y tế khi về già. Khi hưởng lương hưu hoặc trợ cấp hàng tháng, người lao động sẽ được quỹ BHXH hoặc ngân sách Nhà nước đóng BHYT. Đây là điểm rất quan trọng trong bối cảnh người lao động lớn tuổi thường không còn thu nhập và chi phí y tế tăng cao.

Thứ tư, hỗ trợ tín dụng cho người mất việc. Luật cũng bổ sung chính sách hỗ trợ tín dụng cho người lao động có thời gian đóng BHXH mà bị mất việc. Điều này giúp họ có cơ hội tái lập cuộc sống mà không cần rút BHXH.

Người lao động nếu tiếp tục tham gia hoặc không rút BHXH sẽ được cộng dồn thời gian về sau.

Đứng trước thay đổi lớn của chính sách, vai trò của tổ chức công đoàn càng trở nên quan trọng. Công đoàn không chỉ là nơi phản ánh tiếng nói của người lao động, mà còn là cầu nối để họ hiểu và lựa chọn đúng. Khi công nhân “loay hoay” giữa “cơm áo hôm nay” và “lương hưu mai sau”, chính công đoàn cần vào cuộc để tuyên truyền sâu sắc, dễ hiểu.

Đơn cử, hướng dẫn công nhân hiểu lợi ích của bảo lưu thời gian đóng BHXH. Nhiều người lao động hiện nay chưa hiểu đầy đủ về quyền lợi mình có thể nhận được nếu không rút một lần.

Tham gia tư vấn và đồng hành. Khi người lao động mất việc hoặc có nhu cầu rút BHXH, công đoàn nên tiếp cận, tư vấn lựa chọn tốt nhất, thậm chí liên kết với các dịch vụ giới thiệu việc làm để họ có cơ hội tiếp tục tham gia BHXH.

Đấu tranh vì quyền lợi lâu dài. Công đoàn cần là lực lượng phản biện chính sách khi cần thiết, để các quy định bảo vệ người lao động nhanh chóng đi vào đời sống.

Đằng sau mỗi lá đơn xin rút BHXH một lần là câu chuyện mưu sinh. Nhưng nếu hệ thống an sinh đủ hấp dẫn, đủ bao trùm, thì người lao động sẽ không còn phải chọn cách “bán tương lai để cứu hôm nay”. Luật BHXH 2024 đang cố gắng làm điều đó.

Khi hưởng lương hưu hoặc trợ cấp hàng tháng, người lao động sẽ được quỹ BHXH hoặc ngân sách Nhà nước đóng BHYT.

Một người công nhân 35 tuổi, đã đóng BHXH 10 năm nhưng buộc nghỉ việc vì công ty cắt giảm, trước đây gần như không có lối thoát ngoài việc rút BHXH. Giờ đây, họ có thể bảo lưu thời gian đóng, đi làm lại khi có cơ hội, và đủ điều kiện để nhận lương hưu – một chỗ dựa bền vững hơn là vài chục triệu đồng trong tay lúc này.

Cải cách chính sách BHXH không chỉ là vấn đề của cơ chế và số liệu. Đó là câu chuyện về con người, những người lao động cần được bảo vệ, được tin tưởng và được dẫn đường đến tương lai an toàn. Luật BHXH 2024 là một nỗ lực đáng ghi nhận.

Nhưng để đi đến tận cùng mục tiêu, cần thêm sự vào cuộc của công đoàn, sự tỉnh táo của người lao động, và hơn hết là sự kiên trì theo đuổi một triết lý: “An sinh phải là bệ đỡ, không chỉ là một lựa chọn”.

Luật BHXH 2024 không thể giải quyết tất cả. Nhưng nó là một “cánh cửa” mở ra đúng lúc, với thông điệp: “Xã hội vẫn lắng nghe, vẫn thay đổi vì người lao động”. Mỗi lá đơn xin rút BHXH một lần có thể sẽ không còn là “dấu chấm hết”, mà là một “ngã rẽ” để người lao động cân nhắc, suy nghĩ và nếu có đủ niềm tin lựa chọn ở lại với tương lai của chính mình.

Công ty nợ BHXH, người lao động có được huỷ quá trình đóng để rút chế độ một lần? Hiện tại, pháp luật về bảo hiểm xã hội (BHXH) không có quy định về việc hủy thời gian đã tham gia đóng bảo hiểm ...

4 trường hợp không được hưởng chế độ ốm đau theo luật BHXH mới Tại Khoản 2 Điều 42, luật quy định có bốn trường hợp người lao động tham gia BHXH bắt buộc không được hưởng chế độ ...

Luật BHXH 2024, được tạm dừng đóng BHXH bắt buộc khi nào? Trong trường hợp người sử dụng lao động gặp khó khăn phải tạm dừng sản xuất, kinh doanh dẫn đến việc người lao động và ...