Luật Công đoàn 2024: Gỡ bớt gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp

Việc bổ sung các trường hợp miễn, giảm, tạm dừng đóng kinh phí công đoàn không chỉ mang lại sự linh hoạt cho khu vực sản xuất, kinh doanh mà còn cho thấy nỗ lực của Nhà nước trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp vượt qua khó khăn kinh tế.

Luật Công đoàn 2024 với điểm nhấn tại Điều 30, là một bước đi đúng hướng trong bối cảnh nền kinh tế đang chịu nhiều sức ép. Ảnh minh hoạ

Điểm mới nổi bật tại Điều 30 của Luật Công đoàn 2024 có hiệu lực từ 1/7/2025, là quy định cho phép doanh nghiệp được miễn, giảm hoặc tạm dừng đóng kinh phí công đoàn trong các trường hợp cụ thể như giải thể, phá sản, gặp khó khăn do yếu tố kinh tế hoặc bất khả kháng, tạm dừng hoạt động sản xuất kinh doanh. Đây là một bước ngoặt trong chính sách công đoàn.

Ông Trần Văn Hậu, Giám đốc một doanh nghiệp sản xuất linh kiện điện tử tại Bắc Ninh đánh giá trong thời kỳ hậu Covid-19 và nay là biến động chi phí nguyên liệu, việc tạm dừng hoặc giảm đóng kinh phí công đoàn là “đường thở” quý báu.

Từ góc nhìn kinh tế vĩ mô, việc Nhà nước chủ động chia sẻ gánh nặng với khu vực tư nhân phản ánh sự thay đổi trong tư duy quản trị, hướng tới đồng hành và hỗ trợ thay vì áp đặt.

Quy định mới được đánh giá là mang tính thực tiễn cao khi đặt trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều bất ổn. Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs), đặc biệt là trong lĩnh vực chế biến, chế tạo đang chịu áp lực lớn về dòng tiền và chi phí vận hành. Việc Nhà nước chủ động điều chỉnh chính sách cho thấy sự lắng nghe tiếng nói từ thị trường.

Tuy nhiên, để chính sách đi vào cuộc sống, điều quan trọng không chỉ nằm ở nội dung luật, mà ở cách thức triển khai: từ khâu hướng dẫn, đánh giá, kiểm tra cho đến hỗ trợ kỹ thuật và cải cách thủ tục hành chính. Ảnh minh hoạ

TS. Nguyễn Thị Mai, chuyên gia chính sách lao động thuộc Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế – Xã hội nhận định điều khoản mới tại Điều 30 không chỉ thể hiện tính nhân văn mà còn phản ánh chuyển biến trong tư duy quản trị nhà nước, từ chỗ áp đặt sang hỗ trợ. Tuy nhiên, nếu không đi kèm cơ chế kiểm tra, giám sát rõ ràng thì nguy cơ lợi dụng chính sách là rất lớn.

Theo bà Mai, khái niệm “khó khăn do bất khả kháng” hay “không có khả năng đóng” cần được cụ thể hóa bằng tiêu chí đánh giá minh bạch. Tránh trường hợp doanh nghiệp vẫn duy trì hoạt động, thậm chí có lợi nhuận nhưng viện cớ khó khăn để xin tạm dừng đóng kinh phí công đoàn. Ngoài ra, việc “đóng bù” sau thời hạn 12 tháng cũng cần được giám sát để tránh việc kéo dài nợ đọng hoặc xóa nghĩa vụ một cách không minh bạch.

Một số doanh nghiệp cũng bày tỏ lo ngại về khâu triển khai chính sách, đặc biệt là thủ tục hành chính. Ông Lê Minh Đức, Tổng Giám đốc một công ty xây dựng dân dụng tại TP.HCM cho biết chính sách rất tích cực, nhưng nếu phải nộp cả đống hồ sơ, qua nhiều vòng xác nhận thì lại trở thành gánh nặng hành chính mới.

“Chúng tôi kiến nghị cần có cơ chế kê khai điện tử, xét duyệt nhanh, và có thể gia hạn thêm thời gian đóng bù nếu tình hình vẫn khó khăn”, ông Đức đề xuất.

Nếu các điều kiện trên được đáp ứng, Luật Công đoàn 2024 có thể trở thành một “bệ đỡ thực chất” cho doanh nghiệp trong lúc khó khăn. Ảnh minh hoạ

Điều đáng lưu ý trong quy định mới là việc cho phép tạm dừng đóng tối đa 12 tháng, nhưng sau đó vẫn phải đóng bù đầy đủ và đúng hạn (trước ngày cuối cùng của tháng tiếp theo khi kết thúc việc tạm dừng). Điều này nhằm đảm bảo rằng quyền lợi của người lao động không bị ảnh hưởng lâu dài và tránh tình trạng doanh nghiệp “né” nghĩa vụ.

Bình luận về vấn đề này, TS. Nguyễn Thị Mai phân tích quy định đóng bù mang tính cân bằng, không miễn hoàn toàn nghĩa vụ, nhưng tạo điều kiện tạm thời để doanh nghiệp xoay sở. Nếu sau 12 tháng, doanh nghiệp vẫn chưa ổn định họ vẫn phải đóng lại. Việc theo dõi việc này sẽ do liên đoàn lao động phối hợp cùng cơ quan quản lý địa phương thực hiện.

Tuy nhiên, TS. Nguyễn Thị Mai cũng nhấn mạnh rằng công tác thanh kiểm tra cần mềm mỏng nhưng không lỏng lẻo. “Cần đánh giá trên cơ sở số liệu tài chính, tình hình hoạt động thực tế để xác định đúng đối tượng được hỗ trợ. Bên cạnh đó, cũng cần có hình thức xử phạt nếu doanh nghiệp cố tình trốn tránh nghĩa vụ”, bài Mai nói.

Với việc sửa đổi Điều 30, Luật Công đoàn năm 2024 – có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 – đã chính thức mở ra một hướng tiếp cận mới đối với nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp trong việc đóng kinh phí công đoàn. Ảnh minh hoạ

Việc sửa đổi Điều 30 trong Luật Công đoàn năm 2024 thể hiện rõ định hướng Nhà nước trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp vượt qua khó khăn, đồng thời vẫn giữ vững nguyên tắc bảo vệ quyền lợi người lao động. Tuy nhiên, để chính sách đi vào cuộc sống, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các bên, từ việc hướng dẫn rõ ràng, thủ tục thuận tiện, cho đến giám sát hiệu quả và minh bạch.

Điều doanh nghiệp mong muốn không chỉ là “miễn” hay “giảm”, mà là một môi trường pháp lý linh hoạt, ổn định và hỗ trợ thực chất trong bối cảnh kinh tế ngày càng biến động. Nếu làm được điều đó, Luật Công đoàn 2024 sẽ không chỉ là công cụ pháp lý, mà còn là “đòn bẩy” phát triển hài hòa giữa doanh nghiệp và người lao động trong thời đại mới.

Sẽ giảm kinh phí công đoàn cho các doanh nghiệp gặp khó khăn từ 1/7/2025? Luật Công đoàn 2024 bổ sung quy định mới về các trường hợp doanh nghiệp được miễn, giảm, tạm dừng đóng kinh phí công đoàn. ...

Chi tiết 12 điểm mới của Luật Công đoàn (sửa đổi) năm 2024 Luật Công đoàn (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ XV gồm 6 chương, 37 Điều, tăng 4 điều so ...

Quyền lợi pháp lý của đoàn viên công đoàn theo Luật Công đoàn 2024 Luật Công đoàn 2024 đã quy định rõ ràng về quyền lợi và hỗ trợ pháp lý dành cho đoàn viên công đoàn.