An toàn lao động ngành Điện: Khi văn hóa an toàn được xây dựng từ hiện trường đến không gian số

Theo Công đoàn Điện lực Việt Nam, những năm gần đây, số vụ tai nạn lao động trong toàn Tập đoàn liên tục giảm, đặc biệt là các vụ tai nạn lao động chết người. Đây là kết quả của quá trình phối hợp chặt chẽ giữa chuyên môn và công đoàn các cấp trong triển khai đồng bộ nhiều giải pháp về ATVSLĐ, trong đó có nguyên tắc xuyên suốt: người lao động làm công việc gì thì được huấn luyện an toàn theo đúng công việc đó.

Lãnh đạo Công đoàn Điện lực Việt Nam thăm, kiểm tra hiện trường dự án. Ảnh: N.L

Huấn luyện an toàn gắn với công việc của người lao động

Thành quả này càng có ý nghĩa trong bối cảnh ngành Điện đang đối mặt với những yêu cầu phát triển ngày càng cao. Sản lượng điện tiêu thụ toàn hệ thống tăng mỗi năm. Hàng loạt nhà máy điện, trạm biến áp và các tuyến đường dây truyền tải trọng điểm, đặc biệt là hệ thống đường dây 500kV, liên tục được đầu tư và đưa vào vận hành nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Song song với đó, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu doanh nghiệp, triển khai cổ phần hóa tại một số đơn vị, đồng thời tăng tốc chuyển đổi số trên tất cả các lĩnh vực hoạt động để thích ứng với cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Cơ cấu nguồn điện cũng có nhiều thay đổi khi các nguồn năng lượng tái tạo. Việc ứng dụng công nghệ mới giúp năng suất lao động tăng mỗi năm nhưng đồng thời cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác bảo đảm ATVSLĐ.

Trong bối cảnh đó, vai trò của tổ chức Công đoàn ngày càng được khẳng định. Hằng năm, EVN và Công đoàn Điện lực Việt Nam phối hợp xây dựng kế hoạch thực hiện công tác ATVSLĐ; rà soát, hoàn thiện các quy trình, quy định quản lý an toàn từ cấp Tập đoàn đến các tổng công ty và đơn vị thành viên. Công đoàn cơ sở tăng cường kiểm tra hiện trường, tổ chức các lớp tập huấn cho cán bộ công đoàn và mạng lưới an toàn vệ sinh viên (ATVSV), góp phần nâng cao nhận thức và kỹ năng phòng ngừa rủi ro cho người lao động.

Điểm nhấn trong công tác này là việc triển khai hiệu quả nguyên tắc huấn luyện an toàn theo vị trí việc làm. Người lao động thực hiện công việc nào sẽ được đào tạo, huấn luyện chuyên sâu về các nguy cơ và biện pháp an toàn đối với chính công việc đó. Ngoài các khóa huấn luyện ATVSLĐ theo nhóm đối tượng, người lao động còn được đào tạo về an toàn điện, nghiệp vụ phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ và nhiều kỹ năng ứng phó với tình huống khẩn cấp.

Người lao động ngành Điện làm việc trong môi trường có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động. Ảnh: CĐ

Chuyển đổi số công tác an toàn: Từ sổ tay giấy đến nền tảng số

Các ATVSV tại cơ sở cũng đóng vai trò như “cánh tay nối dài” của Công đoàn trong việc kiểm tra, giám sát hiện trường. Hằng ngày, lực lượng này trực tiếp nhắc nhở, hướng dẫn người lao động thực hiện nghiêm các quy định về ATVSLĐ; theo dõi tâm lý, tình trạng sức khỏe trước giờ làm việc; kịp thời đề xuất giải pháp đối với những trường hợp có dấu hiệu không bảo đảm điều kiện làm việc an toàn.

Thông qua hoạt động của mạng lưới ATVSV, các yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại được nhận diện và đánh giá cụ thể. Từ đó, đơn vị xây dựng phương án thi công, biện pháp an toàn phù hợp với từng cấp độ rủi ro của công việc. Công tác rút kinh nghiệm từ các vụ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cũng được thực hiện thường xuyên nhằm ngăn ngừa tái diễn những sai sót tương tự.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, thực tế vẫn còn tồn tại một số nguy cơ tiềm ẩn. Một bộ phận người lao động vẫn có biểu hiện làm tắt, làm ẩu, bỏ qua một số thủ tục an toàn cần thiết trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Công tác giám sát hiện trường tại một số nơi còn thiếu chặt chẽ, dẫn đến những vi phạm quy trình kỹ thuật và quy định an toàn lao động.

Nhận diện rõ những thách thức này, Công đoàn Điện lực Việt Nam đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số vào công tác ATVSLĐ. Một trong những bước đi nổi bật là triển khai phần mềm quản lý mạng lưới ATVSV trên nền tảng SMIS - hệ thống quản lý an toàn của EVN.

Phần mềm được xây dựng theo hướng đồng bộ với hệ sinh thái chuyển đổi số của Tập đoàn, sử dụng cơ chế xác thực tập trung thông qua EVNID, kết nối trực tiếp với dữ liệu tổ chức, đơn vị sản xuất trong toàn ngành điện. Từ cấp tổ công đoàn đến Công đoàn Điện lực Việt Nam đều có thể khai thác, theo dõi và quản lý dữ liệu trên cùng một nền tảng.

Việc số hóa hoạt động của mạng lưới ATVSV đã tạo ra bước chuyển quan trọng trong quản lý an toàn. Hồ sơ ATVSV được điện tử hóa hoàn toàn; quá trình bầu cử, công nhận, quản lý nhiệm kỳ được thực hiện trực tuyến; hệ thống tự động nhắc lịch huấn luyện định kỳ, giúp nâng cao tính chính xác và giảm đáng kể khối lượng công việc hành chính.

Lãnh đạo Tổng LĐLĐ Việt Nam thăm, động viên cán bộ, kỹ sư, công nhân ngành Điện. Ảnh: Trường Sơn

Đặc biệt, “Sổ kiến nghị an toàn điện tử” đã thay thế phương thức ghi chép truyền thống. ATVSV có thể ghi nhận ngay các nguy cơ mất an toàn tại hiện trường, cập nhật hình ảnh minh chứng và gửi kiến nghị trực tiếp trên hệ thống. Các đơn vị liên quan nhận được thông báo tức thời, từ đó rút ngắn thời gian xử lý và khắc phục nguy cơ. Toàn bộ dữ liệu được lưu trữ tập trung, tạo điều kiện cho việc phân tích xu hướng mất an toàn, xây dựng giải pháp phòng ngừa hiệu quả hơn.

Tại Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT), nơi đang quản lý vận hành hơn 170 trạm biến áp 220kV, 500kV và trên 25.000km đường dây truyền tải, công tác ATVSLĐ luôn được đặt ở vị trí ưu tiên hàng đầu. Địa bàn rộng, địa hình phức tạp, nhiều tuyến đường dây đi qua vùng núi cao, vùng sâu, vùng xa và khu vực hải đảo khiến nguy cơ mất an toàn luôn hiện hữu.

Để cụ thể hóa phong trào “Xanh - Sạch - Đẹp, bảo đảm ATVSLĐ”, Công đoàn EVNNPT đã phát động nhiều phong trào thi đua như “Xây dựng Trạm - Đội - Đường dây kiểu mẫu, tiêu biểu”, “Quản lý Trạm - Đường dây giỏi”, “ATVSV giỏi”, “Lái xe giỏi, an toàn”… Tất cả đều được lượng hóa thành các tiêu chí đánh giá thi đua cụ thể, tạo động lực cho người lao động phấn đấu và lan tỏa văn hóa an toàn trong toàn đơn vị.

Theo đồng chí Đỗ Đức Hùng, Chủ tịch Công đoàn Điện lực Việt Nam, trong thời gian tới, tổ chức Công đoàn sẽ tiếp tục phối hợp với chuyên môn thống nhất mô hình tổ chức và hoạt động của mạng lưới ATVSV trong toàn EVN; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ công đoàn làm công tác ATVSLĐ; tham gia cải thiện điều kiện làm việc, phòng ngừa tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp cho người lao động.

Quan trọng hơn, mục tiêu xuyên suốt là xây dựng văn hóa an toàn lao động trở thành một phần trong văn hóa doanh nghiệp ngành điện. Khi mỗi người lao động ý thức được trách nhiệm bảo vệ bản thân và đồng nghiệp, khi công nghệ số được ứng dụng hiệu quả vào quản lý an toàn, và khi tổ chức công đoàn thực sự là điểm tựa của người lao động, công tác ATVSLĐ sẽ không chỉ dừng ở việc giảm tai nạn lao động mà còn trở thành động lực thúc đẩy năng suất, chất lượng và sự phát triển bền vững của ngành điện trong kỷ nguyên số.

Ngành Ngân hàng: Đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất và bảo đảm an toàn bền vững Chuyển hóa những khẩu hiệu hành động thành yêu cầu tự thân của mỗi đoàn viên, để đổi mới sáng tạo không còn là phong ...

Công nhân có nghĩa vụ gì về an toàn, vệ sinh lao động tại doanh nghiệp? Nhiều người lao động quan tâm đến quyền lợi về an toàn lao động nhưng lại chưa nắm rõ trách nhiệm của mình trong quá ...

Lao động tự do có được bảo đảm quyền an toàn lao động? Người lao động làm việc tự do, không ký hợp đồng lao động vẫn có quyền được bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động ...