Lao động tự do có được bảo đảm quyền an toàn lao động?
Người lao động làm việc tự do, không ký hợp đồng lao động vẫn có quyền được bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động và tham gia bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện theo quy định của pháp luật.
Anh X, công nhân ở TP. Đà Nẵng hỏi: Tôi làm nghề bốc vác thuê, công việc không ký hợp đồng lao động với doanh nghiệp. Tôi muốn hỏi người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động có được pháp luật bảo vệ về an toàn, vệ sinh lao động hay không?
 |
| Ảnh minh họa: AI. |
Trao đổi về vấn đề này, Thạc sĩ, luật sư Phạm Thị Bích Hảo (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho biết, hiện nay lực lượng lao động tự do, lao động làm việc không theo hợp đồng lao động chiếm số lượng lớn trong nhiều lĩnh vực. Đây là nhóm lao động có nguy cơ gặp tai nạn lao động nhưng lại thường thiếu điều kiện bảo đảm an toàn, thiếu thông tin pháp lý cũng như ít có cơ hội tiếp cận các chính sách bảo vệ về lao động.
Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015 đã quy định khá cụ thể quyền và nghĩa vụ về an toàn, vệ sinh lao động đối với người lao động, trong đó có cả người làm việc không theo hợp đồng lao động.
Cụ thể, theo luật sư Hảo, người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động có quyền được làm việc trong điều kiện bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động. Đồng thời, Nhà nước, xã hội và gia đình có trách nhiệm tạo điều kiện để người lao động được làm việc trong môi trường an toàn.
Bên cạnh đó, người lao động còn có quyền được tiếp nhận thông tin, được tuyên truyền, giáo dục về công tác an toàn, vệ sinh lao động. Đối với những công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động, người lao động phải được huấn luyện an toàn lao động trước khi thực hiện công việc theo quy định của pháp luật.
Theo luật sư Hảo, việc huấn luyện, phổ biến kiến thức về an toàn lao động có ý nghĩa rất quan trọng đối với lao động tự do bởi nhiều trường hợp tai nạn xảy ra do người lao động thiếu kỹ năng xử lý tình huống, chưa được hướng dẫn đầy đủ về quy trình làm việc an toàn hoặc chưa nhận diện hết các nguy cơ trong quá trình lao động.
Luật cũng quy định người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động được tham gia bảo hiểm tai nạn lao động theo hình thức tự nguyện do Chính phủ quy định. Đây được xem là một cơ chế nhằm hỗ trợ người lao động tự do có thêm điểm tựa tài chính nếu không may xảy ra tai nạn trong quá trình lao động, đặc biệt đối với những trường hợp bị suy giảm khả năng lao động hoặc phải điều trị trong thời gian dài.
Theo luật sư, căn cứ điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng ngân sách nhà nước trong từng thời kỳ, Chính phủ sẽ quy định cụ thể việc hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện cho người lao động.
Ngoài ra, khi quyền và lợi ích hợp pháp bị ảnh hưởng, người lao động có quyền khiếu nại, tố cáo hoặc khởi kiện theo quy định của pháp luật để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Luật sư cho rằng, dù làm việc theo hình thức tự do hay không có hợp đồng lao động, người lao động vẫn cần chủ động tìm hiểu các quy định về an toàn, vệ sinh lao động, trang bị kỹ năng phòng ngừa rủi ro và nâng cao ý thức tự bảo vệ bản thân trong quá trình làm việc. Bên cạnh đó, việc cân nhắc tham gia các hình thức bảo hiểm phù hợp cũng là giải pháp cần thiết nhằm giảm bớt khó khăn về tài chính nếu không may xảy ra tai nạn lao động.
| Điều 6. Quyền và nghĩa vụ về an toàn, vệ sinh lao động của người lao động 3. Người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động có quyền sau đây: a) Được làm việc trong điều kiện an toàn, vệ sinh lao động; được Nhà nước, xã hội và gia đình tạo điều kiện để làm việc trong môi trường an toàn, vệ sinh lao động; b) Tiếp nhận thông tin, tuyên truyền, giáo dục về công tác an toàn, vệ sinh lao động; được huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động khi làm các công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động; c) Tham gia và hưởng bảo hiểm tai nạn lao động theo hình thức tự nguyện do Chính phủ quy định. Căn cứ vào điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, khả năng ngân sách nhà nước trong từng thời kỳ, Chính phủ quy định chi tiết về việc hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm tai nạn lao động theo hình thức tự nguyện; d) Khiếu nại, tố cáo hoặc khởi kiện theo quy định của pháp luật. |
Đọc nhiều
Liên quan
Tin mới hơn
Công ty thường xuyên trả lương chậm, người lao động nghỉ việc ngay có đúng luật?
Việc doanh nghiệp thường xuyên trả lương không đúng thời hạn không chỉ ảnh hưởng đến đời sống người lao động mà còn là hành vi vi phạm pháp luật lao động. Trong trường hợp này, người lao động có được quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng mà không cần báo trước hay không là vấn đề được nhiều người quan tâm.
Nghỉ quá thời gian xin phép, công ty có quyền không nhận người lao động trở lại làm việc?
Không ít người lao động vì hoàn cảnh gia đình đột xuất phải xin nghỉ không lương hoặc nghỉ thêm ngoài thời gian đã đăng ký với doanh nghiệp. Tuy nhiên, nhiều người băn khoăn liệu việc nghỉ quá thời gian xin phép có khiến mình bị xem là vi phạm kỷ luật lao động và bị chấm dứt hợp đồng hay không.
Doanh nghiệp chưa có công đoàn cơ sở đóng kinh phí công đoàn thế nào?
Từ ngày 16.5.2026, doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức sử dụng lao động thuộc diện theo quy định của pháp luật, dù chưa thành lập công đoàn cơ sở vẫn phải đóng kinh phí công đoàn với mức 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Trường hợp chậm đóng hoặc không đóng có thể bị truy đóng và xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật.
Tin tức khác
Công nhân có nghĩa vụ gì về an toàn, vệ sinh lao động tại doanh nghiệp?
Nhiều người lao động quan tâm đến quyền lợi về an toàn lao động nhưng lại chưa nắm rõ trách nhiệm của mình trong quá trình làm việc. Pháp luật hiện hành đã quy định cụ thể nghĩa vụ của người lao động trong việc chấp hành các quy định về an toàn, vệ sinh lao động tại nơi làm việc.
Hợp đồng lao động hết hạn khi đang mang thai, doanh nghiệp có được chấm dứt hợp đồng?
Nhiều lao động nữ lo lắng việc mang thai hoặc nghỉ thai sản sẽ ảnh hưởng đến cơ hội tiếp tục làm việc khi hợp đồng lao động hết hạn. Theo quy định của pháp luật hiện hành, doanh nghiệp không được chấm dứt hợp đồng vì lý do mang thai, nhưng vẫn có những quy định riêng đối với hợp đồng lao động xác định thời hạn.
Công nhân cần làm gì khi tranh chấp lao động với doanh nghiệp?
Khi xảy ra tranh chấp lao động, nhiều người lao động không biết có thể yêu cầu cơ quan nào đứng ra giải quyết ngoài tòa án. Một trong những cơ chế được pháp luật quy định hiện nay là giải quyết tranh chấp lao động cá nhân thông qua Hội đồng trọng tài lao động với trình tự, thời hạn cụ thể.
Hợp đồng lao động cần có những nội dung gì để bảo đảm quyền lợi người lao động?
Hợp đồng lao động là căn cứ pháp lý quan trọng bảo vệ quyền và lợi ích của người lao động trong suốt quá trình làm việc. Tuy nhiên, không ít lao động trẻ khi mới đi làm vẫn chưa hiểu rõ hợp đồng lao động cần có những nội dung gì và phụ lục hợp đồng có giá trị pháp lý ra sao.
Hết hạn hợp đồng nhưng vẫn tiếp tục làm việc, quyền lợi người lao động được tính thế nào?
Hợp đồng lao động hết hạn nhưng người lao động vẫn tiếp tục đi làm là tình huống khá phổ biến tại nhiều doanh nghiệp hiện nay. Trong trường hợp chưa ký hợp đồng mới, quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động sẽ được xác định ra sao là vấn đề được nhiều công nhân quan tâm.
Người lao động có được từ chối công việc nguy hiểm đe dọa tính mạng?
Thực tế hiện nay, nhiều lao động làm việc trong lĩnh vực khai thác khoáng sản, xây dựng hay hóa chất phải đối mặt với nguy cơ mất an toàn lao động. Khi nhận thấy công việc có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng, người lao động hoàn toàn có quyền lên tiếng và từ chối làm việc theo quy định pháp luật.