Chính sách hỗ trợ nuôi dạy con cho công nhân cần được xem là ưu tiên hàng đầu

Trong bối cảnh đời sống công nhân tại các khu công nghiệp (KCN), khu chế xuất (KCX) còn nhiều khó khăn, việc chăm sóc và nuôi dạy con đang trở thành vấn đề cấp thiết.

Lần đầu tiên, tổ chức Công đoàn Việt Nam đã triển khai một đề án riêng nhằm giải quyết thực trạng này, với mục tiêu cải thiện đời sống của công nhân và nâng cao chất lượng giáo dục mầm non cho con em họ.

Góp ý đề án hỗ trợ công nhân chăm sóc và nuôi dạy con tại các KCN là một trong các nội dung được trao đổi tại Hội nghị Đoàn Chủ tịch lần thứ 8 (ngày 5-6/12/2024). Ảnh: Thảo Vân

Đáp ứng nhu cầu bức xúc của thực tiễn

Trong giai đoạn 2014-2024, các KCN, KCX đã phát triển mạnh mẽ tại hầu khắp các tỉnh, thành trên cả nước. Tính đến cuối năm 2023, Việt Nam có 431 KCN được thành lập, tạo việc làm cho khoảng 4,16 triệu lao động trực tiếp, tuy nhiên, đi kèm với sự phát triển là những thách thức lớn.

Đặc điểm của lực lượng lao động tại các KCN, KCX chủ yếu là công nhân trẻ, nhập cư, thu nhập thấp, sống trong các khu trọ chật hẹp, thiếu điều kiện tiếp cận với các cơ sở giáo dục mầm non chất lượng. Nhiều công nhân phải gửi con tại các nhóm trẻ tư nhân tự phát, thiếu kiểm soát về chất lượng, dẫn đến nguy cơ trẻ bị bạo hành hoặc xâm hại gia tăng.

Tại hội thảo lấy ý kiến cho dự thảo Đề án “Hỗ trợ công nhân lao động tại các KCN, KCX trong việc chăm sóc, nuôi dạy con” do Ban Nữ công - Tổng LĐLĐ Việt Nam tổ chức hồi cuối tháng 11/2024, đồng chí Thái Thu Xương - Phó Chủ tịch Thường trực Tổng LĐLĐ Việt Nam, cho biết, trước khi Bộ luật Lao động 2019 được ban hành, chưa có ưu tiên cụ thể nào hướng đến trẻ em trong độ tuổi nhà trẻ, mẫu giáo là con công nhân tại các KCN.

Những năm gần đây, mạng lưới trường lớp mầm non đã được mở rộng, nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu như: độ bao phủ chưa toàn diện của chính sách về trẻ em đến con công nhân, hệ quả của tình trạng công nhân lao động ít có điều kiện, thời gian ở bên chăm sóc con cái; công tác xây dựng gia đình, phòng chống bạo lực gia đình với trẻ em; kỹ năng chăm sóc, nuôi dạy trẻ và bảo vệ trẻ em trong các môi trường tương tác (bao gồm cả môi trường mạng)…

Tại nơi có đông công nhân lao đông nhất nhì cả nước, đồng chí Nguyễn Thị Kim Loan - Chủ tịch LĐLĐ Bình Dương, cho biết những khó khăn này đang ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống công nhân và sự phát triển toàn diện của trẻ. “Đề án này thực sự đáp ứng được yêu cầu bức xúc của thực tiễn, đặc biệt trong việc đảm bảo điều kiện trông giữ trẻ cho con em công nhân”.

Đồng chí Nguyễn Ngọc Ân - Chủ tịch Công đoàn Giáo dục Việt Nam cho rằng, một trong những thách thức lớn là nhiều công nhân không có đủ kỹ năng chăm sóc con nhỏ, trong khi thời gian làm việc tại doanh nghiệp thường kéo dài và áp lực. Ảnh: Thảo Vân

Thực tế, nhiều gia đình công nhân phải gửi con vào các cơ sở tư nhân không bảo đảm chất lượng, dẫn đến nguy cơ bạo hành, xâm hại trẻ gia tăng. Đồng chí Nguyễn Ngọc Ân, Chủ tịch Công đoàn Giáo dục Việt Nam, cho rằng một trong những thách thức lớn là nhiều công nhân không có đủ kỹ năng chăm sóc con nhỏ, trong khi thời gian làm việc tại doanh nghiệp thường kéo dài và áp lực.

“Công đoàn cần đóng vai trò hỗ trợ, không chỉ về mặt kỹ năng mà còn về vật chất để giúp các bà mẹ công nhân chăm sóc con tốt hơn. Ví dụ, Quyết định 1411/QĐ-TLĐ ngày 1/8/2024 đã quy định hỗ trợ kinh phí cho công nhân nuôi con, đây là cơ sở quan trọng để triển khai các hoạt động hỗ trợ cụ thể”, Chủ tịch Công đoàn Giáo dục Việt Nam nhận định.

Bên cạnh đó, đồng chí Nguyễn Ngọc Ân nhấn mạnh tầm quan trọng của việc can thiệp chính sách ở cấp địa phương để đảm bảo các điều kiện tốt nhất cho việc trông trẻ; đồng thời, cho rằng vai trò của công đoàn cơ sở cần được phát huy mạnh mẽ hơn nữa.

Từ những thực tiễn nêu trên, cần thiết có một đề án riêng để hỗ trợ công nhân lao động trong các khu công nghiệp chăm sóc, nuôi dạy con, với mục tiêu cải thiện điều kiện chăm sóc, nuôi dạy con của công nhân, lao động; giải quyết một số bất cập đối với công nhân lao động trong việc chăm sóc, nuôi dạy con hiện nay.

Bà mẹ công nhân ru con ngủ ngoài sân xóm trọ, trong ngày Hà Nội “nóng như đổ lửa”

Chính sách nuôi dạy con của công nhân cần được ưu tiên hàng đầu

Góp ý đề án hỗ trợ công nhân chăm sóc và nuôi dạy con tại các KCN, tại Hội nghị Đoàn Chủ tịch lần thứ 8 (ngày 5-6/12/2024), đồng chí Nguyễn Đình Khang - Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam Khang nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc xây dựng và đề xuất các chính sách phù hợp, hiệu quả.

"Chính sách nuôi dạy con của công nhân phải được xem là ưu tiên hàng đầu. Điều quan trọng nhất là chúng ta phải đề xuất được các chính sách khả thi. Ở cấp trung ương, cần kiến nghị Chính phủ ban hành những quy định riêng biệt nhằm hỗ trợ con em công nhân một cách hiệu quả; ở địa phương, Hội đồng Nhân dân cần được thuyết phục để biểu quyết thông qua các chính sách đặc thù dành riêng cho KCN,” đồng chí Nguyễn Đình Khang nhấn mạnh.

Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam cũng chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong thời gian công tác tại Hà Nam, đã tổ chức đưa các thành viên Thường vụ Tỉnh ủy đi khảo sát các nhà trẻ trong KCN. Qua những chuyến khảo sát này, lãnh đạo địa phương đã có góc nhìn trực quan hơn về nhu cầu thực tế và sự cấp thiết của việc hỗ trợ công nhân trong việc nuôi dạy con cái.

“Chỉ khi các chính sách được xây dựng dựa trên thực tế, có sự tính toán cụ thể cho từng KCN, thì việc triển khai mới đạt được hiệu quả như mong muốn. Và vai trò của công đoàn là phải đi đầu trong việc kết nối các nguồn lực, đảm bảo tính thực tiễn và hiệu quả khi triển khai các giải pháp". Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam đồng thời yêu cầu đưa nội dung giám sát vào đề án, và thực hiện việc giám sát triển khai chính sách tại các địa phương và trên phạm vi toàn quốc.

Đồng tình với chỉ đạo trên, đồng chí Phan Thị Thuý Linh - Chủ tịch LĐLĐ TP Đà Nẵng đề xuất, mỗi tỉnh, thành phố cần xây dựng các mô hình hỗ trợ phù hợp với đặc thù địa phương, đồng thời tham mưu cho chính quyền ban hành chính sách riêng dành cho người lao động tại các KCN.

"Chính sách này không chỉ giúp giải quyết vấn đề chăm sóc, nuôi dạy con công nhân mà còn tạo động lực để các doanh nghiệp và tổ chức công đoàn phối hợp tốt hơn trong việc nâng cao đời sống người lao động”, đồng chí Linh chia sẻ.

Với sự quyết tâm từ các cấp công đoàn, đề án hứa hẹn mang lại những thay đổi tích cực, giúp công nhân lao động yên tâm làm việc và đảm bảo sự phát triển toàn diện cho thế hệ tương lai, như chia sẻ của đồng chí Đỗ Hồng Vân, Trưởng Ban Nữ công - Tổng LĐLĐ Việt Nam: “Chăm sóc, giáo dục, bảo vệ trẻ em và quan tâm toàn diện đến gia đình công nhân là nhiệm vụ quan trọng của công đoàn. Đề án này là một phần trong giải pháp lâu dài để cải thiện đời sống của người lao động.”

Video: Đồng chí Đỗ Hồng Vân, Trưởng Ban Nữ công - Tổng LĐLĐ Việt Nam chia sẻ những nét chính của đề án.

Người lao công quyết tâm bám nghề để nuôi con ăn học tử tế Anh Nguyễn Ngọc Trung, đoàn viên Công đoàn Công ty CP Dịch vụ đô thị Bà Rịa (Bà Rịa - Vũng Tàu) là một lao ...

Giải pháp nào để con lao động di cư được sống cùng cha mẹ? Tiền lương thấp ảnh hưởng đến quyết định sinh con của 72% người lao động. Đó cũng là lý do 17,6% người lao động di ...

Sống xa cha mẹ, con công nhân dễ sống khép kín, thiếu tự tin Có đến 30,2% trẻ em từ độ tuổi 0 đến dưới 16 là con của công nhân đang phải sống xa cha mẹ. Điều này ...