Công đoàn phải thích ứng với thế giới thay đổi nhanh và phù hợp với nguyện vọng NLĐ

Sáng ngày 19/8, Hội thảo "Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về hoạt động công đoàn trong bối cảnh hội nhập" do Tổng LĐLĐ Việt Nam tổ chức đã diễn ra bằng hình thức trực tiếp tại Hà Nội và trực tuyến kết nối các điểm cầu của các chuyên gia, lãnh đạo trung tâm công đoàn ở một số quốc gia trên thế giới.

Đồng chí Trần Thanh Hải - Phó Chủ tịch Thường trực Tổng LĐLĐ Việt Nam và Ông Patuan Samosir - Trưởng Ban Tổ chức và Dự án của Tổng Công đoàn Quốc tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương (ITUC-AP) đồng chủ trì Hội thảo.

Đồng chí Trần Thanh Hải - Phó Chủ tịch Thường trực Tổng LĐLĐ Việt Nam và ông Patuan Samosir - Trưởng Ban Tổ chức và Dự án của TITUC-AP đồng chủ trì Hội thảo "Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về hoạt động công đoàn trong bối cảnh hội nhập". Ảnh: TUYẾT VY

Tham dự Hội thảo có các chuyên gia của Văn phòng Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Văn phòng ILO tại Việt Nam, lãnh đạo của các trung tâm công đoàn quốc gia: Đại hội Công đoàn Singapore (NTUC), Liên hiệp Công đoàn Hàn Quốc (FKTU), Liên hiệp Công đoàn Thịnh vượng Indonesia (KSBSI) và Tổng Công đoàn Thụy Điển (LO Thụy Điển), cùng 50 đại biểu là lãnh đạo, cán bộ các ban, đơn vị trực thuộc Tổng Liên đoàn, một số Công đoàn ngành Trung ương và tương đương và LĐLĐ tỉnh, thành phố.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Chủ tịch Thường trực Tổng LĐLĐ Việt Nam cho biết, hiện nay, các cấp Công đoàn Việt Nam đang tập trung chuẩn bị các công việc để triển khai tổ chức đại hội công đoàn các cấp, tiến tới Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIII (nhiệm kỳ 2023 - 2028), quyết định phương hướng, mục tiêu, chỉ tiêu hoạt động của Công đoàn Việt Nam trong 5 năm tới.

Hội thảo là diễn đàn quan trọng để cán bộ công đoàn các cấp nhận diện đầy đủ hơn về tình hình phong trào công nhân, công đoàn trong khu vực, kinh nghiệm quốc tế liên quan đến quy định pháp luật về quyền lao động, quyền Công đoàn trong một số lĩnh vực cụ thể như: Quyền đại diện đối thoại, thương lượng tại doanh nghiệp; vai trò đoàn viên đối với hoạt động công đoàn; sự hình thành trung tâm công đoàn quốc gia mới; những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện và thực tiễn triển khai hoạt động công đoàn, phát triển đoàn viên. Đây là nguồn tham khảo hữu ích, có ý nghĩa giúp Công đoàn Việt Nam nghiên cứu nhằm tăng cường vai trò đại diện, bảo vệ tốt hơn nữa quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động (NLĐ).

Đồng chí Trần Thanh Hải - Phó Chủ tịch Thường trực Tổng LĐLĐ Việt Nam điều hành phần thảo luận. Ảnh: TUYẾT VY

Tại Hội thảo, các đại biểu đã được nghe chia sẻ thông tin về phong trào công đoàn khu vực châu Á - Thái Bình Dương và những vấn đề lớn đặt ra trong giai đoạn hiện nay; điển hình về hoạt động công đoàn ở một số quốc gia có nhiều hơn 01 tổ chức Công đoàn; quy định pháp luật về thành lập tổ chức và hoạt động công đoàn ở Singapore - sự ra đời và hoạt động của các tổ chức Công đoàn không trực thuộc Đại hội Công đoàn Singapore; quy định pháp luật về hoạt động công đoàn, cơ chế giải quyết tranh chấp trong hoạt động (về đoàn viên, cơ sở, quyền đại diện thương lượng tập thể…), cơ chế phối hợp giữa các trung tâm công đoàn và kinh nghiệm thực hiện các Công ước cơ bản về tiêu chuẩn lao động quốc tế ở Indonesia, Hàn Quốc và Thụy Điển.

Ông Patuan Samosir - Trưởng Ban Tổ chức và Dự án của ITUC-AP cho biết, phong trào công đoàn khu vực châu Á - Thái Bình Dương nói riêng và phong trào công đoàn trên thế giới nói chung đang phải đối mặt với những thách thức toàn cầu về biến đổi khí hậu, nhu cầu và đòi hỏi về chuyển dịch xanh, bao trùm và công bằng; vấn đề bất bình đẳng gia tăng; những rủi ro trong thời đại công nghệ kỹ thuật số, gây ra sự phân tán trong công việc, phá vỡ quan hệ việc làm và sự bất ổn đối với NLĐ.

Khu vực châu Á - Thái Bình Dương vẫn là khu vực có tỉ lệ lao động trong tình trạng bấp bênh và làm việc trong khu vực phi chính thức cao (với 1,3 tỉ lao động phi chính thức trong tổng số 2 tỉ lao động phi chính thức trên toàn thế giới).

Khi các nền kinh tế mới nổi trong khu vực đã tăng trưởng với mức hơn 5%/năm trong thập kỷ vừa qua thì tỉ trọng thu nhập lao động lại giảm. Điều này cho thấy lợi ích của tăng trưởng kinh tế vẫn chủ yếu tập trung trong tay các nhà đầu tư và người sử dụng lao động.

Các đại biểu tham dự Hội thảo "Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về hoạt động công đoàn trong bối cảnh hội nhập" tại Hà Nội. Ảnh: TUYẾT VY

Hoạt động công đoàn trong khu vực ngày càng trở nên khó khăn hơn khi NLĐ và các tổ chức Công đoàn ở một số quốc gia (như Campuchia và Phillippines) có nguy cơ bị tấn công và đe dọa. Đối thoại xã hội ở khu vực vẫn còn yếu. Ở một số quốc gia, các pháp luật về lao động được thông qua mà không có sự tham vấn với tổ chức Công đoàn.

Số lượng đoàn viên liên tục giảm (phần lớn quốc gia ghi nhận tỉ lệ đoàn viên ở mức khoảng 10% hoặc thấp hơn). Công đoàn khu vực cần tiếp tục phát triển đoàn viên, phát huy tinh thần đoàn kết trong khu vực để đấu tranh tập thể vì quyền của NLĐ.

Tuy nhiên, vẫn có những yếu tố thuận lợi như tinh thần đoàn kết, các công cụ pháp lý quốc tế như các Tiêu chuẩn lao động quốc tế, Tuyên bố thế kỷ của ILO, các Mục tiêu Phát triển bền vững của Liên Hợp quốc. Công đoàn khu vực ngày càng tham gia sâu rộng tại các diễn đàn quốc tế, khu vực và liên khu vực tạo điều kiện để tham vấn, xây dựng các chính sách tạo việc làm bền vững và cuộc sống tốt đẹp hơn cho NLĐ.

Đại biểu Jonathan Tan - Ban Pháp luật, Đại hội Công đoàn Singapore (NTUC) chia sẻ: "NTUC là trung tâm công đoàn quốc gia duy nhất đại diện cho hơn 900.000 đoàn viên trong các ngành nghề, gồm 58 công đoàn thành viên. Các công đoàn ở Singapore có quyền tự do liên kết, không bắt buộc gia nhập NTUC. Có 4 tổ chức Công đoàn không trực thuộc NTUC. NTUC mang đến lợi ích cho đoàn viên trong mọi lĩnh vực, không chỉ bảo vệ quyền lợi của họ tại nơi làm việc, phát triển kỹ năng, kiến thức để phát triển nghề nghiệp, bố trí công việc tốt mà còn cung cấp các dịch vụ với nhiều đặc quyền khác. Trong số các công đoàn thành viên của NTUC, có nhiều công đoàn các tập đoàn lớn. NTUC điều phối và cung cấp các lợi ích, phúc lợi bổ sung cho đoàn viên thông qua các doanh nghiệp xã hội".

Singapore có khung khổ pháp lý khá chặt chẽ với nhiều luật điều chỉnh về lao động và công đoàn. Cơ quan Đăng ký hoạt động Công đoàn đảm bảo việc quản lý các tổ chức Công đoàn ở Singapore thông qua Luật Công đoàn, các điều luật liên quan và các nỗ lực cam kết khác. Các luật quy định rất cụ thể về giải quyết tranh chấp lao động và gần như các tranh chấp lao động được giải quyết không dẫn đến đình công.

Về thành lập tổ chức Công đoàn, Luật Công đoàn quy định Công đoàn có thể do NLĐ hoặc người sử dụng lao động thành lập theo trình tự, thủ tục đăng ký cụ thể. Hiện không có sự hạn chế nào đối với việc đăng ký hoạt động công đoàn ở Singapore cũng như không có sự hạn chế nào với việc chỉ được gia nhập NTUC. Tuy nhiên, Cơ quan Đăng ký có quyền từ chối việc đăng ký của một tổ chức Công đoàn với những trường hợp cụ thể được nêu trong khoản 14 của Luật Công đoàn: khi Công đoàn có nguy cơ bị lợi dụng vì những mục đích bất hợp pháp hoặc mục đích không thống nhất với mục tiêu, quy định của tổ chức; khi Công đoàn là một hiệp hội hoặc tập hợp của những NLĐ trong một ngành, nghề cụ thể, mà Công đoàn lại có khả năng bị lợi dụng, đi ngược lại những lợi ích của NLĐ trong ngành, nghề cụ thể đó; khi Công đoàn là một hiệp hội hoặc tập hợp của những NLĐ trong một ngành, nghề cụ thể mà trước đó đã có một tổ chức Công đoàn được đăng ký trong ngành, nghề đó.

Các đại biểu tham dự Hội thảo đã thảo luận, đưa ra nhiều ý kiến làm rõ về: Điều kiện, thủ tục thành lập một tổ chức Công đoàn tại doanh nghiệp theo quy định pháp luật quốc gia mình; quyền đại diện thương lượng tập thể, kí kết thỏa ước lao động tập thể khi có nhiều tổ chức Công đoàn tại một đơn vị, quyền đại diện tham gia các cơ chế ba bên khác; cơ cấu tổ chức theo mô hình công đoàn ngành nghề và các văn phòng tại địa phương; các quy định pháp luật điều chỉnh hoạt động của Công đoàn; các vấn đề về đoàn phí; công tác phát triển đoàn viên trong bối cảnh có nhiều biến động và xuất hiện nhiều loại hình việc làm mới cũng như quyền gia nhập công đoàn của NLĐ là người nước ngoài.

Các ý kiến tại Hội thảo cho rằng, trong bối cảnh đang thay đổi rất nhanh, tổ chức Công đoàn nếu không thể hiện sự thay đổi, thích ứng và phù hợp của mình thì khó tập hợp đoàn viên, NLĐ. Đẩy mạnh đổi mới, tăng cường sức mạnh nội bộ tổ chức là nội dung hết sức quan trọng của các Công đoàn để duy trì tính phù hợp của mình. Công đoàn phải tiếp cận, lắng nghe nguyện vọng của họ, đối chiếu lại việc mình làm đã đáp ứng được chưa. Công đoàn phải đối thoại với đoàn viên để hiểu đoàn viên của mình muốn gì.

Cái điếu cày không bao giờ là cán cân công lý Sự việc hai nhóm thanh niên xảy ra xô xát trong quán cà phê ở Hòa Bình gây sốt. Đáng nói, sự vụ tưởng chừng ...

Một Pháp lệnh cần được báo giới và cả xã hội quan tâm Sáng nay 18/8, 100% ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) có mặt đã thông qua Pháp lệnh Xử phạt vi phạm hành ...

Cúng dường ở chùa Ba Vàng: Rút kinh nghiệm thôi chưa đủ! Mấy ngày qua nhân dịp lễ Vu Lan (rằm tháng bảy Âm lịch) hình ảnh cúng dường ở chùa Ba Vàng (TP.Uông Bí, tỉnh Quảng ...

…