Đề xuất thêm nhiều chế độ thai sản với lao động nữ sinh con thứ hai

Cân nhắc quy định tăng thời gian nghỉ thai sản lên 7 tháng

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn TP Hải Phòng) băn khoăn với quy định tăng thời gian nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai, phụ nữ được nghỉ thêm 1 tháng, tức 7 tháng.

Theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, đây là quy định sẽ nhận được sự đồng tình của khá nhiều những người đã, đang và sẽ làm mẹ. Tuy nhiên, theo bà, cần được cân nhắc kỹ lưỡng.

Khi kéo dài thời gian nghỉ thai sản đối với lao động nữ, doanh nghiệp sẽ có xu hướng e ngại tuyển hoặc bố trí lao động nữ vào các vị trí quan trọng do lo ngại gián đoạn công việc và chi phí phát sinh.

"Quy định này có thể vô tình trở thành rào cản đối với lao động nữ và làm gia tăng nguy cơ phân biệt đối xử về giới trong tuyển dụng và sử dụng lao động nữ”, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nhìn nhận.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga. Ảnh: Phạm Thắng

Bên cạnh đó, theo nữ đại biểu, đối với nhóm phụ nữ hiện nay có xu hướng coi trọng sự nghiệp, đặc biệt là nhóm lao động trẻ, lao động chất lượng cao, chính sách tăng thời gian nghỉ thai sản có thể tạo tâm lý e ngại sinh con thứ hai. Do sự lo lắng rằng việc vắng mặt dài hơn sẽ ảnh hưởng đến cơ hội thăng tiến, đánh giá hiệu quả công việc hoặc vị trí trong cơ quan, doanh nghiệp.

Theo đại biểu Nga, nên có quy định mở, có sự phân biệt giữa các nhóm nghề, ngành, khu vực trước khi áp dụng. Đồng thời, cần song song bổ sung các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp, giảm chi phí sử dụng lao động nữ, cũng như có chính sách bảo đảm cơ hội thăng tiến bình đẳng cho phụ nữ sau khi nghỉ thai sản.

Mặt khác, thay vì chỉ tập trung kéo dài thời gian nghỉ thai sản cho phụ nữ, cần mở rộng các chính sách hỗ trợ thực chất hơn để giảm gánh nặng cho phụ nữ trong việc sinh con và chăm sóc con. Trong đó, cần phát triển hệ thống nhà trẻ, cơ sở trông giữ trẻ từ 6 tháng tuổi, tạo điều kiện để phụ nữ quay trở lại công việc sớm hơn nếu họ có nhu cầu.

Cùng với đó, cần thay đổi tư duy trong xây dựng chính sách, nên quy định vợ hoặc chồng đều có thể nghỉ dài ngày để chăm sóc con mới sinh, thay vì chỉ quy định phụ nữ nghỉ dài như hiện nay. Có thể xem xét cơ chế linh hoạt, trong đó tổng thời gian nghỉ của cả hai vợ chồng không quá 7 hoặc 8 tháng, tùy gia đình lựa chọn phân bổ.

Giảm thuế thu nhập cá nhân cho vợ chồng sinh đủ 2 con

Về chính sách duy trì mức sinh thay thế trong Dự thảo Luật Dân số, dự thảo đề xuất các biện pháp khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ hai con, trong đó có hỗ trợ tài chính dành cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi.

Thảo luận về nội dung này, đại biểu Tô Văn Tám (đoàn Quảng Ngãi) cho biết dự thảo quy định chỉ phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi mới được hưởng hỗ trợ tài chính, và ông đề nghị làm rõ cơ sở khoa học cũng như thực tiễn của quy định trên.

Đại biểu Quốc hội Tô Văn Tám. (Ảnh: Media Quốc hội).

Theo đại biểu, mục tiêu của chính sách là khuyến khích sinh con trong độ tuổi sinh đẻ nhằm đảm bảo chất lượng dân số và nguồn nhân lực cho tương lai, song ông đánh giá quy định hiện tại chưa hợp lý và thiếu công bằng vì tạo ra sự phân biệt đối xử giữa phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi và sau 35 tuổi.

Đại biểu đề xuất cần hệ thống lại quy định để đảm bảo tính đồng bộ, công bằng, có thể mở rộng hỗ trợ cho tất cả phụ nữ sinh đủ 2 con mà không giới hạn độ tuổi, đồng thời bổ sung các chính sách bảo vệ sức khỏe bà mẹ và trẻ em. Ông cũng kiến nghị quy định trong luật nguyên tắc hỗ trợ phụ nữ sinh đủ 2 con, nhưng giao quyền quyết định mức hỗ trợ cụ thể cho từng địa phương phù hợp với điều kiện thực tế.

Cùng quan tâm về việc duy trì mức sinh thay thế, đại biểu Nguyễn Hoàng Uyên (đoàn Tây Ninh) cho rằng việc triển khai các chính sách hỗ trợ về tài chính hay nhà ở còn gặp khó khăn do nguồn lực hạn chế, cân đối ngân sách ở nhiều địa phương.

Theo vị đại biểu đoàn Tây Ninh, các chính sách cũng chưa thực sự khuyến khích mạnh mẽ vai trò của nam giới trong chia sẻ, chăm sóc con cái, qua đó khuyến khích phụ nữ sinh đẻ. Để giải quyết các bất cập trên thực tế, đại biểu đề xuất cần bổ sung chính sách căn cơ, khả thi hơn, như hỗ trợ phát triển hệ thống trông giữ trẻ công lập và ngoài công lập đảm bảo chất lượng, nhằm giảm gánh nặng chăm sóc con nhỏ cho các gia đình, tạo điều kiện cho phụ nữ sớm quay trở lại thị trường lao động.

Những đề xuất mở rộng chính sách thai sản và hỗ trợ sinh đủ hai con trong dự thảo Luật Dân số (sửa đổi) đang thu hút sự quan tâm lớn, không chỉ vì tác động trực tiếp đến hàng triệu phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, mà còn bởi đây là một bước đi quan trọng trong chiến lược duy trì mức sinh thay thế, cân bằng dân số và ổn định nguồn nhân lực quốc gia.

Nếu các đề xuất được tiếp thu và cụ thể hóa trong Luật Dân số (sửa đổi), đây sẽ là bước chuyển quan trọng trong tư duy làm chính sách, từ khuyến khích sinh con trên giấy tờ sang tạo điều kiện thực chất để mỗi gia đình yên tâm, mỗi phụ nữ được bảo vệ và phát triển toàn diện, an tâm tham gia lao động, sản xuất.