Đơn vị sự nghiệp tự chủ cao được đề xuất tự quyết định số lượng viên chức

Bộ Nội vụ vừa hoàn thành việc lấy ý kiến đối với dự thảo Luật Viên chức (sửa đổi), trong đó có đề cập đến nội dung về những đề xuất nhằm đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; thu hút, sử dụng, trọng dụng nguồn nhân lực chất lượng cao trong đơn vị sự nghiệp công lập.

Bộ Nội vụ cho hay dự thảo Luật Viên chức (sửa đổi) tập trung rà soát, bổ sung chính sách theo hướng đơn vị sự nghiệp được chủ động trong công tác quản lý, sử dụng nguồn nhân lực, phù hợp với chủ trương mới của Bộ Chính trị và thực tiễn.

Mục tiêu là hình thành cơ chế linh hoạt trong tuyển dụng để đơn vị sự nghiệp công lập thu hút, bố trí, sử dụng, đãi ngộ, đào tạo, bồi dưỡng viên chức, người lao động, chuyên gia, nhà khoa học, phù hợp với nhu cầu nhân lực và điều kiện tài chính của đơn vị.

Các nội dung trong dự thảo cũng hướng đến mục tiêu cho phép đơn vị sự nghiệp vận hành như chủ thể kinh tế (đối với các đơn vị tự chủ); tạo cơ chế linh hoạt trong tuyển dụng, đánh giá, sử dụng phù hợp với mức độ tự chủ trên cơ sở bảo đảm nguyên tắc phục vụ cộng đồng; cơ chế quản trị đội ngũ linh hoạt theo hướng mở, thích ứng với mọi mô hình tổ chức; cơ chế đủ mở để mỗi đơn vị được “thiết kế riêng” cách quản lý, sử dụng, tuyển dụng đội ngũ của mình.

Trong đó, Bộ Nội vụ đề xuất thực hiện nguyên tắc phân cấp, phân quyền tương ứng với mức độ tự chủ của đơn vị sự nghiệp, bảo đảm quyền chủ động toàn diện về nhân sự gắn với trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp trong việc điều hành, quản lý nhân sự và nguồn lực khác.

Riêng các đơn vị sự nghiệp tự chủ ở mức độ cao được quyền quyết định về số lượng người làm việc; tăng mức độ tự chủ về tuyển dụng, sử dụng, quản lý, quy hoạch, bổ nhiệm cho người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập.

Đơn vị sự nghiệp công nói chung được lựa chọn các hình thức tuyển dụng viên chức phù hợp theo mức độ tự chủ, yêu cầu của vị trí việc làm và đặc thù của đơn vị.

Đơn vị sự nghiệp có thể ký hợp đồng trực tiếp đối với chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng phù hợp với lĩnh vực hoạt động của đơn vị, tạo điều kiện thuận lợi để đơn vị thu hút nhân sự chất lượng cao, có kinh nghiệm và chuyên môn sâu mà quy trình thi tuyển truyền thống có thể không đáp ứng được.

Ngoài ra, đơn vị cũng có thể tiếp nhận vào làm viên chức đối với người có kinh nghiệm đáp ứng ngay yêu cầu của vị trí việc làm đang làm việc tại khu vực ngoài công lập, giúp đơn vị bổ sung đội ngũ nhân sự có năng lực, sẵn sàng bắt tay vào công việc, tiết kiệm thời gian và chi phí đào tạo ban đầu.

Bên cạnh đó, Bộ đề xuất đơn vị sự nghiệp được chủ động xây dựng quy chế đánh giá, lương, thưởng, kỷ luật áp dụng riêng cho đơn vị, sát với đặc thù nhiệm vụ, mô hình tổ chức và mục tiêu của từng đơn vị. Từ đó, việc đánh giá trở nên công bằng, khách quan và hiệu quả hơn, thúc đẩy viên chức phát huy tối đa năng lực.

Đề xuất cho phép các đơn vị sự nghiệp tự chủ cao được toàn quyền quyết định về số lượng và cơ chế quản lý viên chức phản ánh xu hướng cải cách mạnh mẽ trong quản trị công. Nếu được thông qua, chính sách này không chỉ mở rộng “cánh cửa” để thu hút nhân tài mà còn tạo ra động lực cạnh tranh lành mạnh trong khu vực công.

Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là phải thiết lập được cơ chế giám sát minh bạch, tránh tình trạng lạm quyền, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích công – tư và giữ vững nguyên tắc phục vụ cộng đồng.