Mở rộng quyền kinh doanh cho viên chức, cần hiểu rõ để thực hiện đúng

Được góp vốn, tham gia quản lý đơn vị ngoài công lập

Theo Điều 13 của luật, viên chức được phép góp vốn, tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã, bệnh viện, cơ sở giáo dục hoặc tổ chức nghiên cứu khoa học ngoài công lập.

Quy định này mở ra cơ hội để viên chức tận dụng chuyên môn, kinh nghiệm của mình trong các lĩnh vực xã hội hóa như giáo dục, khoa học – công nghệ. Đặc biệt, với những người làm việc trong lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu, đây là điều kiện thuận lợi để tham gia sâu hơn vào thực tiễn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Tuy nhiên, quyền này không phải là “tự do tuyệt đối”. Viên chức chỉ được thực hiện khi không thuộc các trường hợp bị cấm theo pháp luật về phòng, chống tham nhũng, pháp luật doanh nghiệp hoặc quy định chuyên ngành có liên quan.

Điều kiện bắt buộc: Không xung đột lợi ích, không vi phạm nghề nghiệp.

Luật quy định rõ, viên chức khi tham gia hoạt động kinh doanh phải bảo đảm: Không xung đột lợi ích theo quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng; Không trái với thỏa thuận trong hợp đồng làm việc; Không vi phạm đạo đức nghề nghiệp.

Trong trường hợp hợp đồng làm việc chưa quy định cụ thể, viên chức phải xin ý kiến và được sự đồng ý bằng văn bản của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập.

Đối với người đứng đầu đơn vị, việc tham gia hoạt động kinh doanh còn phải được sự chấp thuận của cấp quản lý trực tiếp. Đây là cơ chế nhằm kiểm soát rủi ro và bảo đảm tính minh bạch trong hoạt động công vụ.

Từ ngày 1.7.2026, nhiều quy định mới của Luật Viên chức 2025 chính thức có hiệu lực, trong đó đáng chú ý là việc mở rộng quyền tham gia hoạt động kinh doanh của viên chức. Ảnh minh họa.

Được ký hợp đồng, hành nghề cá nhân trong phạm vi cho phép

Ngoài việc góp vốn, viên chức cũng được phép: Ký hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dịch vụ với tổ chức, đơn vị khác; Hành nghề với tư cách cá nhân. Các hoạt động này phải tuân thủ quy định pháp luật chuyên ngành, đồng thời không ảnh hưởng đến nhiệm vụ chính tại đơn vị công lập.

Đây là điểm mới đáng chú ý, giúp viên chức có thêm cơ hội gia tăng thu nhập hợp pháp, đồng thời phát huy năng lực chuyên môn trong nhiều môi trường khác nhau.

Việc mở rộng quyền kinh doanh là cơ hội, nhưng nếu không hiểu rõ quy định, viên chức có thể đối mặt với rủi ro pháp lý hoặc vi phạm kỷ luật. Do đó, người lao động cần lưu ý:

Chủ động rà soát hợp đồng làm việc và quy định nội bộ của đơn vị; Xin ý kiến chấp thuận bằng văn bản khi cần thiết; Tránh tham gia hoạt động có khả năng gây xung đột lợi ích; Bảo đảm hoàn thành đầy đủ nhiệm vụ được giao.

Đối với viên chức trong lĩnh vực khoa học – công nghệ, giáo dục đại học công lập, ngoài quy định của Luật Viên chức, còn cần tuân thủ các quy định liên quan đến đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp và pháp luật chuyên ngành.

Quy định mới từ ngày 1.7.2026 cho thấy xu hướng mở rộng quyền tự chủ và khuyến khích viên chức tham gia phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, đi cùng với đó là yêu cầu cao hơn về trách nhiệm, minh bạch và tuân thủ pháp luật.

Viên chức cần nắm chắc quy định, chủ động lựa chọn hướng đi phù hợp để vừa phát triển3 nghề nghiệp, vừa đảm bảo đúng chuẩn mực, góp phần xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, liêm chính và bền vững.

Nghe Podcast Điểm tin Mặt trận và Đoàn thể ngày 23.3.2026.