Lương lao động hợp đồng trong đơn vị sự nghiệp công lập dự kiến thay đổi ra sao?

Theo dự thảo, người lao động ký hợp đồng tại đơn vị sự nghiệp công lập được thanh toán tiền lương, tiền thưởng, thù lao hoặc tiền thuê khoán theo thỏa thuận trong hợp đồng và quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, cơ chế tiền lương được thiết kế theo hai hướng:

Thứ nhất, các bên có thể tự thỏa thuận mức lương phù hợp với quy định của Bộ luật Lao động 2019. Đây là hướng tiếp cận linh hoạt, tạo điều kiện để đơn vị và người lao động chủ động xác lập mức thu nhập phù hợp với thị trường và yêu cầu công việc.

Thứ hai, trong trường hợp cần thiết, đơn vị có thể áp dụng tiền lương theo bảng lương của viên chức. Khi đó, các khoản phụ cấp (nếu có), chế độ nâng bậc lương và các chính sách liên quan có thể thực hiện tương tự như đối với viên chức, tùy theo thỏa thuận và khả năng tài chính.

Cách thiết kế “hai lựa chọn” này giúp mở rộng không gian thỏa thuận, đồng thời vẫn bảo đảm sự liên thông với hệ thống tiền lương khu vực công khi cần thiết.

Một điểm mới đáng chú ý là tiền lương và thu nhập của lao động hợp đồng sẽ không chỉ gắn với vị trí việc làm, mà còn phụ thuộc vào kết quả, sản phẩm và mức độ hoàn thành công việc.

Theo đó, khi ký kết hợp đồng, đơn vị phải xác định rõ nội dung công việc, yêu cầu nhiệm vụ, sản phẩm đầu ra, thời gian thực hiện và phương thức chi trả. Trên cơ sở này, tiền lương, tiền thưởng hoặc thù lao sẽ được chi trả tương xứng với hiệu quả thực hiện.

Dự thảo cũng cho phép áp dụng nhiều hình thức chi trả khác nhau như lương, thưởng, thù lao hoặc khoán việc. Điều này tạo cơ chế linh hoạt, phù hợp với đặc thù đa dạng của các đơn vị sự nghiệp, từ giáo dục, y tế đến khoa học, văn hóa.

Một nguyên tắc xuyên suốt của dự thảo là tiền lương của lao động hợp đồng phải phù hợp với khả năng tài chính và mức độ tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập.

Cụ thể, việc chi trả tiền lương, chế độ, chính sách được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận nhưng phải bảo đảm cân đối nguồn lực. Các đơn vị có trách nhiệm lập dự toán, bảo đảm kinh phí và thực hiện thanh toán, quyết toán theo quy định.

Dự thảo Nghị định về lao động hợp đồng trong đơn vị sự nghiệp công lập do Bộ Nội vụ chủ trì xây dựng đang được Bộ Tư pháp thẩm định trước khi trình Chính phủ xem xét. Ảnh: ĐVCC.

Đối với các đơn vị tự chủ cao (tự bảo đảm từ 70% đến dưới 100% chi thường xuyên), có thể ký hợp đồng ở vị trí việc làm viên chức đối với phần nhân lực còn thiếu. Ngược lại, các đơn vị tự chủ thấp hoặc chưa được giao quyền tự chủ tài chính phải báo cáo cơ quan quản lý trước khi thực hiện.

Với đơn vị do Nhà nước bảo đảm chi thường xuyên, việc ký hợp đồng chủ yếu nhằm bổ sung nhân lực thiếu hụt hoặc thay thế tạm thời khi viên chức nghỉ thai sản, nghỉ hưu hoặc thôi việc.

Dự thảo khẳng định lao động hợp đồng không thuộc biên chế và không nằm trong số lượng người hưởng lương từ ngân sách nhà nước được phê duyệt. Tuy nhiên, quyền lợi của người lao động vẫn được bảo đảm thông qua cơ chế hợp đồng rõ ràng, minh bạch.

Đáng chú ý, thời gian làm việc theo hợp đồng được tính làm căn cứ để xếp lương theo vị trí việc làm nếu sau này người lao động được tuyển dụng, tiếp nhận vào làm viên chức. Đây là điểm mở quan trọng, tạo động lực cho người lao động gắn bó và nâng cao năng lực.

Với các thay đổi dự kiến, người lao động khi ký hợp đồng tại đơn vị sự nghiệp công lập cần đặc biệt quan tâm đến các nội dung trong hợp đồng như mức lương, phương thức chi trả, tiêu chí đánh giá kết quả công việc và các chế độ liên quan.

Việc hiểu rõ cơ chế tiền lương mới không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi mà còn tạo điều kiện để người lao động chủ động thương lượng, lựa chọn phương án phù hợp với năng lực và kỳ vọng thu nhập.

Nếu được thông qua, chính sách này sẽ góp phần hình thành cơ chế trả lương linh hoạt, minh bạch hơn trong khu vực sự nghiệp công lập, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực trong bối cảnh đổi mới cơ chế tự chủ hiện nay.