Hướng dẫn thủ tục thanh toán trực tiếp chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế

Mới đây, Bộ Y tế ban hành Quyết định 580/QĐ-BYT ngày 9.3.2026, công bố phương án tái cấu trúc quy trình giải quyết một thủ tục hành chính trong lĩnh vực BHYT. Điểm đáng chú ý là một số thành phần hồ sơ sẽ được thay thế bằng dữ liệu điện tử khai thác từ các cơ sở dữ liệu quốc gia.

Quy trình này được thực hiện theo định hướng cải cách thủ tục hành chính quy định tại Nghị quyết 66.7/2025/NQ-CP của Chính phủ. Thủ tục được tái cấu trúc có mã số 1.014140, với tên gọi “Thanh toán trực tiếp chi phí khám bệnh, chữa bệnh giữa cơ quan BHXH và người tham gia BHYT”.

Theo quy định, đối tượng thực hiện là người tham gia BHYT; cơ quan giải quyết là cơ quan BHXH theo phân cấp của Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Thủ tục được giải quyết tại cấp tỉnh hoặc cơ sở, tùy theo phân cấp quản lý của ngành BHXH.

Người tham gia BHYT có thể thực hiện thủ tục thanh toán trực tiếp chi phí khám, chữa bệnh với cơ quan BHXH trong một số trường hợp theo quy định. Ảnh: Minh họa.

Người tham gia BHYT có thể thực hiện thủ tục thanh toán trực tiếp chi phí khám, chữa bệnh theo các bước sau:

Bước 1: Đăng nhập dịch vụ công: Người dân (người bệnh hoặc thân nhân) đăng nhập vào Cổng Dịch vụ công quốc gia thông qua tài khoản VNeID, sau đó lựa chọn thủ tục 1.014140 – thanh toán trực tiếp chi phí khám, chữa bệnh. Hồ sơ thực hiện theo quy định tại Nghị định 188/2025/NĐ-CP.

Bước 2: Kết nối và xác thực thông tin: Hệ thống dịch vụ công sẽ tích hợp với hệ thống giải quyết thủ tục hành chính. Cơ quan BHXH sẽ kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm để lấy thông tin thẻ BHYT và xác thực giấy tờ nhân thân thông qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Bước 3: Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ: Cơ quan BHXH tiếp nhận hồ sơ điện tử và tiến hành kiểm tra. Nếu hồ sơ chưa đầy đủ, hệ thống sẽ gửi thông báo yêu cầu bổ sung.

Bước 4: Thẩm định và xử lý: Sau khi hồ sơ hợp lệ, cơ quan BHXH tiến hành thẩm định, xử lý và ký số kết quả trên hệ thống.

Bước 5: Trả kết quả: Kết quả giải quyết được trả cho người dân dưới dạng điện tử, đồng thời cập nhật trạng thái hoàn thành trên hệ thống.

Theo Quyết định 580/QĐ-BYT, Bảo hiểm xã hội Việt Nam có trách nhiệm rà soát, cập nhật quy trình nội bộ để phù hợp với phương án tái cấu trúc; đồng thời thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu với hệ thống giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực BHYT.

Bên cạnh đó, Văn phòng Bộ Y tế sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan công bố quy trình giải quyết thủ tục sau khi hoàn thành việc tái cấu trúc trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Việc khai thác thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư giúp giảm bớt các giấy tờ phải nộp, hạn chế việc đính kèm bản sao thẻ BHYT trong hồ sơ điện tử.

Theo các chuyên gia, cách làm này không chỉ tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân mà còn góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực bảo hiểm y tế, giúp người tham gia BHYT thực hiện thủ tục thuận tiện và minh bạch hơn.