Những trường hợp người lao động không phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ 01/7/2025

Trường hợp không phải đóng Bảo hiểm xã hội bắt buộc trong thời gian làm việc

Theo khoản 4, 5 và 6 Điều 42 Quyết định 595/QĐ-BHXH, được sửa đổi bổ sung bởi Quyết định 490/QĐ-BHXH 2023 và Quyết định 948/QĐ-BHXH 2023, đã chỉ rõ các trường hợp người lao động tạm thời không phải đóng Bảo hiểm xã hội bắt buộc:

Nếu người lao động không làm việc và không hưởng lương từ 14 ngày trở lên trong tháng, họ sẽ không phải đóng Bảo hiểm xã hội cho tháng đó, đồng thời thời gian này không được tính để hưởng chế độ bảo hiểm.

Trường hợp nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau từ 14 ngày trở lên, người lao động sẽ không phải đóng Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp nhưng vẫn được hưởng quyền lợi về BHYT.

Đối với người lao động nghỉ hưởng chế độ thai sản từ 14 ngày trở lên trong tháng, cả đơn vị sử dụng lao động và bản thân người lao động đều không phải đóng các loại bảo hiểm trên. Tuy nhiên, thời gian này vẫn được tính là thời gian tham gia Bảo hiểm xã hội, không tính đóng BHTN, và cơ quan Bảo hiểm xã hội sẽ tiếp tục đóng BHYT cho người lao động.

Đối tượng không thuộc diện tham gia Bảo hiểm xã hội bắt buộc

Luật Bảo hiểm xã hội 2024, tại khoản 7 Điều 2, đã quy định rõ một số đối tượng không thuộc diện tham gia Bảo hiểm xã hội bắt buộc. Trong đó bao gồm:

Người đang hưởng lương hưu, trợ cấp Bảo hiểm xã hội hoặc trợ cấp hằng tháng.

Lao động là người giúp việc gia đình.

Chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh theo quy định của Chính phủ, người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước hoặc phần vốn của doanh nghiệp theo pháp luật.

Ngoài ra, thành viên hội đồng quản trị, tổng giám đốc, giám đốc, thành viên ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên cùng các chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã hoặc liên hiệp hợp tác xã theo Luật Hợp tác xã 2023, nếu không hưởng tiền lương và đã đủ tuổi nghỉ hưu theo Bộ luật Lao động 2019, cũng được loại trừ khỏi diện bắt buộc.

Năm 2025, tuổi nghỉ hưu của nam là 61 tuổi 3 tháng, của nữ là 56 tuổi 8 tháng.

Ngoại lệ khi đóng tiếp Bảo hiểm xã hội bắt buộc để đủ điều kiện hưởng lương hưu

Khoản 7 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 cũng đưa ra quy định đặc biệt cho những người lao động có thời gian đóng Bảo hiểm xã hội còn thiếu tối đa sáu tháng để đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc trợ cấp tuất hàng tháng.

Trong trường hợp này, người lao động hoặc thân nhân được phép đóng tiếp một lần cho số tháng còn thiếu, với mức đóng bằng tổng mức đóng của cả người lao động và người sử dụng lao động trước khi nghỉ việc hoặc qua đời. Khoản tiền này được nộp vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Tuy nhiên, thời gian đóng bổ sung sẽ không được tính là thời gian làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, theo danh mục do Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Nội vụ) ban hành.

Những quy định mới trong Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đã cho thấy sự chặt chẽ, linh hoạt hơn trong quản lý, vừa đảm bảo quyền lợi cho người lao động, vừa giảm gánh nặng tài chính trong các trường hợp đặc thù. Đặc biệt, việc cho phép đóng bổ sung tối đa 6 tháng để hưởng lương hưu là chính sách nhân văn, góp phần hạn chế tình trạng nhận Bảo hiểm xã hội một lần, đồng thời bảo đảm an sinh lâu dài cho người lao động.