Từ lời kêu gọi trí thức 1946 đến mục tiêu thu hút 100 chuyên gia hàng đầu
Chính sách và thực tiễn

Từ lời kêu gọi trí thức 1946 đến mục tiêu thu hút 100 chuyên gia hàng đầu

PGS.TS BÙI HOÀI SƠN
Từ lời kêu gọi trí thức năm 1946 của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến mục tiêu thu hút 100 chuyên gia hàng đầu năm 2025, Việt Nam một lần nữa khẳng định tầm quan trọng của nhân tài trong sự nghiệp phát triển đất nước.

Nếu ngày xưa các trí thức trở về để kiến thiết độc lập, thì hôm nay họ được mời gọi trở về với sứ mệnh đưa quốc gia vươn mình trong kỷ nguyên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Con số 100 không chỉ là chỉ tiêu, mà là biểu tượng cho quyết tâm trọng dụng nhân tài và mở ra cơ hội lan tỏa cho cả cộng đồng trí thức Việt Nam toàn cầu.

Trở về với khát vọng đưa đất nước phát triển

Năm 1946, khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa non trẻ vừa giành được độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi đi một lời hiệu triệu lịch sử: kêu gọi trí thức, văn nghệ sĩ, kỹ sư, bác sĩ… đang sinh sống ở nước ngoài hãy trở về cống hiến cho Tổ quốc.

Trong thư gửi giới công thương ngày 13.10.1945, hay trong nhiều lời phát biểu với trí thức tại Việt Bắc sau đó, Người luôn nhấn mạnh: “Nước nhà cần phải kiến thiết. Kiến thiết cần có nhân tài”.

Đáp lại lời kêu gọi ấy, nhiều trí thức yêu nước đã rời bỏ cuộc sống ổn định ở trời Tây để trở về trong khói lửa chiến tranh.

Giáo sư Trần Đại Nghĩa – kỹ sư chế tạo vũ khí khi ấy đang làm việc tại Pháp đã bỏ lại phòng thí nghiệm hiện đại để về chiến khu Việt Bắc, cùng đồng đội chế tạo súng Bazooka, súng SKZ, góp phần làm nên chiến thắng trong kháng chiến chống Pháp.

Bên cạnh đó, có nhiều trí thức đã trở thành những viên gạch đầu tiên xây dựng nên nền móng khoa học, giáo dục và y tế của nước Việt Nam độc lập.

Từ lời kêu gọi trí thức 1946 đến mục tiêu thu hút 100 chuyên gia hàng đầu
Đại sứ Pháp Olivier Brochet trao huân chương Bắc đẩu Bội tinh bậc Sĩ quan cho vợ chồng GS Trần Thanh Vân - người sáng lập Hội khoa học Gặp gỡ Việt Nam nhằm hỗ trợ quê hương trong lĩnh vực khoa học và giáo dục, ngày 3.10.2025. Ảnh: SVO.

Gần 80 năm đã trôi qua, đất nước bước vào một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Hôm nay, một lần nữa, chúng ta lại nghe thấy lời kêu gọi từ lãnh đạo cao nhất của Đảng.

Tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2025, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm về thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh: Bộ Nội vụ phải khẩn trương xây dựng chính sách đặc thù để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao trong và ngoài nước, với mục tiêu cụ thể là thu hút ít nhất 100 chuyên gia hàng đầu trở về làm việc tại Việt Nam.

Đồng thời, Tổng Bí thư yêu cầu phải xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về trí thức trong và ngoài nước, để việc hoạch định chính sách nhân lực chất lượng cao được bài bản, khoa học và minh bạch.

Nếu như năm 1946, trí thức về nước với khát vọng bảo vệ độc lập dân tộc, thì hôm nay, trí thức được mời gọi trở về với khát vọng đưa đất nước phát triển, vươn lên bằng tri thức và công nghệ.

Điểm chung trong cả hai thời khắc lịch sử ấy là niềm tin: niềm tin rằng mỗi người tài khi đặt chân lên đất mẹ sẽ tìm thấy sứ mệnh lớn lao của đời mình.

Con số 100 mà Tổng Bí thư đưa ra không chỉ là một chỉ tiêu hành chính. Nó còn mang tính biểu tượng, như 100 người con sinh ra từ 100 quả trứng hình thành nên đất nước, và cũng như một mốc khởi đầu để khẳng định quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc trọng dụng nhân tài.

100 chuyên gia ấy, nếu được lựa chọn đúng, trao cơ chế đúng và giao sứ mệnh đúng, sẽ là những “hạt nhân xúc tác”, khởi động cho cả một phong trào lan tỏa, để hàng nghìn, hàng vạn trí thức khác nhìn vào mà thấy niềm tin, thấy cơ hội, và chọn con đường trở về để cống hiến.

Muốn đạt được điều đó, trước hết chúng ta cần dũng cảm tạo ra những chính sách đãi ngộ đặc biệt. Nếu ngày xưa các trí thức trở về chấp nhận sống thiếu thốn, gian khổ vì tình yêu Tổ quốc, thì hôm nay chúng ta phải cho họ thấy một môi trường xứng đáng với tài năng. Thu nhập cần được trả theo cơ chế thị trường quốc tế, vượt khung lương cứng nhắc. Nhà ở, điều kiện sống, học hành cho con cái, y tế cho gia đình phải được bảo đảm. Và quan trọng hơn hết, họ phải có một môi trường nghiên cứu hiện đại, được trao quyền tự chủ, được làm việc trong các phòng thí nghiệm ngang tầm quốc tế, với ngân sách minh bạch và cơ chế sử dụng linh hoạt.

Không để nhân tài trở về rồi “ngồi chơi xơi nước”

Điều quan trọng nữa là không để nhân tài trở về rồi “ngồi chơi xơi nước”. Mỗi chuyên gia phải gắn với một sứ mệnh quốc gia cụ thể: phát triển chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạ o trong y tế, vaccine thế hệ mới, năng lượng sạch, nông nghiệp số… Mỗi sứ mệnh ấy phải có mục tiêu, có mốc tiến độ, có ngân sách để họ phát huy hết khả năng. Khi được đặt vào môi trường khoa học đúng nghĩa, tài năng mới có thể tỏa sáng và cống hiến.

Từ lời kêu gọi trí thức 1946 đến mục tiêu thu hút 100 chuyên gia hàng đầu
TS. Nguyễn Viết Hương - Phó Trưởng Khoa Khoa học và Kỹ thuật vật liệu, Trường Đại học Phenikaa đã vinh dự được vinh danh trong Top 10 Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu 2024. Ảnh: Trường Đại học Phenikaa.

Một bài học lớn từ quá khứ cũng cần nhắc lại: muốn thu hút trí thức, phải biết tin tưởng họ. Năm 1946, Bác Hồ đã không chỉ mời gọi mà còn trực tiếp trao trọng trách cho những trí thức trở về. Chính sự tin tưởng ấy đã biến những con người từng là “người khách” thành “chủ nhân” của công cuộc kiến thiết đất nước.

Hôm nay, khi mời gọi 100 chuyên gia hàng đầu về nước, chúng ta cũng phải có sự tin tưởng tương tự: tin tưởng trao quyền, tin tưởng trao cơ hội, và tin tưởng để họ được thử nghiệm, thậm chí được sai lầm trong quá trình tìm tòi sáng tạo.

Bên cạnh đó, việc xây dựng cơ sở dữ liệu trí thức trong và ngoài nước là bước đi hết sức quan trọng. Nó giống như một bản đồ nguồn lực quốc gia, để chúng ta biết mình có gì, ở đâu, và ai sẵn sàng đóng góp. Khi biết rõ lực lượng trí thức Việt Nam trên toàn cầu, chúng ta sẽ không chỉ dừng ở việc kêu gọi chung chung, mà có thể chủ động gọi tên từng người, đặt lên vai họ những sứ mệnh cụ thể, phù hợp với năng lực và kinh nghiệm của họ.

Sợi dây nối dài xuyên suốt

Từ lời kêu gọi của Bác Hồ năm 1946 đến mục tiêu của Tổng Bí thư Tô Lâm năm 2025 là một sợi dây nối dài xuyên suốt: Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn coi trọng trí thức, coi nhân tài là nguyên khí của quốc gia. Nếu như ngày xưa, trí thức trở về để góp phần bảo vệ nền độc lập vừa giành được, thì hôm nay trí thức trở về để đưa dân tộc vươn mình trong kỷ nguyên tri thức toàn cầu. Cả hai thời khắc ấy đều cần đến tinh thần yêu nước, đến niềm tin vào tương lai đất nước.

Chúng ta có quyền hy vọng rằng, nếu làm đúng, con số chuyên gia Việt kiều về nước sẽ không dừng lại ở 100 mà sẽ là khởi đầu cho một làn sóng trở về rộng lớn hơn, để Việt Nam trở thành điểm hẹn của trí tuệ, thành đất lành cho những hạt giống tài năng nảy mầm và kết trái. Khi ấy, khát vọng xây dựng một đất nước hùng cường, thịnh vượng bằng chính sức mạnh trí tuệ Việt Nam sẽ không còn là ước mơ xa vời, mà là hiện thực trong tầm tay.

Nuôi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao - Samsung cùng Việt Nam vươn mình Nuôi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao - Samsung cùng Việt Nam vươn mình

Bằng các chương trình đào tạo đa dạng dành cho thế hệ trẻ và người lao động, Samsung đang khẳng định vai trò tiên phong ...

Bài 1: Nhu cầu cấp bách về nguồn nhân lực chất lượng cao Bài 1: Nhu cầu cấp bách về nguồn nhân lực chất lượng cao

Kinh tế số và tăng trưởng xanh đang là hai trụ cột của chiến lược phát triển đất nước. Tuy nhiên, nhiều ý kiến đã ...

Bài 2: Xác định nhu cầu nhân lực và đào tạo chuyên môn từ cơ sở Bài 2: Xác định nhu cầu nhân lực và đào tạo chuyên môn từ cơ sở

Nếu ở tầm vĩ mô, chiến lược phát triển nhân lực được coi là điều kiện tiên quyết để đạt mục tiêu kinh tế số ...

Tin mới hơn

Khởi nghiệp thanh niên: Điểm nghẽn từ năng lực đến hệ sinh thái

Khởi nghiệp thanh niên: Điểm nghẽn từ năng lực đến hệ sinh thái

Khởi nghiệp đang trở thành xu hướng nổi bật trong thanh niên Việt Nam, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng. Tuy nhiên, phía sau làn sóng đó vẫn tồn tại nhiều rào cản từ vốn, kỹ năng, kinh nghiệm đến môi trường hỗ trợ và tâm lý xã hội, khiến không ít ý tưởng phải dừng lại ngay từ giai đoạn khởi đầu. Việc nhận diện đầy đủ các “điểm nghẽn” này là điều kiện quan trọng để thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển bền vững.
Đào tạo nghề cho thanh niên: Gỡ nút thắt để từ “học nghề” đến “lập nghiệp”

Đào tạo nghề cho thanh niên: Gỡ nút thắt để từ “học nghề” đến “lập nghiệp”

Trong bối cảnh chuyển đổi số, kinh tế xanh và thị trường lao động biến động nhanh, đào tạo nghề được kỳ vọng là “cầu nối” đưa lao động trẻ vào việc làm bền vững. Không chỉ dừng ở mục tiêu có việc làm, đào tạo nghề ngày nay còn hướng tới trang bị năng lực để thanh niên khởi nghiệp, tự tạo việc làm và lập nghiệp lâu dài.
Đoàn thanh niên với sứ mệnh hỗ trợ thế hệ trẻ khởi nghiệp, lập nghiệp

Đoàn thanh niên với sứ mệnh hỗ trợ thế hệ trẻ khởi nghiệp, lập nghiệp

Thanh niên luôn là lực lượng xã hội to lớn, giữ vai trò xung kích trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong suốt chiều dài lịch sử cách mạng Việt Nam, các thế hệ thanh niên đã không ngừng phát huy tinh thần sáng tạo, dấn thân trên những lĩnh vực mới, đóng góp quan trọng vào sự phát triển của đất nước. Bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, khát vọng lập thân, lập nghiệp và khởi nghiệp sáng tạo của thanh niên ngày càng trở thành nguồn lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.

Tin tức khác

Bức tranh sáng – tối của tiền thưởng Tết với việc bảo đảm phương châm “không để ai bị bỏ lại phía sau”

Bức tranh sáng – tối của tiền thưởng Tết với việc bảo đảm phương châm “không để ai bị bỏ lại phía sau”

“Không để ai bị bỏ lại phía sau” luôn là kim chỉ nam để ban hành các chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, Chính phủ về chăm lo Tết Bính Ngọ 2026, nó là cơ sở đã tạo ra khung chính sách thống nhất, từ Trung ương đến địa phương. Tại Công điện số 07/CĐ-TTg ngày 1.2.2026, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ phục vụ nhân dân đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, trong đó nhấn mạnh trách nhiệm bảo đảm quyền lợi cho người lao động.
Khi công đoàn “nghĩ xa” và ‘làm gần”

Khi công đoàn “nghĩ xa” và ‘làm gần”

Thế giới đã, đang diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường, thách thức và thuận lợi đan xen, xuất hiện những thay đổi mang tính thời đại, nhiều vấn đề rất mới chưa có tiền lệ.
Dấu ấn an sinh của Mặt trận Đà Nẵng

Dấu ấn an sinh của Mặt trận Đà Nẵng

Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đã khép lại, nhưng dư âm của những hoạt động chăm lo an sinh xã hội vẫn còn đọng lại trong nhiều khu dân cư, từ vùng đô thị đến những xã miền núi xa xôi ở Đà Nẵng. Nhìn lại mùa xuân vừa qua, có thể thấy rõ nỗ lực của hệ thống Mặt trận Tổ quốc thành phố Đà Nẵng trong việc kết nối nguồn lực xã hội, chăm lo cho người nghèo, gia đình chính sách và những hoàn cảnh khó khăn, để mỗi người dân đều có một cái Tết ấm áp, nghĩa tình.
Mùa xuân thêm trọn vẹn trong những mái nhà an sinh

Mùa xuân thêm trọn vẹn trong những mái nhà an sinh

Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đến trong không khí rộn ràng hơn với nhiều gia đình nghèo, cận nghèo, gia đình chính sách trên địa bàn Huế. Không chỉ bởi sắc xuân đang lan tỏa trên từng con phố, thôn làng, mà bởi những mái nhà mới vừa hoàn thành đã kịp “đón Tết”, thắp lên niềm tin, niềm vui và hy vọng về một cuộc sống ổn định hơn.
Xuân về bên những mái ấm nghĩa tình

Xuân về bên những mái ấm nghĩa tình

Những ngày giáp Tết Nguyên đán, khi nắng xuân bắt đầu hong khô lối ngõ, những căn nhà mới hoàn thành từ Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát; Nhà đại đoàn kết; Mái ấm Công đoàn… lần lượt được bàn giao cho người dân nghèo trên địa bàn Huế.
An sinh xã hội trong kỷ nguyên số: Khi chính sách tiến nhanh, liệu có ai bị bỏ lại phía sau?

An sinh xã hội trong kỷ nguyên số: Khi chính sách tiến nhanh, liệu có ai bị bỏ lại phía sau?

Mỗi dịp Tết đến Xuân về, chính sách an sinh xã hội lại trở thành mối quan tâm lớn của toàn xã hội. Từ trợ cấp cho người nghèo, người có công, công nhân mất việc, đến hỗ trợ lương thực, vé tàu xe, chăm lo Tết cho đối tượng yếu thế… tất cả đều thể hiện trách nhiệm của Nhà nước trong việc bảo đảm quyền được an sinh của người dân.
Xem thêm