Cách nào xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc trong ngành Điện?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thuốc lá là nguyên nhân gây ra hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu. Tại Việt Nam, mỗi năm có khoảng 40.000 người chết vì các bệnh liên quan đến thuốc lá, trong đó gần 19.000 người là nạn nhân hút thuốc thụ động. Ngân sách quốc gia phải chi hơn 108.000 tỷ đồng mỗi năm cho các chi phí điều trị và tổn thất do thuốc lá gây ra.

Tọa đàm Xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc lá do LĐLĐ TP Hải Phòng phối hợp với Viện Chiến lược và Chính sách Mặt trận tổ chức tại Công ty Điện lực Hải Phòng, sáng 14/10/2025. Ảnh: Phương Mai

Với đặc thù công việc của ngành Điện – thường xuyên tiếp xúc với thiết bị kỹ thuật, điện áp cao, việc hút thuốc tại nơi làm việc tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, mất an toàn lao động.

Ông Phạm Văn Khen – Chủ tịch Công đoàn Công ty Điện lực Hải Phòng chia sẻ: “Thực tế vẫn còn tình trạng hút thuốc trong công sở, nơi làm việc. Có thời điểm, có những phòng ban đã đưa ra quy định xử phạt 500.000 đồng nếu vi phạm, nhưng để đạt được môi trường hoàn toàn không khói thuốc thì cần sự tự giác và đồng thuận từ mỗi người lao động. Chúng tôi mong muốn tuyên truyền để anh em nhận thức rõ tác hại, từ đó tự giác bỏ thuốc”.

Ông Phạm Văn Khen – Chủ tịch Công đoàn Công ty Điện lực Hải Phòng. Ảnh: Phương Mai

Vai trò công đoàn – tuyến phòng thủ đầu tiên bảo vệ sức khỏe người lao động

Từ góc độ chuyên môn, ông Vũ Mạnh Tiêm – chuyên gia Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá, nguyên Phó Trưởng ban Tuyên giáo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam nhấn mạnh: “Sau hơn 12 năm thực thi Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá, tỷ lệ hút thuốc ở nam giới Việt Nam giảm từ 46% xuống còn khoảng 40%. Đây là tín hiệu tích cực, nhưng chưa đủ. Công đoàn cần đẩy mạnh vai trò giám sát, phối hợp cùng chuyên môn để bố trí khu vực hút thuốc riêng, hỗ trợ người hút thuốc cai nghiện, đồng thời đưa nội dung này vào thi đua, khen thưởng – kỷ luật rõ ràng”.

Theo ông Tiêm, tại một số trung tâm y tế, người lao động có thể được hỗ trợ cai nghiện thuốc lá miễn phí. Công đoàn cơ sở cần khuyến khích đoàn viên tham gia, đồng thời “nâng cam kết thành hành động” bằng việc ký kết giữa người lao động – người sử dụng lao động về môi trường không khói thuốc.

Ông Vũ Mạnh Tiêm – chuyên gia Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá, nguyên Phó Trưởng ban Tuyên giáo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam điều hành Tọa đàm. Ảnh: Phương Mai

Những cách làm hay từ cơ sở

Tại Chi nhánh Điện lực Chí Linh, ông Đặng Xuân Thanh – Chủ tịch Công đoàn chi nhánh cho biết, việc kiểm soát khói thuốc được lồng ghép vào quy trình kiểm tra an toàn đầu giờ.

“Trước khi triển khai công việc, người chỉ huy nhắc nhở anh em về an toàn, trong đó có nội dung không hút thuốc. Dần dần, nó trở thành thói quen nền nếp. Khi nghỉ giải lao, thay vì hút thuốc, anh em ngồi uống nước, trò chuyện – vừa thư giãn vừa giữ môi trường trong lành”, ông Thanh nói.

Tọa đàm sáng 14/10/2025 sôi nổi với nhiều ý kiến đóng góp, chia sẻ. Ảnh: Phương Mai

Ông Thanh cũng nhấn mạnh vai trò đặc biệt của nữ công nhân: “Nhiều khi, lời nhắc nhở nhẹ nhàng của các chị em lại hiệu quả hơn cả biển cấm. Bên cạnh đó, chúng tôi chọn ra những cá nhân tiêu biểu đã bỏ thuốc thành công, tuyên dương để lan tỏa phong trào”.

Tại Điện lực Kim Thành, phong trào “Không thuốc thì không stress” do nữ công nhân đề xuất đã tạo hiệu ứng tích cực. Một nữ đại diện chia sẻ: “Khi môi trường làm việc trong sạch, không khói thuốc, không chỉ sức khỏe anh em tốt hơn mà gia đình cũng hạnh phúc hơn. Vợ con không còn phải chịu mùi thuốc bám trên áo quần chồng mỗi chiều đi làm về”.

Bà Dương Thị Hải Yến - Giám đốc Công ty TNHH MTV Du lịch dịch vụ Công đoàn Hải Phòng phát biểu tại tọa đàm. Ảnh: Phương Mai

Giải pháp cho một môi trường không khói thuốc

Các đại biểu thống nhất cho rằng, để đạt mục tiêu “Nơi làm việc không khói thuốc”, cần kết hợp đồng bộ giữa tuyên truyền, giám sát và chế tài. Cần tăng cường tuyên truyền trực quan, sinh động: qua pano, video, tọa đàm, truyền thông nội bộ.

Tổ chức ký cam kết “Cán bộ, công nhân viên không hút thuốc tại nơi làm việc”.

Bố trí khu vực hút thuốc riêng biệt (nếu cần thiết) để tách biệt hoàn toàn khỏi không gian làm việc chung.

Đưa nội dung phòng chống thuốc lá vào tiêu chí thi đua – khen thưởng giữa các tập thể, cá nhân.

Khuyến khích và khen thưởng người bỏ thuốc thành công, coi đây là tấm gương để lan tỏa.

Tăng vai trò của nữ đoàn viên công đoàn trong vận động, nhắc nhở tinh tế, nhẹ nhàng.

Kết nối các cơ sở y tế, trung tâm cai nghiện thuốc lá để hỗ trợ người lao động có nhu cầu.

Các đại biểu tham gia tọa đàm chụp ảnh lưu niệm sau sự kiện. Ảnh: Phương Mai

Ngành Điện lực Hải Phòng đang từng bước biến cam kết “Môi trường không khói thuốc” thành hiện thực. Từ các phòng làm việc đến công trình ngoài hiện trường, việc nói không với khói thuốc không chỉ là tuân thủ luật pháp, mà còn là hành động vì sức khỏe, vì sự an toàn và văn minh của chính mỗi người lao động.

Hút thuốc không chỉ là một thói quen – đó là sát thủ thầm lặng đang từng ngày tàn phá cơ thể con người. Lựa chọn vẫn nằm trong tay mỗi chúng ta: bỏ điếu thuốc xuống, từ chối vape, xây dựng môi trường làm việc trong lành, an toàn.