Chính phủ đề xuất bổ sung 44.000 tỷ đồng thực hiện chế độ, chính sách sau sắp xếp bộ máy

Chính phủ vừa gửi Quốc hội báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện ngân sách nhà nước năm 2024, tình hình triển khai thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2025.

Trong đó, Chính phủ đề xuất bổ sung dự toán ngân sách Trung ương năm 2025 để chi trả chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động khi thực hiện sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy.

Cụ thể, Chính phủ đề nghị Quốc hội cho phép sử dụng 15.710 tỷ đồng nguồn kinh phí cải cách tiền lương để điều chỉnh mức lương cơ sở năm 2024 còn dư chuyển nguồn sang năm 2025, để bổ sung dự toán cho các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương thực hiện chi trả chế độ, chính sách cho các đối tượng quy định tại các Nghị định 178 và Nghị định 67 của Chính phủ.

Chính phủ đề nghị Quốc hội cho phép bổ sung 28.290 tỷ đồng dự toán thu ngân sách Trung ương năm 2025 từ nguồn tích lũy cho cải cách tiền lương, đồng thời bổ sung tương ứng dự toán chi ngân sách Trung ương năm 2025 cho các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương thực hiện chi trả chế độ, chính sách cho các đối tượng quy định tại Nghị định 178 và Nghị định 67 của Chính phủ theo cơ chế thực hiện cải cách tiền lương.

Chính phủ đề xuất Quốc hội giao Chính phủ tổ chức thực hiện khoản kinh phí 44.000 tỷ đồng nêu trên theo quy định Luật Ngân sách nhà nước và Luật số 56/2024/QH15 sửa đổi, bổ sung Luật Ngân sách nhà nước.

Trường hợp sử dụng hết nguồn 44.000 tỷ đồng trên, để chủ động về nguồn bổ sung cho các địa phương, Chính phủ trình Quốc hội cho phép sử dụng nguồn tích lũy chi cải cách tiền lương của ngân sách Trung ương năm 2024 còn dư để bổ sung cho các địa phương, giao Chính phủ tổ chức thực hiện và báo cáo Quốc hội kết quả thực hiện tại kỳ họp gần nhất.

Ngoài ra, Chính phủ đề xuất chuyển nguồn dự toán chi thường xuyên ngân sách năm 2024 chưa phân bổ sang năm 2025 để có nguồn thực hiện chính sách miễn học phí, thực hiện các nhiệm vụ phát sinh do sắp xếp tổ chức bộ máy.

Theo tính toán của Chính phủ, nhu cầu kinh phí ngân sách Trung ương hỗ trợ địa phương thực hiện chính sách miễn học phí (theo số liệu sơ bộ của Bộ Giáo dục và Đào tạo) khoảng 10.000 tỷ đồng, riêng năm 2025 (4 tháng năm học 2025-2026) khoảng 4.500 tỷ đồng.

Cũng theo báo cáo của Chính phủ, thực tế còn phát sinh nhu cầu kinh phí di dời trụ sở mới, sửa chữa trụ sở, hệ thống hạ tầng thông tin… cho các bộ, cơ quan Trung ương, địa phương sau sáp nhập.

Vì vậy, trên cơ sở nguồn dự toán chi thường xuyên ngân sách năm 2024 bố trí tại các lĩnh vực chưa phân bổ đầu năm còn lại khoảng 6.623 tỷ đồng, Chính phủ trình Quốc hội cho phép chuyển nguồn sang năm 2025 để thực hiện chính sách miễn học phí, thực hiện các nhiệm vụ phát sinh do sắp xếp tổ chức bộ máy.

Đề xuất này của Chính phủ cho thấy quy mô lớn và tác động sâu rộng của việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Việc đảm bảo nguồn lực tài chính đầy đủ để thực hiện các chế độ, chính sách không chỉ là trách nhiệm mà còn là yếu tố then chốt để quá trình sắp xếp diễn ra thuận lợi, công bằng và ổn định, giảm thiểu tâm tư, xáo trộn trong đội ngũ cán bộ.

Đồng thời, việc đề xuất sử dụng các nguồn lực còn dư từ cải cách tiền lương và dự toán chưa phân bổ thể hiện nỗ lực cân đối, điều hành ngân sách linh hoạt, đảm bảo nguồn chi cho các nhiệm vụ cấp bách phát sinh, bao gồm cả chính sách an sinh xã hội như miễn học phí và các chi phí hậu cần cho việc sáp nhập.

Một thách thức khác là phân bổ công bằng, minh bạch số tiền 44.000 tỷ này xuống các địa phương. Nếu không có căn cứ rõ ràng về tiêu chí phân bổ (số cán bộ bị ảnh hưởng, cách tính trợ cấp, mức độ khó khăn vùng miền…), có thể xảy ra tình trạng nơi thực hiện tốt, nơi chậm, dẫn đến cảm giác bất bình đẳng. Điều này sẽ ảnh hưởng niềm tin của cán bộ vào chủ trương cải cách.

Ngoài ra, việc đề xuất bổ sung kinh phí lớn như vậy cũng đặt ra trách nhiệm rất cao trong công tác kiểm soát, giám sát chi tiêu: để không xảy ra trùng lắp, chi sai, lãng phí, hoặc những khoản chi hỗ trợ không đúng đối tượng. Điều này đòi hỏi công tác kiểm tra tài chính, thanh tra nội bộ phải được tăng cường song song với việc triển khai chính sách.

Kỳ vọng rằng, nếu nguồn vốn này được sử dụng đúng mục đích và hiệu quả, nhiều cán bộ, công chức, viên chức sẽ bớt lo lắng, có thể yên tâm nhận quyết định sắp xếp mới vì biết rằng quyền lợi của mình được bảo đảm. Nhưng nếu trong quá trình thực hiện xảy ra sai sót, không minh bạch, thì có thể gây phản ứng, thậm chí khiếu nại, ảnh hưởng đến uy tín của chính sách.

Tóm lại, đề xuất bổ sung 44.000 tỷ đồng là sáng kiến rất cần thiết để đảm bảo tính khả thi của các chính sách sau sắp xếp bộ máy. Song để tiền ấy thực sự chuyển thành quyền lợi thiết thực cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động bị ảnh hưởng, cần có cơ chế phân bổ rõ ràng, giám sát chặt chẽ, minh bạch trong thực hiện và truyền thông đầy đủ để từng cá nhân hiểu được quyền của mình.