Người lao động cần làm gì khi doanh nghiệp chậm đóng, nợ bảo hiểm xã hội?

Trong trường hợp doanh nghiệp chưa đóng đủ BHXH, pháp luật vẫn cho phép giải quyết chế độ trên cơ sở thời gian đã đóng. Tuy nhiên, điều này đồng nghĩa với việc quyền lợi của người lao động có thể bị giảm sút hoặc gián đoạn, nhất là khi thời gian tham gia BHXH chưa được ghi nhận đầy đủ.

Trước thực tế đó, người lao động không nên thụ động chờ đợi mà cần chủ động thực hiện một số bước cần thiết. Trước hết, cần kiểm tra quá trình đóng BHXH của bản thân thông qua ứng dụng VssID hoặc liên hệ trực tiếp cơ quan BHXH nơi doanh nghiệp đăng ký tham gia. Việc nắm rõ thông tin giúp người lao động phát hiện sớm các dấu hiệu chậm đóng, nợ đóng.

Khi phát hiện doanh nghiệp vi phạm nghĩa vụ, người lao động nên trao đổi trực tiếp với người sử dụng lao động hoặc bộ phận nhân sự để yêu cầu giải trình và khắc phục. Trong nhiều trường hợp, việc chậm đóng có thể xuất phát từ khó khăn tài chính tạm thời, và doanh nghiệp sẽ có phương án xử lý khi nhận được phản ánh.

Nếu doanh nghiệp không hợp tác hoặc kéo dài tình trạng nợ BHXH, người lao động có thể gửi đơn kiến nghị đến cơ quan BHXH địa phương, thanh tra lao động hoặc tổ chức công đoàn cơ sở để được hỗ trợ. Đây là những kênh chính thức giúp bảo vệ quyền lợi người lao động, đồng thời buộc doanh nghiệp thực hiện đúng quy định pháp luật.

Theo quy định tại khoản 3 Điều 8 Nghị định 158/2025, người sử dụng lao động có trách nhiệm đóng đủ số tiền BHXH bắt buộc cho người lao động theo quy định của Luật BHXH. Ảnh minh họa.

Đối với người lao động đã nghỉ việc, việc liên hệ với cơ quan BHXH nơi doanh nghiệp đang tham gia là đặc biệt quan trọng để được hướng dẫn cụ thể về cách giải quyết chế độ trong trường hợp chưa được đóng đủ BHXH. Cơ quan BHXH sẽ căn cứ vào thời gian đã đóng để xem xét giải quyết quyền lợi theo quy định hiện hành.

Có thể thấy, pháp luật đã quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc đóng BHXH, đồng thời mở ra cơ chế bảo vệ người lao động khi phát sinh vi phạm. Tuy nhiên, để đảm bảo quyền lợi của mình, người lao động cần chủ động theo dõi, kịp thời phản ánh và sử dụng các kênh hỗ trợ phù hợp. Đây chính là cách thiết thực nhất để không bị thiệt thòi trong quá trình tham gia và thụ hưởng các chính sách an sinh xã hội.

* Nghe Podcast Điểm tin Mặt trận và Đoàn thể ngày 9.4.2026