Bố trí biên chế giáo viên theo hướng giảm hưởng lương ngân sách

Theo kiến nghị của cử tri và rà soát thực tế, Bộ Nội vụ yêu cầu các địa phương cân đối, quản lý, bố trí và sử dụng biên chế trong tổng số biên chế đã được cấp có thẩm quyền giao; triển khai đồng bộ các giải pháp để vừa khắc phục thiếu giáo viên, vừa đáp ứng yêu cầu tinh giản biên chế. Trọng tâm là sắp xếp lại cơ cấu trường, lớp, bảo đảm sĩ số học sinh/lớp theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, phù hợp điều kiện từng vùng, từng địa bàn.

Một giải pháp quan trọng là cơ cấu lại đội ngũ theo nhu cầu thực tế. Các địa phương được khuyến khích điều chuyển giáo viên giữa các trường, các cấp học trong cùng địa bàn hoặc liên huyện để giải quyết tình trạng thiếu – thừa cục bộ. Việc điều chuyển gắn với hoàn thiện chính sách thu hút, tuyển dụng, đào tạo lại, nhằm khắc phục tình trạng thiếu nguồn tuyển giáo viên ở những môn học đặc thù, vùng khó khăn.

Cùng với đó, Bộ Nội vụ đề nghị đẩy mạnh cơ chế tự chủ trong các đơn vị sự nghiệp giáo dục, gắn tự chủ với việc cơ cấu lại số lượng người làm việc. Theo định hướng này, số người hưởng lương từ ngân sách sẽ từng bước giảm, thay vào đó tăng số người hưởng lương từ nguồn thu sự nghiệp, phù hợp mức độ tự chủ tài chính của từng cơ sở. Cách tiếp cận này giúp các trường chủ động hơn trong quản trị nhân sự, đồng thời giảm áp lực chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước.

Trước tình trạng thiếu giáo viên cục bộ tại một số địa phương trong khi nơi khác lại dư thừa, Bộ Nội vụ đề nghị các địa phương cơ cấu lại, sắp xếp hợp lý đội ngũ và điều chuyển giáo viên từ nơi thừa sang nơi thiếu. Ảnh minh họa.

Việc giảm hưởng lương ngân sách không đồng nghĩa cắt giảm quyền lợi của giáo viên. Ngược lại, chủ trương đổi mới phương thức cấp phát ngân sách theo cơ chế “đặt hàng” dịch vụ sự nghiệp công được kỳ vọng sẽ nâng cao chất lượng giáo dục. Ngân sách sẽ phân bổ dựa trên quy mô và chất lượng cung ứng dịch vụ, tạo động lực để các cơ sở giáo dục sử dụng nhân lực hiệu quả, trả lương gắn với vị trí việc làm và kết quả công việc.

Bên cạnh đó, Bộ Nội vụ đề nghị điều chỉnh, cân đối kịp thời các chỉ tiêu biên chế hưởng lương từ ngân sách được giao cho các đơn vị sự nghiệp công lập kinh tế, những nơi có khả năng tự chủ cao, để bổ sung cho các cơ sở giáo dục còn thiếu. Cách điều chỉnh linh hoạt này nhằm bảo đảm mục tiêu chung là tinh giản biên chế nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu dạy và học, không để xảy ra tình trạng “thiếu giáo viên đứng lớp”.

Trường hợp số biên chế giáo viên được giao vẫn chưa đáp ứng định mức do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, Bộ Nội vụ đề nghị UBND cấp tỉnh xác định nhu cầu lao động hợp đồng đối với vị trí việc làm là giáo viên, trình HĐND cùng cấp xem xét, quyết định. Việc ký hợp đồng phải tuân thủ quy định, bảo đảm không vượt quá 70% số chênh lệch giữa biên chế được giao và định mức, theo Nghị định 111/2022 của Chính phủ về hợp đồng đối với một số loại công việc trong cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập.

Từ góc nhìn người lao động, đặc biệt là đội ngũ giáo viên, chủ trương cơ cấu lại biên chế và giảm hưởng lương ngân sách đặt ra yêu cầu thích ứng nhưng cũng mở ra cơ hội. Khi vị trí việc làm được xác định rõ ràng, cơ chế tự chủ được mở rộng, giáo viên có điều kiện phát huy năng lực chuyên môn, được trả lương gắn với hiệu quả công việc, qua đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và bảo đảm sinh kế bền vững trong bối cảnh đổi mới quản lý công.