Đề xuất chế độ chính sách cho người hoạt động không chuyên trách sau sắp xếp

Hiện nay, người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố dôi dư do sắp xếp đơn vị hành chính ở cấp xã nghỉ trong thời gian 12 tháng kể từ khi có quyết định sắp xếp của cấp có thẩm quyền được hưởng chính sách theo quy định tại Nghị định số 29/2023.

Theo Bộ Nội vụ, do phụ cấp hàng tháng đối với người hoạt động không chuyên trách không cao nên mức trợ cấp nghỉ việc đối với với các đối tượng dôi dư do sắp xếp đơn vị hành chính còn thấp.

Bởi vậy, nhằm hỗ trợ cho số cán bộ không chuyên trách nghỉ việc theo kết luận 137 của Trung ương, Bộ Nội vụ đề nghị UBND cấp tỉnh nghiên cứu đề xuất chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố và gửi về Bộ Nội vụ để tổng hợp trình Chính phủ xem xét, quyết định.

Trước đó, ngày 15/4, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà đã ký Công văn số 03 về việc định hướng một số nhiệm vụ sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp; về tổ chức bộ máy, cán bộ, công chức, viên chức khi thực hiện sắp xếp.

Theo đó, các địa phương sẽ kết thúc việc sử dụng người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã hiện nay kể từ ngày 1/8 tới đây. Chính quyền địa phương có thể xem xét, bố trí người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ tham gia công tác tại thôn, tổ dân phố và thực hiện chế độ, chính sách đối với các trường hợp không bố trí công tác theo quy định.

Ngoài ra, Bộ Nội vụ cũng nêu rõ, tiếp tục xác định thôn, tổ dân phố là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư, không phải là cấp hành chính; trước mắt giữ nguyên các thôn, tổ dân phố hiện có.

Việc Bộ Nội vụ chủ động đề nghị các địa phương nghiên cứu, đề xuất chính sách hỗ trợ bổ sung cho người hoạt động không chuyên trách dôi dư sau sắp xếp là một động thái cần thiết và kịp thời. Điều này không chỉ thể hiện sự nhìn nhận thẳng thắn vào thực tế, mà còn cho thấy sự quan tâm đến đời sống và ghi nhận những đóng góp của họ ở cấp cơ sở.

Trong nhiều năm qua, đội ngũ cán bộ không chuyên trách cấp xã, thôn, tổ dân phố đã đóng góp không nhỏ vào sự vận hành của chính quyền cơ sở. Họ là “cầu nối” giữa chính quyền với nhân dân, đảm nhiệm nhiều công việc mang tính đặc thù như hòa giải, tuyên truyền, vận động, giữ gìn an ninh trật tự, hỗ trợ các phong trào, hoạt động văn hóa, xã hội ở khu dân cư. Thực tế cho thấy, nhiều nơi dù chế độ phụ cấp thấp nhưng cán bộ không chuyên trách vẫn nỗ lực bám sát địa bàn, nhiệt tình cống hiến.

Tuy nhiên, khi triển khai chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính, tinh gọn bộ máy, số lượng chức danh không chuyên trách sẽ giảm đáng kể, nhiều người đứng trước nguy cơ không còn vị trí để tiếp tục tham gia. Đây là vấn đề cần được quan tâm, bởi nếu thiếu đi chính sách thỏa đáng, dễ dẫn đến những băn khoăn, tâm tư trong đội ngũ này, thậm chí ảnh hưởng đến sự ổn định ở cơ sở.

Các chuyên gia cho rằng, chính sách dành cho người không chuyên trách sau sắp xếp cần dựa trên nguyên tắc công bằng, minh bạch và khả thi. Trước hết, cần có sự ghi nhận đối với những người đã gắn bó lâu năm, có nhiều đóng góp. Họ xứng đáng nhận được khoản hỗ trợ một lần hoặc trợ cấp trong thời gian chuyển tiếp, tùy theo số năm công tác và mức độ cống hiến. Bên cạnh đó, với những người còn khả năng lao động, địa phương nên có chính sách đào tạo, hỗ trợ học nghề, giới thiệu việc làm để họ có thể chuyển đổi sang công việc khác, tránh tình trạng thất nghiệp kéo dài.

Một điểm quan trọng khác là vấn đề nguồn lực tài chính. Không phải địa phương nào cũng có điều kiện ngân sách dồi dào để chi trả. Do vậy, nhiều ý kiến đề xuất, Trung ương cần có cơ chế hỗ trợ có mục tiêu, đặc biệt cho các tỉnh miền núi, vùng khó khăn. Song song với đó, cần nghiên cứu lồng ghép chính sách này vào các chương trình mục tiêu quốc gia, các dự án phát triển kinh tế - xã hội, để bảo đảm tính bền vững và lâu dài.

Thực tế cho thấy, nếu chính sách hỗ trợ không kịp thời, người dôi dư dễ rơi vào hoàn cảnh khó khăn. Không ít người hoạt động không chuyên trách tuổi đã cao, sức khỏe hạn chế, lại không có nghề nghiệp ổn định ngoài xã hội. Vì vậy, việc có chế độ phù hợp không chỉ giúp họ an tâm, mà còn thể hiện sự nhân văn, quan tâm của Đảng và Nhà nước. Một chính sách tốt sẽ củng cố niềm tin, khuyến khích những người đang đảm nhiệm tiếp tục gắn bó, cống hiến.

Một số ý kiến cũng nhấn mạnh vai trò của công tác tuyên truyền. Cần thông tin kịp thời, rõ ràng về chủ trương, chế độ, chính sách để người dân và cán bộ không chuyên trách hiểu, tránh tâm lý hoang mang, đồn đoán. Sự đồng thuận xã hội chỉ có được khi các bước thực hiện minh bạch, công khai.

Đề xuất chế độ, chính sách cho người hoạt động không chuyên trách sau sắp xếp là việc làm cần thiết, vừa bảo đảm công bằng xã hội, vừa giữ vững ổn định chính trị ở cơ sở. Đây không chỉ là trách nhiệm của địa phương, mà cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự đồng hành từ Trung ương tới cơ sở.

Khi chính sách được ban hành, quan trọng hơn là khâu triển khai phải thực chất, đi vào đời sống, để mỗi cán bộ không chuyên trách cảm nhận được sự quan tâm, ghi nhận của Nhà nước, từ đó yên tâm bàn giao công việc và có định hướng mới cho cuộc sống.