Sắp xếp tổ chức bộ máy và bố trí cán bộ, công chức cấp xã trước ngày 15/8

Trên thực tế, việc sắp xếp và bố trí cán bộ cấp xã trước thời hạn không chỉ đơn thuần gộp đơn vị, điều chuyển biên chế mà còn đặt ra nhiều thách thức lớn đối với các địa phương, đặc biệt là nơi có địa hình phức tạp, dân số đông, địa bàn rộng. Việc phân bổ cán bộ “cũ” về các xã mới, đảm bảo đủ năng lực, phù hợp công việc, tránh tình trạng “thiếu người” hay “thừa người” là bài toán khó.

Cụ thể, tại tiểu mục 2 Mục I Hướng dẫn 31-HD/BTCTW năm 2025, việc thành hành lập đảng bộ xã, phường, đặc khu sau sáp nhập sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã như sau:

(1) Ban thường vụ tỉnh, thành ủy trực thuộc Trung ương hiện nay chỉ đạo xây dựng đề án kết thúc hoạt động của đảng bộ cấp huyện, đảng bộ cấp xã cũ; thành lập đảng bộ cấp xã mới, thời gian hoàn thành đồng bộ với việc hợp nhất, sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, trước ngày 15/5/2025.

(2) Sau khi phê duyệt đề án, các tỉnh ủy, thành ủy triển khai và hoàn thành một số nội dung đồng bộ với việc hợp nhất, sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã (từ 01/7/2025 đến 15/8/2025).

Trong đó, các tỉnh ủy, thành ủy lãnh đạo, chỉ đạo và bố trí, phân công cán bộ lãnh đạo, quản lý, công chức, viên chức và biên chế của các cơ quan tham mưu, giúp việc cấp ủy cấp xã theo hướng cơ bản bố trí cán bộ, công chức, viên chức, biên chế cấp huyện, cấp xã hiện nay về cấp xã và tăng cường một số cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp ban, sở, ngành cấp tỉnh về cấp xã (nếu cần).

Trên cơ sở chỉ đạo của tỉnh ủy, thành ủy và chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của cấp ủy cấp xã và cơ quan tham mưu, giúp việc cấp ủy cấp xã, đảng ủy cấp xã tiếp nhận, phân công, bố trí cán bộ, công chức, viên chức và biên chế về cấp xã theo quy định, thời gian hoàn thành đồng bộ với việc hợp nhất, sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, trước ngày 01/7/2025.

(3) Biên chế cán bộ lãnh đạo, công chức, viên chức các cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc, đơn vị sự nghiệp của đảng ủy cấp xã (mới):

Định hướng khoảng 15 -17 biên chế, ở những nơi có trung tâm chính trị bố trí không quá 20 biên chế. Trước mắt có thể bố trí biên chế nhiều hơn (bao gồm cán bộ công tác Đảng của huyện, xã hiện có và một số cán bộ, công chức cấp tỉnh); sau khi hoàn thiện vị trí việc làm, tối đa sau thời gian 05 năm phải thực hiện đúng theo quy định của cấp có thẩm quyền.

Đối với những đơn vị hành chính cấp xã giữ nguyên không sáp nhập: Cơ quan lãnh đạo thực hiện theo Chỉ thị 45-CT/TW của Bộ Chính trị; bố trí biên chế cán bộ cơ quan tham mưu giúp việc phù hợp với yêu cầu, tình hình thực tế, bảo đảm cân đối chung trong hệ thống chính trị cùng cấp.

(4) Đối với các chức danh lãnh đạo đảng ủy cấp xã cần xem xét, bố trí cán bộ có đủ phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu công việc chung là chính, đồng thời theo thứ tự định hướng như sau:

(i) Các đồng chí là thường trực; ủy viên ban thường vụ; phó chủ tịch hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân; cấp ủy viên cấp huyện hiện nay...;

(ii) Tăng cường một số cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp ban, ngành, sở cấp tỉnh (nếu cần).

(5) Đối với đơn vị hành chính cấp xã có điều chỉnh địa giới: Ngoài các nội dung nêu trên, ban thường vụ cấp ủy cấp tỉnh lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện chuyển giao, tiếp nhận tổ chức đảng, đảng viên giữa các đảng bộ cấp xã theo hướng dẫn của Ban Bí thư.

(6) Báo cáo Ban Tổ chức Trung ương kết quả sắp xếp tổ chức bộ máy và bố trí cán bộ, công chức cấp xã trước ngày 15/8/2025.

Cách tiếp cận về bố trí nhân sự, ưu tiên cán bộ tại chỗ nhưng có định hướng rõ ràng về tiêu chuẩn năng lực và khả năng tăng cường cán bộ cấp trên, cùng với việc xác định biên chế định hướng, là những bước đi quan trọng nhằm xây dựng bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.

Nếu thực hiện tốt, việc sắp xếp bộ máy và bố trí cán bộ cấp xã đúng thời hạn sẽ góp phần giảm tầng nấc trung gian, tránh chồng chéo chức năng, nhiệm vụ; tối ưu hóa biên chế, hạn chế thừa người nơi “không cần nhiều cán bộ”; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã — người được chọn phải là người đủ “tâm – tầm – trọng trách”; tạo sự đồng thuận trong nhân dân khi thấy bộ máy ngày càng tinh gọn, hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, nếu địa phương triển khai hình thức, mạnh ai nấy làm, không chú trọng đào tạo, hỗ trợ, hoặc chọn cán bộ hình thức, việc sắp xếp có thể đối mặt với phản ứng, tiêu cực và giảm hiệu quả quản lý cơ sở. Vì vậy, bên cạnh áp tiến độ, cần tập trung hỗ trợ kỹ thuật, hướng dẫn chi tiết, kiểm tra giám sát chặt chẽ để chủ trương này không chỉ đẹp trên giấy mà đi vào thực tế hiệu quả.