Đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Bảo hiểm xã hội 2024

Lý do đề xuất sửa đổi, bổ sung, Bộ Nội vụ cho hay thời gian qua, việc tổ chức triển khai thi hành Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực từ ngày 1.7.2025) về cơ bản không có vướng mắc. Tuy nhiên, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức thực hiện chính sách Bảo hiểm xã hội đã có nhiều thay đổi.

Cụ thể, Luật Chính quyền địa phương được Quốc hội thông qua ngày 16.6.2025 quy định đơn vị hành chính của nước ta được tổ chức thành 2 cấp, gồm tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và Xã, phường, đặc khu trực thuộc cấp tỉnh; Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội không còn trong cơ cấu tổ chức của Chính phủ kể từ ngày 1.3.2025. Các chức năng liên quan chính sách Bảo hiểm xã hội như giúp Chính phủ thống nhất quản lý về Bảo hiểm xã hội và nghiên cứu, tham mưu cấp có thẩm quyền thực hiện cải cách chính sách Bảo hiểm xã hội được chuyển giao cho Bộ Nội vụ; Cơ cấu Bảo hiểm xã hội Việt Nam là đơn vị đặc thù thuộc Bộ Tài chính; Công đoàn là tổ chức Chính trị xã hội trực thuộc MTTQ Việt Nam.

Bên cạnh đó, Luật Thanh tra 2025 không còn quy định về "thanh tra chuyên ngành" mà có quy định mới về hoạt động kiểm tra chuyên ngành của các cơ quan quản lý nhà nước (Nghị định số 217/2025/NĐ-CP; Bộ Y tế được giao chức năng xây dựng, ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật, chính sách, chương trình, kế hoạch về trợ cấp hưu trí xã hội và chỉ đạo, hướng dẫn, tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật về trợ cấp hưu trí xã hội (Nghị định số 42/2025/NĐ-CP)...

Do đó, để đảm bảo tính thống nhất đồng bộ với hệ thống pháp luật khác liên quan đến việc sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, tạo cơ sở pháp lý trong việc thực hiện nhiệm vụ liên quan đến quản lý nhà nước, tổ chức thực hiện chế độ, chính sách Bảo hiểm xã hội thì cần thiết phải sửa đổi, bổ sung Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

Ảnh minh họa.

Cũng theo Bộ Nội vụ, việc sửa đổi, bổ sung Luật Bảo hiểm xã hội sẽ theo hướng kế thừa các quy định hiện hành còn phù hợp với thực tiễn; cơ bản giữ nguyên nội dung của chính sách, chỉ sửa đổi, bổ sung một số điều liên quan đến tổ chức bộ máy sau khi thực hiện sắp xếp, bảo đảm thống nhất trong quá trình triển khai thực hiện, tránh mâu thuẫn chồng chéo trong quá trình triển khai thực hiện giữa các Bộ, ngành và phù hợp với việc vận hành mô hình chính quyền địa phương chỉ còn cấp tỉnh và cấp xã.

Theo đó, dự thảo đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định về vị trí, trách nhiệm, quyền hạn của cơ quan Bảo hiểm xã hội; về trách nhiệm, quyền hạn của MTTQ Việt Nam và Công đoàn; về quản lý nhà nước về Bảo hiểm xã hội của các bộ, ngành, địa phương sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy; về tên gọi của các bộ, ngành, cơ quan sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy để đảm bảo sự đồng bộ với các quy định mới tại Hiến pháp, Luật Chính quyền địa phương, Luật Thanh tra.

Có thể thấy, đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 lần này không nhằm thay đổi nội dung chính sách cốt lõi, mà chủ yếu điều chỉnh để thích ứng với sự chuyển động lớn của bộ máy hành chính nhà nước.