Kết nối, giải quyết việc làm cho người bị ảnh hưởng do sắp xếp bộ máy

Đây là thông tin được Cục trưởng Cục Việc làm Vũ Trọng Bình đưa ra tại họp báo diễn ra mới đây.

Theo đó, trong đợt 1 tinh gọn bộ máy các bộ, ngành, địa phương, dự kiến có 100 nghìn cán bộ, công chức, viên chức bị ảnh hưởng. Nhìn về mặt lực lượng lao động, đây là những người có kinh nghiệm, bổ sung lực lượng đáng kể cho thị trường lao động đang rất cần nhân lực có kinh nghiệm, có quản trị.

Cục Việc làm cũng đang nghiên cứu, báo cáo đề xuất cơ chế chính sách, vấn đề đào tạo, thông tin thị trường lao động, cho vay vốn.

Theo ông Bình, trên cơ sở đánh giá được đối tượng mới có thể kết nối, hỗ trợ được. Cục Việc làm đang đánh giá, từ đó có những cơ chế, chính sách cung cấp thông tin, giới thiệu việc làm, cho vay vốn từ Quỹ quốc gia về việc làm. Thực tế, có nhiều nhóm lao động khác nhau, có nhóm lao động trẻ, có nhóm lao động trên 50 tuổi, phải có sự ứng xử khác nhau trong cơ chế chính sách.

Nước ta hiện có 54 triệu lao động, trong đó có gần 53 triệu lao động đang tham gia vào thị trường, vì thế, ông Bình cho rằng, với đợt sắp xếp đầu tiên là 100 nghìn người, nhưng ở nhiều ngành, nghề khác nhau, trải đều trên 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, bổ sung vào thị trường lao động, thì có thể nói rằng không tạo ra biến động lớn của thị trường lao động.

“Với đợt thứ 2, chúng tôi đánh giá xem là bao nhiêu, từ đó đánh giá xem ảnh hưởng lớn về số lượng hay không, có thể ảnh hưởng về cá nhân của công chức, viên chức rời khỏi khu vực công và ảnh hưởng về vấn đề cung cấp nhân lực chất lượng cao, nhưng ảnh hưởng chung về số lượng, biến động của thị trường, như với đợt đầu tiên là 100 nghìn thì không có ảnh hưởng gì”, theo lời ông Bình.

Động thái chủ động của Cục Việc làm trong việc kết nối và hỗ trợ giải quyết việc làm cho những người bị ảnh hưởng bởi quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy là hết sức cần thiết và tích cực.

Sự thành công của các giải pháp hỗ trợ này sẽ phụ thuộc nhiều vào việc triển khai hiệu quả, sát thực tế và sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, trung tâm dịch vụ việc làm và cộng đồng doanh nghiệp.

Không để nhân sự có kinh nghiệm "lãng phí"

Một trong những điểm đáng tiếc nếu không kịp xử lý tốt là lực lượng lao động dồi dào kinh nghiệm quản lý, hiểu biết hệ thống hành chính có thể “ra ngoài bỏ phí” nếu không được dẫn dắt, tiếp nhận nhanh. Những người từng công tác trong cơ quan nhà nước thường có kỹ năng quản lý, tổ chức, hiểu quy trình hành chính – đây là nguồn lực quý nếu được kết nối vào khu vực doanh nghiệp, tổ chức xã hội hoặc các chương trình phát triển địa phương.

Do đó, việc trung tâm dịch vụ việc làm và các đơn vị kết nối cần xác định nhanh các nhóm “di động cao” có đủ năng lực chuyển đổi công việc; cũng như nhóm “khó chuyển đổi” (ví dụ tuổi cao, chuyên ngành hẹp), để có chính sách hỗ trợ tương ứng, không áp đặt đồng đều.

Giải pháp đa tầng – đa chiều

1. Sàn giao dịch việc làm chuyên biệt

Cần có các phiên giao dịch việc làm tập trung dành riêng cho đối tượng bị ảnh hưởng do sắp xếp. Các trung tâm dịch vụ việc làm ở địa bàn tỉnh, huyện, phối hợp với Sở Nội vụ, doanh nghiệp cần tổ chức thường xuyên phiên kết nối chuyên ngành (hành chính, giáo dục, y tế, quản lý đô thị, dịch vụ công, logistics...) để tăng khả năng trúng tuyển việc làm đúng ngành nghề.

2. Hỗ trợ đào tạo chuyển đổi kỹ năng

Không ít cán bộ có kinh nghiệm quản lý nhưng thiếu kỹ năng chuyên môn trong khu vực phi nhà nước. Cần tạo các khoá học ngắn hạn, bồi dưỡng kỹ năng mềm, quản trị doanh nghiệp, kỹ năng công nghệ, ngoại ngữ để từng bước chuyển đổi. Các trung tâm giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp đào tạo nên tham gia mạnh mẽ với ưu đãi dành riêng cho nhóm này.

3. Vay vốn ưu đãi và hỗ trợ khởi nghiệp

Một trong những hướng phù hợp với người bị tinh gọn có sáng kiến cá nhân, muốn thành lập doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc mở dịch vụ nhỏ tại địa phương. Cơ quan quản lý có thể dành quỹ hỗ trợ khởi nghiệp hoặc vay vốn ưu đãi để giúp họ ổn định bước đầu, giảm áp lực chuyển đổi công việc ngay trong môi trường doanh nghiệp truyền thống.

4. Mạng lưới doanh nghiệp tiếp nhận ưu tiên

Nên có chính sách ưu tiên, khuyến khích doanh nghiệp tiếp nhận lao động bị ảnh hưởng, có thể bằng chính sách giảm thuế, hỗ trợ đào tạo hoặc trợ cấp lương thời gian đầu. Doanh nghiệp có nhu cầu nhân sự quản lý, hành chính, điều phối rất có thể tiếp nhận, nếu có chính sách hỗ trợ đồng hành để thu hút nguồn lực này.

5. Chế độ hỗ trợ ngắn hạn

Trong thời gian chờ tìm được việc làm phù hợp, người bị ảnh hưởng nên được hỗ trợ từ Quỹ quốc gia về việc làm hoặc ngân sách địa phương dưới dạng trợ cấp thất nghiệp, hỗ trợ đào tạo, chi phí chuyển vùng tìm việc hoặc chi phí đào tạo kỹ năng mới, nhằm giảm áp lực tài chính cá nhân trong giai đoạn “chuyển giao”.

Tựu chung lại, nếu làm tốt, việc kết nối và giải quyết việc làm cho người ảnh hưởng sắp xếp bộ máy không chỉ là cứu trợ ngắn hạn mà còn tạo ra một nguồn lực mới cho thị trường lao động, người có kinh nghiệm công tác quản lý, hiểu quy trình hành chính, khả năng tổ chức, là tài sản quý nếu khai thác đúng cách.