Thu hồi lương hưu, trợ cấp BHXH: Người lao động và thân nhân cần nắm rõ quy định

Tổ chức chi trả linh hoạt, thuận tiện cho người hưởng

Hiện nay, cả nước có hơn 3,5 triệu người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng. Để tạo thuận lợi tối đa cho người hưởng, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đang tổ chức chi trả theo nhiều hình thức linh hoạt, phù hợp với điều kiện và nhu cầu thực tế.

Cụ thể, người hưởng có thể nhận tiền thông qua tài khoản cá nhân, với thời gian hoàn thành chậm nhất đến hết ngày mùng 5 hằng tháng. Hình thức này ngày càng được khuyến khích do tính nhanh chóng, an toàn và minh bạch.

Đối với hình thức chi trả bằng tiền mặt, việc chi trả được thực hiện từ ngày 2 đến ngày 10 hằng tháng tại các điểm chi trả; từ ngày 11 đến hết ngày 25 hằng tháng tại các điểm giao dịch của Bưu điện.

Riêng hình thức chi trả tại nơi cư trú được áp dụng đối với người từ đủ 80 tuổi trở lên hoặc người ốm đau, bệnh tật không có khả năng trực tiếp đến nhận tiền. Việc tổ chức chi trả bảo đảm công khai, minh bạch, hạn chế tối đa việc đi lại, chờ đợi của người hưởng.

Lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH) là nguồn thu nhập quan trọng, bảo đảm đời sống cho hàng triệu người lao động khi hết tuổi lao động hoặc không còn khả năng làm việc. Ảnh minh họa.

Quyền lợi của thân nhân khi người hưởng qua đời

Khi người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hoặc trợ cấp hằng tháng qua đời (không bao gồm người đang hưởng trợ cấp tuất hằng tháng), thân nhân sẽ được giải quyết chế độ tử tuất theo quy định pháp luật.

Các quyền lợi bao gồm trợ cấp mai táng, trợ cấp tuất hằng tháng hoặc trợ cấp tuất một lần, đồng thời được cấp thẻ bảo hiểm y tế đối với thân nhân đủ điều kiện. Đây là những chính sách mang tính nhân văn, góp phần hỗ trợ gia đình người lao động vượt qua khó khăn khi có tang sự.

Trường hợp người lao động chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu và cũng chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội nhưng không may qua đời, thân nhân vẫn được nhận trợ cấp một lần tương ứng với thời gian người lao động chưa hưởng. Quy định này nhằm bảo đảm quyền lợi cho gia đình người lao động, tránh thiệt thòi khi quá trình đóng BHXH bị gián đoạn.

Thu hồi tiền hưởng không đúng quy định khi chi trả gộp 2 tháng

Thực hiện Chỉ thị 36/CT-TTg ngày 31/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ, cơ quan BHXH đã chi trả gộp lương hưu, trợ cấp BHXH tháng 2 và tháng 3/2026 ngay trong kỳ chi trả tháng 2/2026, tạo điều kiện để người hưởng vui Xuân, đón Tết đầy đủ, kịp thời.

Tuy nhiên, việc chi trả gộp 2 tháng có thể phát sinh một số trường hợp phải thu hồi tiền đã chi trả không đúng quy định.

Cụ thể, nếu người thụ hưởng qua đời trong tháng 2/2026, cơ quan BHXH sẽ thu hồi phần tiền đã chi trả kể từ tháng liền kề sau tháng qua đời, tức là thu hồi tiền hưởng của tháng 3/2026.

Trường hợp người hưởng đã qua đời trước tháng 2/2026, nhưng thân nhân chưa kịp báo giảm hoặc chưa hoàn tất thủ tục liên thông khai tử, cơ quan BHXH sẽ thực hiện thu hồi toàn bộ số tiền đã chi trả kể từ tháng liền kề sau tháng người hưởng qua đời. Khi đã nhận chi trả gộp, số tiền thu hồi có thể bao gồm cả tháng 2 và tháng 3/2026.

Việc thu hồi trong các trường hợp này được thực hiện đúng trình tự, đúng quy định pháp luật, nhằm bảo đảm chi trả đúng đối tượng, đúng thời gian hưởng và giữ vững kỷ cương trong quản lý quỹ BHXH. Đồng thời, việc thu hồi không làm ảnh hưởng đến các quyền lợi hợp pháp của người hưởng và thân nhân theo quy định hiện hành.

Cơ quan BHXH khuyến nghị người hưởng và thân nhân chủ động thông báo kịp thời khi có thay đổi về tình trạng nhân thân, đặc biệt là trường hợp người đang hưởng chế độ qua đời. Việc phối hợp sớm sẽ giúp tránh phát sinh thu hồi phức tạp, đồng thời bảo đảm việc giải quyết các chế độ liên quan được nhanh chóng, đầy đủ và đúng pháp luật.