Xuân về bên những mái ấm nghĩa tình

An cư từ những quyết sách

Vợ chồng anh Mai Văn Tấn ở thôn Đông Dương xã Vinh Lộc, thành phố Huế vừa kịp dọn về căn nhà mới trước mùa mưa bão cuối năm 2025. Sống kề vùng cửa biển Hàm Rồng, nơi gió bão thường xuyên, căn nhà cũ của anh chị từng là nỗi lo thường trực mỗi khi mưa lớn kéo dài.

“Mỗi mùa mưa về, cả nhà như ngồi trên đống lửa, chỉ sợ gió mạnh làm tốc mái giữa đêm”, anh Tấn nhớ lại.

Cuộc sống mưu sinh bằng nghề biển bấp bênh, lúc được lúc mất; những tháng biển động, vợ chồng anh phải xoay xở đủ việc thời vụ để có đồng ra đồng vào nuôi con ăn học. Bởi vậy, chuyện sửa nhà đã khó, xây mới càng là điều xa vời.

Cùng niềm vui đón nhận nhà mới, người dân còn được hỗ trợ thêm kinh phí, vật dụng thiết yếu để đón xuân mới. Ảnh: ĐVCC.

Năm 2025, nhờ Nhà nước hỗ trợ 40 triệu đồng, cùng sự chung tay của các đoàn thể trong xã góp ngày công, hỗ trợ vật liệu và vay mượn thêm từ anh em, sau gần hai tháng, căn nhà được sửa sang tươm tất. Trên gương mặt chị Huỳnh Thị Hồng - vợ anh Tấn, niềm vui hiện rõ. Cô con gái út ríu rít khoe: “Tết này tụi con mời bạn đến nhà được rồi. Chỗ học, chỗ ngủ gọn gàng và đẹp hơn nhiều”.

Sự đổi thay cũng hiện rõ trong con hẻm nhỏ đường Đặng Đức Tuấn (phường Thủy Xuân), nơi căn nhà của ông Nguyễn Hữu Chiến vừa được hoàn thiện. Vợ chồng đã lớn tuổi, hai người con việc làm bấp bênh, thu nhập không ổn định, nên căn nhà xuống cấp từ sau trận lũ lịch sử năm 1999 đến nay không cách nào cải thiện.

“Chính quyền và bà con họ hàng lo giúp hoàn toàn, vợ chồng tôi chỉ biết nhận chìa khóa vào nhà mới. Nhiều đêm liền cả nhà mừng không ngủ được”, vợ ông Chiến xúc động chia sẻ. Ước mơ về một mái nhà vững chãi, sau mấy chục năm, cuối cùng đã thành hiện thực.

Những câu chuyện như của gia đình anh Tấn, ông Chiến không phải là cá biệt. Đó là kết quả cụ thể từ phong trào thi đua “Cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát” do Thủ tướng Chính phủ phát động từ đầu năm 2025. Hưởng ứng phong trào, thành phố Huế trở thành một trong những địa phương triển khai đồng bộ, quyết liệt và hiệu quả.

Chỉ trong năm 2025, toàn thành phố đã hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát cho 1.170 căn nhà; trong đó có 503 căn cho người có công với cách mạng, 325 căn thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, 342 căn cho hộ nghèo, cận nghèo và hộ khó khăn. Tổng kinh phí huy động đạt hơn 103 tỷ đồng từ ngân sách, các đoàn thể, doanh nghiệp và sự chung tay của người dân.

Để chương trình đi vào thực chất, lãnh đạo thành phố chỉ đạo xuyên suốt theo tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ kết quả, rõ sản phẩm”. Nhờ vậy, công tác rà soát đúng đối tượng, kết nối nguồn tài trợ minh bạch, hỗ trợ kịp thời, nhất là với những hộ neo đơn, không đủ khả năng đối ứng được triển khai đồng bộ. Dù cùng thời điểm địa phương phải xử lý khối lượng công việc lớn liên quan đến sáp nhập địa giới hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, chương trình xóa nhà tạm vẫn được ưu tiên, không gián đoạn.

Những căn nhà diện tích khoảng 60m² tuy giản dị nhưng kiên cố, đáp ứng yêu cầu an toàn, bền vững. Quan trọng hơn, đó là điểm tựa để các gia đình yên tâm “an cư”, từng bước “lạc nghiệp”.

Chỗ học cho con, nơi sinh hoạt của gia đình anh Mai Văn Tấn giờ đã gọn gàng, khang trang hơn. Ảnh: ĐVCC.

Cộng đồng chung tay, nghĩa tình lan tỏa

Ở Huế, xây nhà cho người nghèo không chỉ là chuyện dựng tường, đổ mái, mà là câu chuyện của tình làng nghĩa xóm. Bên cạnh nguồn hỗ trợ từ Nhà nước và các chương trình, chính quyền cơ sở, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể còn vận động thêm nhiều nguồn lực xã hội hóa. Có nơi, người dân góp ngày công; có nơi, doanh nghiệp, mạnh thường quân hỗ trợ vật liệu; nhiều gia đình khá giả trong thôn xóm tặng thêm quạt máy, bếp ga, bộ nồi, chăn ấm… để khi vào nhà mới, gia chủ cảm nhận trọn vẹn sự ấm cúng.

Tinh thần “mỗi người góp một tay” xuất hiện ở nhiều địa phương như Phong Thái, Phú Lộc, Vinh Lộc, Hương Trà, A Lưới… Mỗi buổi bàn giao nhà, bà con mang theo bao gạo, chén bát, chiếc quạt, nồi cơm điện trao tận tay gia chủ. Những món quà nhỏ, giá trị không lớn, nhưng thấm đẫm nghĩa tình, lan tỏa tinh thần “tương thân tương ái”, “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Nhiều nơi còn nghĩ xa hơn cho sinh kế lâu dài. Các cơ sở tôn giáo, doanh nghiệp, nhà hảo tâm hỗ trợ thêm kinh phí mở quầy tạp hóa nhỏ, tặng xe đạp, xe đẩy bán hàng, giúp người dân có phương tiện mưu sinh, gắn an cư với thoát nghèo bền vững.

Bà Nguyễn Ngọc, phường Thủy Xuânc hia sẻ: “Ngày vào nhà mới, tôi được hỗ trợ thêm chiếc xe đẩy bán hàng, hai bộ bàn ghế nhựa và bộ chén bát trị giá gần 3 triệu đồng. Nhờ vậy, mỗi ngày tôi kiếm được vài chục nghìn, hy vọng sang năm 2026 gia đình sẽ thoát nghèo”.

Không chỉ dừng ở xóa nhà tạm, cuối năm 2025, thành phố Huế còn triển khai thần tốc “Chiến dịch Quang Trung” nhằm sửa chữa nhà cửa hư hỏng do bão lũ. Trong thời gian ngắn, 5 căn nhà sập đổ được xây mới và 40 căn hư hỏng được sửa chữa, kịp bàn giao trước Tết. Những ngôi nhà ấy đã giúp người dân ổn định chỗ ở, an tâm đón xuân sau một mùa mưa bão khắc nghiệt.

Khánh thành bàn giao nhà theo Chiến dịch Quang Trung cho bà Nguyễn Thị Hiệp tại xã Khe Tre. Ảnh: ĐVCC.

Giữa phố, giữa làng, những căn nhà mới hiện lên không chỉ làm thay đổi diện mạo đô thị và nông thôn, mà còn thắp lên niềm tin cho những phận đời yếu thế. Từ những quyết sách đúng đắn đến cách làm linh hoạt, từ nguồn lực Nhà nước đến sự chung tay của cộng đồng, chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát ở Huế đã đi vào chiều sâu, chạm đến trái tim người dân.

Mùa xuân năm nay vì thế đến rất khác. Đó là mùa xuân của sự an tâm, khi người nghèo không còn nơm nớp lo mái dột tường xiêu; là mùa xuân của nghĩa tình, khi mỗi căn nhà mới là kết tinh của bao tấm lòng; và là mùa xuân của hy vọng, khi “an cư” mở ra con đường “lạc nghiệp”. Xuân đã về bên những mái ấm nghĩa tình, lặng lẽ mà bền bỉ, ấm áp mà lan xa.