Vai trò của công đoàn với chăm lo đời sống người lao động vùng lũ dịp Tết Nguyên đán 2026

Công đoàn không chỉ là cầu nối giữa người lao động với doanh nghiệp và các cấp chính quyền mà còn là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho người lao động vượt qua khó khăn, ổn định cuộc sống. Thông qua các hoạt động chăm lo Tết, hỗ trợ vật chất, tinh thần và bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người lao động, công đoàn sẽ góp phần mang đến cho người lao động vùng lũ một cái Tết ấm áp, nghĩa tình.

Những nỗ lực đó không chỉ giúp người lao động yên tâm lao động sản xuất mà còn củng cố niềm tin của họ đối với tổ chức Công đoàn. Qua đó, khẳng định vai trò, vị thế quan trọng của công đoàn trong việc bảo đảm an sinh xã hội và chăm lo đời sống người lao động, nhất là trong những thời điểm khó khăn, thử thách.

1. Thiệt hại của các vùng lũ lụt năm 2025

Năm 2025, Việt Nam phải hứng chịu 19 cơn bão, áp thấp nhiệt đới trên biển Đông. Mưa lớn cực đoan, lũ vượt lịch sử trên 13 tuyến sông khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ. Lũ đặc biệt lớn, lũ lịch sử cùng xuất hiện trong một năm tại 20 con sông như sông Cầu (Thái Nguyên, Bắc Ninh), sông Thương (Bắc Ninh), sông Chung (Lạng Sơn), sông Bằng Giang (Cao Bằng), sông Lô (Tuyên Quang), sông Ngòi Hút, Ngòi Thia (Lào Cai), thượng lưu sông Mã và sông Bưởi, sông Yên (Thanh Hóa), thượng lưu sông Cả (Nghệ An), sông Bồ (TP.Huế), sông Vu Gia-Thu Bồn (Đà Nẵng), sông Kỳ Lộ, sông Ba (Đắk Lắk), sông Dinh Ninh Hòa (Khánh Hòa), sông Lũy (Lâm Đồng), hạ lưu sông Tiền (Vĩnh Long, Đồng Tháp), hạ lưu sông Hậu (An Giang, Cần Thơ).

Đặc biệt nghiêm trọng là trận lũ lụt lịch sử tại Phú Yên (nay là khu vực phía Đông tỉnh Đắk Lắk) năm 2025 là một phần của đợt thiên tai lớn tại miền Trung và Tây Nguyên, được đánh giá là vượt qua đỉnh lũ lịch sử năm 1993 trên lưu vực sông Ba.

Theo số liệu từ Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, tổng thiệt hại do thiên tai từ đầu năm trên cả nước tính đến ngày 24.11.2025, đã làm 409 người chết, mất tích, 727 người bị thương; 3.714 nhà bị sập, trôi, 333.583 nhà bị hư hỏng, tốc mái; 553.417 ha lúa, hoa màu... Tổng thiệt hại ước tính trên 85.099 tỉ đồng. Tình trạng ngập lụt rất nghiêm trọng tại các đô thị, vùng trũng thấp, nhất là tại thành phố Hà Giang, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hà Nội, Đắk Lắk.

Ở nhiều khu vực trong thời gian ngắn phải hứng chịu tất cả các đợt thiên tai dẫn đến hình thái thiên tai kép: bão chồng bão, lũ chồng lũ, lũ quét, sạt lở đất, nhất là tại các tỉnh miền núi, trung du Bắc Bộ, Trung Bộ, đe dọa nghiêm trọng đến an toàn các công trình phòng, chống thiên tai, cơ sở hạ tầng, nhất là hệ thống giao thông, viễn thông, điện lực, đê điều, hồ đập.

Với xu hướng thời tiết ngày càng cực đoan, khó lường do tác động của biến đổi khí hậu cần rà soát, bố trí sắp xếp, di dời người dân vùng có nguy cơ cao thiên tai, nhất là sạt lở đất, lũ quét khu vực miền núi, ngập lụt sâu vùng trũng thấp; điều chỉnh cơ cấu cây trồng, vật nuôi ở các vùng, các địa phương theo hướng thuận thiên, hiệu quả, bền vững, an toàn hơn trước thiên tai; Tăng cường nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng; hướng dẫn kỹ năng ứng phó phù hợp với các loại hình thiên tai bản địa theo từng địa phương, khu vực; tăng công tác thông tin truyền thông để các thông tin dự báo, cảnh báo, tình hình thiên tai, nội dung chỉ đạo kịp thời được chuyển tải để người dân chủ động ứng phó. Đặc biệt, tiếp tục thúc đẩy sâu rộng hợp tác quốc tế và ứng dụng khoa học công nghệ trong phòng, chống thiên tai.

Trong bối cảnh hậu quả của biến đổi khí hậu, thời tiết ngày càng diễn biến phức tạp với nhiều hình thái nguy hiểm, cực đoan như mưa lớn trong thời gian ngắn, lũ quét, sạt lở đất… Vì vậy, bên cạnh chính quyền, công đoàn cơ sở cần tích cực vận động đóng góp chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của người lao động dịp Tết Nguyên đán 2026.

2. Chỗ dựa vững chắc cho người lao động dịp Tết Nguyên đán 2026

Công đoàn cơ sở (CĐCS) là nơi sinh hoạt, giải quyết những khúc mắc của người lao động với doanh nghiệp, như tham gia ý kiến với doanh nghiệp trong việc tổ chức bữa ăn ca, chế độ phúc lợi cho người lao động; về môi trường làm việc, thời giờ làm việc, nghỉ ngơi của người lao động; hệ thống bảo hộ sức khỏe và trang bị đầy đủ thiết bị bảo hộ lao động theo đúng công việc cho người lao động.

Đồng thời, phát huy hiệu quả nguồn Quỹ Hỗ trợ người lao động khó khăn để hỗ trợ người lao động cải thiện cuộc sống. Trong bối cảnh thiên tai lũ lụt ảnh hưởng nghiêm trọng đến công nhân, người lao động vùng lũ, công đoàn cơ sở cần tiếp tục phát huy, đóng góp thiết thực chăm lo Tết cho người lao động ở các khía cạnh sau:

Thứ nhất, tiếp tục mở rộng và nâng cao chất lượng Chương trình “Tết sum vầy” nhằm kịp thời động viên về vật chất, tinh thần cho người lao động vùng lũ. CĐCS tại các doanh nghiệp ngày càng phát huy vai trò tổ chức công đoàn, quan tâm, chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động. Nhờ đó, trình độ chuyên môn, kỹ thuật, tay nghề, ý thức tổ chức kỷ luật của người lao động được nâng lên; tiền lương, môi trường lao động được cải thiện, góp phần nâng cao đời sống tinh thần và vật chất của người lao động.

Trong thời gian vừa qua, tổ chức Công đoàn tại nhiều tỉnh, thành đã thể hiện vai trò tiên phong trong việc chăm lo, hỗ trợ kịp thời đoàn viên, người lao động bị ảnh hưởng. Từ Đà Nẵng đến Lào Cai, Thái Nguyên, Bắc Ninh, các cấp công đoàn đã phối hợp chặt chẽ triển khai nhiều hoạt động thiết thực như hỗ trợ nhu yếu phẩm, tặng quà, hỗ trợ tiền, góp phần giúp người lao động nhanh chóng vượt qua khó khăn, ổn định cuộc sống. Chắc chắn vào dịp Tết Nguyên đán, công đoàn cơ sở ở các tỉnh trên sẽ tiếp tục phát huy vai trò tương thân, tương ái giúp đỡ, hỗ trợ công nhân, Nhân dân vùng lũ đón Tết đầm ấm, tươi vui.

Thứ hai, công đoàn cơ sở tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong việc chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, qua đó góp phần ổn định đời sống cho người dân, nhất là tại các địa bàn chịu ảnh hưởng lớn của thiên tai, lũ lụt năm 2025. CĐCS chủ động phối hợp với chuyên môn và người sử dụng lao động thực hiện tốt Quy chế dân chủ ở cơ sở, tổ chức đối thoại tại nơi làm việc nhằm kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người lao động. Đồng thời, công đoàn đại diện cho người lao động tham gia thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể, xây dựng nội quy lao động, giám sát việc thực hiện các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp; phối hợp tổ chức khám sức khỏe định kỳ hằng năm, góp phần bảo đảm an sinh và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người lao động vùng lũ.

Thứ ba, công đoàn cơ sở tham gia hỗ trợ khi doanh nghiệp có thay đổi cơ cấu, sắp xếp lại lao động, nhân sự hoặc cải tiến đầu tư, công nghệ, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh bị biến động sau những trận lũ lịch sử. Nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người lao động; phản ảnh ý kiến động viên, khuyến khích người lao động tự giác, có ý thức trong lao động, sản xuất qua đó giúp doanh nghiệp trong việc sắp xếp lao động một cách hợp lý để phát huy tối đa hiệu quả của nguồn lực còn lại sau lũ.

Thứ tư, công đoàn cơ sở còn tích cực hỗ trợ người lao động trong việc ký kết hợp đồng lao động, tư vấn để người lao động hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình. Thông qua việc giải quyết kịp thời các vướng mắc, kiến nghị của người lao động và tham gia ý kiến với doanh nghiệp về các chính sách liên quan, công đoàn góp phần củng cố niềm tin, tăng cường sự gắn bó giữa người lao động và doanh nghiệp, giúp người lao động yên tâm làm việc, ổn định cuộc sống sau lũ.